LIVE UPDATES
Bota

A mund të përdoret Amendamenti i 14-të për ta ndaluar Trumpin të mbajë përsëri postet publike?

4 February 2021, 17:49 Nga DOSJA
A mund të përdoret Amendamenti i 14-të për ta ndaluar

UASHINGTON – Me shanset që duket se janë në favor të ish-Presidentit Donald Trump në gjyqin që fillon javën tjetër në Senat, mes studiuesve ligjorë dhe disa anëtarëve të Kongresit po zhvillohet një debat nëse një dispozitë e Kushtetutës amerikane e papërdorur më parë, mund të përdoret tani për të ndaluar ish-presidentin të mbajë përsëri një post federal.

Dispozita është pjesë e amendamentit të 14 të Kushtetutës. Ratifikuar në vitin 1868, dispozita njihet më shumë për zgjerimin e të drejtave civile të qytetarëve amerikanë dhe garantimin e “mbrojtjes së barabartë” sipas ligjit. Por neni i tretë i kësaj dispozite, më pak i njohur, për të cilin ka debate të shumta, ndalon këdo që është përfshirë në ” kryengritje apo rebelim” kundër Shteteve të Bashkuara ose që ka “ndihmuar” armiqtë të mbajë një post federal.

Ish Presidenti Trump përballet me një akuzë të vetme, atë të “nxitjes së kryengritjes”, për rolin e tij në sulmin ndaj Kongresit më 6 Janar për të parandaluar çertifikimin e fitores së Presidentit Joe Biden.

Me 45 senatorë republikanë që janë kundër zhvillimit të gjyqit, duke argumentuar se ai tashmë është larguar nga detyra, shanset që Senati ta shpallë atë fajtor janë të pakta. Kjo do t’i lërë demokratët me një mjet kushtetues të paprovuar më parë, Amendamentin e 14-të, për ndalimin e një një ish-presidenti të mbajë poste në të ardhmen.

Neni i tretë i këtij amendamenti i jep Kongresit fuqinë për të zbatuar dispozitat e tij përmes miratimit të një ligji. Bazuar në këtë, disa studiues ligjorë argumentojnë se Kongresi i kontrolluar nga demokratët mund të miratojë një ligj me shumicë të thjeshtë, për të ndaluar Trumpin që të mbajë një post publik në të ardhmen.

“Kongresi mund të miratojë menjëherë një ligj, që shpall çdo person, që është betuar për të mbrojtur Kushtetutën – që nga Trumpi e të tjerët – dhe ata që kanë nxitur, drejtuar apo marrë pjesë në sulmin e 6 janarit, ‘pra të përfshirë në kryengritje ose rebelim’ të skualifikohen nga mbajtja e një posti në të ardhmen”, shkruajnë Deepak Gupta, një ekspert i ligjit kushtetues dhe Brian Beutler, kryeredaktor i Crooked Media, në një artikull në gazetën New York Times muajin e kaluar.

Senatori Tim Kaine, një demokrat nga Virxhinia dhe kandidat demokrat për nënpresident në vitin 2016, është një nga disa ligjvënësit që propozojnë të përdoret amendamenti i 14-të për të parandaluar që Trumpi të kërkojë përsëri një post federal. Zoti Kaine pretendon se republikanët do të ishin më të prirur të mbështesnin zbatimin e Amendamentit të 14-të sesa të dënonin Trumpin për krime të rënda dhe shkelje.

“Ajo që dua të bëj është t’u ofroj kolegëve të mi një mundësi për të mbajtur përgjegjës ish presidentin,” tha zoti Kaine në një konferencë shtypi në fund të muajit të kaluar.

Megjithatë, ka disa ndërlikime. Për shembull, në amendamentin e 14-të, nuk është e qartë se kush duhet të vendosë nëse një zyrtar qeveritar ka qenë i përfshirë në një aktivitet kryengritës dhe meriton të skualifikohet. Disa studiues argumentojnë se u mbetet gjykatave, jo Kongresit, të vendosin.

“Neni Tre nuk identifikon asnjë mekanizëm për të përcaktuar nëse një zyrtar ka qenë në të vërtetë i përfshirë në aktivitete kryengritëse që do të shkaktonin skualifikimin dhe si pasojë nuk është përdorur shumë dhe nuk është e qartë se çfarë lloj mekanizmi do të ishte kushtetues”, thotë Keith Whitington, profesor në Universitetin Princeton.

Për më tepër, shton zoti Whitington, duke lejuar që një shumicë e thjeshtë e Kongresit të vendosë një ndalim të përjetshëm ndaj një ish-presidenti, mund të hapësh kutinë e Pandorës. Kur të marrin kontrollin, republikanët mund të bëjnë të njëjtën gjë duke votuar për të skualifikuar demokratët për shprehjen e pikëpamjeve të tyre për protestat e verës së kaluar që u kthyen në trazira.

“Ka një rrezik të madh dhe të qartë politik që Kongresi të bëjë përcaktime të tilla me një shumicë vote dhe potencialisht të skualifikojë nga detyra anëtarët e partisë në pakicë me pak prova dhe përmes një procesi politik plotësisht partiak”, thotë zoti Whitington përmes një email-i.

Disa demokratë të lartë nuk janë të bindur se amendamenti i 14-të është rruga e duhur.

Senatori Dick Durbin, demokrat nga Illinoi, u shpreh më 22 janar se nuk është i bindur, pasi sipas tij, amendamenti i 14 nuk është i qartë në përcaktimin nëse dikush ka marrë pjesë në një kryengritje”.

Marrë nga VOA

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota donald trump donald trump

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin