LIVE UPDATES
Editorial

Leku, një medalje që shkëlqen në tregun valutor, ndërsa prodhimi vendas paguan faturën

21 November 2026, 11:24 Nga Irena Beqiraj

Leku, një medalje që shkëlqen në tregun valutor, ndërsa

Forcimi i lekut, që unë shpesh e quaj “Kryengritja e lekut”, është kthyer në një nga sukseset më të reklamuara të ekonomisë shqiptare. Një euro që këmbehet me gjithnjë e më pak lekë paraqitet si dëshmi stabiliteti, besimi dhe fuqizimi ekonomik.
Por "pasuria nuk krijohet duke e bërë paranë të duket më e vlefshme, por duke e bërë ekonominë më prodhuese" na këshillon Joseph Schumpeter-it, i cili na mëson po ashtu se zhvillimi i vërtetë buron nga inovacioni, produktiviteti dhe krijimi i vlerës.
Një monedhë mund të forcohet edhe kur prodhimi vendas dobësohet, eksportet bien dhe produktiviteti mbetet i ulët. Pra mund të kemi njëkohësisht një lek kryengritës dhe një ekonomi që nuk fiton të njëjtën betejë.
Pavarësisht debatit të burimit të valutës që qarkullon në tregun vendas, një nga modelet ekonometrike të Fondit Monetar Ndërkombëtar e vlerëson lekun rreth 38.4% të mbivlerësuar. Ky është një sinjal që meriton shumë më tepër vëmendje sepse me fjalë më të thjeshta, ky vlerësim ngre dyshimin se leku është më i fortë sesa mund të justifikohet nga disa prej treguesve themelorë të ekonomisë shqiptare apo nga aftësia e saj për të prodhuar, eksportuar e konkurruar.
Kjo situatë është veçanërisht problematike për eksportuesit. Një biznes shqiptar paguan pagat, qiranë dhe shumë prej kostove të tij në lekë, ndërsa produktin e shet në euro. Kur euro sjell gjithnjë e më pak lekë, të ardhurat e tij në monedhën vendase zvogëlohen. Nëse produktiviteti nuk rritet mjaftueshëm për të kompensuar këtë efekt dhe kostot e tjera, fitimi ngushtohet dhe konkurrueshmëria dobësohet.
Problemi bëhet edhe më i dukshëm kur shohim raportin mes kostos së punës dhe produktivitetit. Në vitin 2024, paga për punonjës në Shqipëri u rrit me 18.9%, ndërsa produktiviteti për orë pune u rrit me 3.6%. Këta tregues duhen krahasuar me kujdes, diferenca sinjalizon një presion të fortë mbi kostot e bizneseve, ku shpërblimi i punës po rritet shumë më shpejt sesa produktiviteti. Faturën e këtij ndryshimi e paguan prodhuesi që duhet të mbijetojë në treg.
Kjo nuk është thjesht një përshtypje apo mllef i atyre që nuk arrijnë të shohin arritjet e qeverisë, pasi edhe Raporti i Komisionit Europian për Shqipërinë 2026 evidenton se industria dhe bujqësia janë sektorë me produktivitet të ulët që kanë shënuar tkurrje. Eksportet e prodhimit industrial kanë rënë për të tretin vit radhazi, ndërsa forcimi i lekut përmendet shprehimisht ndër faktorët që kanë dëmtuar konkurrueshmërinë e eksporteve.
Forcimi i lekut edhe tkurrja e industrisë edhe bujqësisë nuk është thjesht një bashkëjetesë statistikore, por sinjal i një problemi strukturor edhe disbalancë ekonomike varfëruese.
Suksesi ekonomik nuk mund të matet me kursin e këmbimit. Ai matet me atë që prodhojmë, me produktivitetin, me eksportet dhe me vlerën që krijojmë për çdo orë pune. Një ekonomi bëhet më e pasur kur rrit produktivitetin, kur prodhon mallra me vlerë të shtuar dhe kur pagat rriten sepse punëtorët krijojnë më shumë vlerë, jo thjesht sepse rriten kostot . Ndaj kemi arsye të themi me plot gojën modeli ekonomik socialist e ka kthyer lekun në një medalje që shkëlqen në tregun valutor, ndërsa prodhimi vendas paguan faturën.

Sondazh

Editorial 9 November 2026, 10:16 Agim Nesho

Bashkim për një fitore të vonuar  

Agim Nesho Represioni policor i Ramës ndaj protestës popullore nuk është shenjë e mbajtjes së pushtetit, por rritjes së cmi...

Editorial 8 November 2026, 07:42 Irena Beqiraj

Përse pasuria nuk krijoi elitë?

Shqipëria ka prodhuar gjatë tri dekadave të fundit një numër të konsiderueshëm njerëzish të pasur. Disa e kanë...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin