LIVE UPDATES
Aktualitet

A do të ketë së shpejti vaksinë kundër kancerit?

Falë teknologjisë mRNA, kompanitë bioteknologjike duan të sjellin në treg vaksinat kundër kancerit brenda pak vitesh. Sa realiste janë këto parashikime?

13 November 2023, 08:23 Nga A.B
A do të ketë së shpejti vaksinë kundër kancerit?
Vaksine

Teknologjia mRNA ka revolucionarizuar mjekësinë brenda pak vitesh. Gjatë pandemisë së koronës, falë kësaj teknologjie u zhvilluan vaksina shumë efektive kundër patogjenit SARS-CoV2 brenda pak muajsh. Madje edhe nëse virusi zhvillon mutacione të mëtejshme agresive, vaksinat e personalizuara mund të zhvillohen përsëri në një kohë të shkurtër falë teknologjisë mRNA. Por teknologjia që së fundmi fitoi çmimin Nobel në Mjekësi mund të bëjë shumë më tepër.

A do të ketë së shpejti vaksina kundër kancerit?

Teknologjia mRNA i ka dhënë një shtysë krejtësisht të re edhe kërkimeve kundër kancerit. Drejtori Ekzekutiv i kompanisë bioteknike Curevac, Alexander Zehnder, dëshiron të sjellë në treg një vaksinë kundër kancerit të bazuar në mRNA, më së voni brenda pesë viteve.

Nëse do të krijohej një vaksinë kundër disa llojeve të kancerit, ëndrra e njerëzimit do të realizohej. "Kërkimet mbi vaksinat e kancerit po zhvillohen për 20 vjet. Por përparimi aktual është i madh," thotë Zehnder. "Ne kemi fituar shumë përvojë gjatë pandemisë, ndërsa inteligjenca artificiale tani është aq e mirë sa zgjidh shumë probleme në programimin e mRNA," shpjegon shefi i Curavac në një intervistë për "Bild am Sonntag".

Vaksinimet kundër kancerit stimulojnë sistemin imunitar në mënyrë që sistemi mbrojtës i trupit të luftojë në mënyrë specifike kundër qelizave tumorale. "Vdekjeprurësja në lidhje me kancerin është se ai vazhdon të rritet. Vaksinimi i kancerit supozohet se do të ndalojë rritjen, edhe nëse kanceri tashmë ka metastazuar. Kanceri do të bëhej kështu një sëmundje kronike, me të cilën mund të jetoni për dekada. Kanceri më nuk do të jetë një dënim me vdekje”, parashikon Zehnder.

Gara për vaksinën

Përveç Curevac, edhe kompani të tjera po hulumtojnë intensivisht për zbulimin e një vaksine kundër kancerit. Në fillim të tetorit 2023, kompania e bioteknologjisë BioNTech publikoi rezultatet e deritanishme të saj shumë premtuese nga një studim klinik, i cili është në vazhdim e sipër. Në këtë studim klinik, vaksina kundër kancerit BioNTech mRNA CARVac tashmë po testohet për efektivitetin e saj me persona testues.

Drejtori i BioNTech, Şahin, njoftoi me optimizmin se, sipas tij, në vitet e ardhshme do të ketë vaksina kundër kancerit. "Ne besojmë se kjo do të jetë e mundur në një shkallë më të gjërë për pacientët para vitit 2030”, tha Ugur Şahin në një intervistë për "Spiegel”.

Në plane afatgjata, vaksinat kundër kancerit synojnë të zëvendësojnë terapitë konvencionale të deritanishme. Ky do të ishte një bekim i jashtëzakonshëm për pacientët, sepse trajtimet e mëparshme me rrezatim ose kimioterapi janë shpesh jashtëzakonisht stresuese dhe të vështira për pacientët me kancer.

"Kimioterapia ose terapia me rrezatim nuk lufton kurrë vetëm tumorin, por edhe indet e shëndetshme. Kjo është arsyeja pse ka kaq shumë efekte anësore", thotë Zehnder. "Avantazhi i përdorimit të mRNA është se vetë sistemi imunitar stimulohet dhe lufton në mënyrë specifike vetëm kancerin dhe asgjë tjetër”.

Si funksionojnë vaksinat kundër kancerit?

Qelizat T ndihmojnë trupin të luftojë infeksionet duke shkatërruar qelizat e sëmura ose duke stimuluar qelizat e tjera që t'i sulmojnë ato. Por qelizat T kanë vështirësi në njohjen e qelizave kancerogjene. Megjithatë qelizat CAR T mund ta bëjnë këtë.

Terapia me qeliza T CAR lejohet në Evropë që nga viti 2018 dhe deri më tani është përdorur kryesisht për trajtimin e leukemisë, pra kancerit të gjakut. Kjo formë shumë efektive e imunoterapisë është ende e papërballueshme, sepse sipas Qendrës Gjermane të Kërkimit të Kancerit, prodhuesit kërkojnë deri në 320.000 euro për prodhimin e qelizave imune për një pacient.

Në këtë imunoterapi të kancerit, të ashtuquajturat qeliza T filtrohen nga leukocitet, pra qelizat e bardha të gjakut të pacientit. Qelizat T janë modifikuar gjenetikisht në mënyrë që të formojnë receptorët kimerik të antigjenit (CAR) në sipërfaqe. Kjo krijon një receptor, përbërësit e ndryshëm të të cilit në fakt nuk përshtaten së bashku.

Vaksinat i bëjnë qelizat e tumorëve të dukshme

Nëse qelizat CAR-T të prodhuara në këtë mënyrë riinjektohen te pacienti, ato ngjiten në mënyrë specifike në qelizën e kancerit. Sistemi imunitar aktivizohet dhe sulmon qelizat tumorale. Vaksinat e ardhshme mund ta mbështesin këtë proces nëse qelizat CAR-T nuk mund të gjejnë qelizën tumorale ose janë shumë të dobëta për ta luftuar atë në mënyrë efektive.

Proteina Claudin-6, e cila gjendet pothuajse ekskluzivisht në kancer, ndihmon në këtë. Duke përdorur teknologjinë mRNA, informacioni gjenetik i Claudin-6 futet në qelizën tumorale. Kjo krijon një antigjen që ngjitet në sipërfaqen e qelizës tumorale. Dhe kjo e bën më të lehtë identifikimin dhe gjetjen e qelizave të tumorit nga qelizat CAR-T.

Deri më tani, qelizat T të modifikuara luftojnë vetëm kancerin e gjakut. Megjithatë, përparimi i shpejtë në teknologjinë e mRNA jep shpresë se, përveç leukemisë, në të ardhmen do të bëhen të mundshme edhe terapi efektive dhe më të lehta për llojet e tjera të kancerit. Qasjet premtuese përfshijnë vaksinat kundër kancerit të lëkurës (melanoma), kancerit të mushkërive, kancerit të gjirit dhe kancerit të pankreasit./DW

vaksine

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin