LIVE UPDATES
Aktualitet

A do të mbijetojë smartphone në epokën e IA-së?

Ai e krahasoi përvojën e përdorimit të një telefoni inteligjent (smartphone) me ecjen në Times Square, me dritat vezulluese dhe zhurmat e forta. Altman dhe Sir Jony nuk janë të vetmit që po punojnë për një alternativë ndaj smartphone. Gara për të zëvendësuar smartphone ka nisur.

21 February 2026, 07:32 Nga E. D

A do të mbijetojë smartphone në epokën e IA-së?

Kur Laurene Powell Jobs, gjatë një interviste të fundit, pyeti Sam Altman dhe Sir Jony Ive për projektin e Inteligjencës Artificiale mbi të cilin po punonin, të dy u treguan të rezervuar. Por Altman, drejtuesi i OpenAI, sugjeroi se përdorimi i pajisjes së re do të ishte ndryshe nga iPhone gjithëpërfshirës i krijuar nga Sir Jony dhe bashkëshorti i ndjerë i zonjës Powell Jobs.

Ai e krahasoi përvojën e përdorimit të një telefoni inteligjent (smartphone) me ecjen në Times Square, me dritat vezulluese dhe zhurmat e forta. Altman dhe Sir Jony nuk janë të vetmit që po punojnë për një alternativë ndaj smartphone. Gara për të zëvendësuar smartphone ka nisur.

Gjatë dy dekadave të fundit, iPhone dhe imituesit e tij kanë arritur të dominojnë mënyrën se si konsumatorët ndërveprojnë me botën digjitale. Rezultati ka qenë një nga rastet më fitimprurëse në historinë e biznesit në një treg të dominuar nga dy gjigantë, i përbërë nga Apple, me iPhone e saj, dhe Google, me sistemin operativ Android, që fuqizon pothuajse çdo smartphone tjetër, përfshirë pajisjet e veta Pixel.

Asnjëra palë nuk ka pasur shumë arsye të trondisë status quo-në, ndërsa Google i jep çdo vit shuma të mëdha Apple që motori i saj i kërkimit të jetë zgjedhja standarde në iPhone.

Në fakt, Lennon dhe McCartney i epokës së smartphone-it vetëm sa po e thellojnë bashkëpunimin në epokën e IA-së. Së fundmi ata njoftuan se Apple do të përdorë modelet e mëdha gjuhësore Gemini të Google për të fuqizuar një version të përmirësuar të asistentit zanor Siri, i planifikuar për këtë vit, së bashku me veçori të tjera të reja.

Kjo nuk po i ndalon sfiduesit, të cilët shpresojnë të sfidojnë dominimin e tyre. Më 19 janar, OpenAI tha se ishte “në rrugën e duhur” për të prezantuar pajisjen e saj në gjysmën e dytë të vitit. Dy ditë më vonë u raportua se Apple po punonte për një pajisje të vogël që vendoset si spilë, që synon të neutralizojë çdo gjë që Altman dhe Sir Jony mund të jenë duke zhvilluar.

Meta, kompania më e madhe në botë e mediave sociale dhe gjithashtu krijuese modelesh IA, ka zhvilluar syze inteligjente të fuqizuara nga IA dhe po zhvendos burime nga kufjet e realitetit virtual (VR) për të përshpejtuar përpjekjen.

Amazon, shitësi më i madh online në planet, ka prezantuar Alexa+, asistentin e saj IA, për altoparlantët inteligjentë Echo dhe së shpejti do ta bëjë këtë edhe për syzet inteligjente Echo dhe kufjet e saj.

Vitet e ardhshme pritet të jenë të vështira për smartphone-t. Yang Wang nga firma analitike Counterpoint Research, pret që dërgesat globale të bien me 6% këtë vit, edhe më keq se parashikimi i mëparshëm për një rënie prej 2%, dhe nuk sheh rimëkëmbje në vitin 2027. Në vitin 2025 dërgesat u rritën me 2%.

Një pjesë e arsyetimit është se çmimet e çipave të memories janë rritur ndjeshëm, pasi investimet në qendrat e të dhënave kanë përthithur furnizimin. Në 15 muajt e fundit, kostoja e 12 gigabajtëve DRAM që zakonisht përfshihen në një smartphone është rritur me 70 dollarë, vlerëson Wang.

Prodhuesit e telefonave më të lirë ndoshta do të duhet të rrisin çmimet, duke ulur kërkesën. Por edhe Apple, iPhone-t e së cilës shiten me fitim të lartë, do të ndiejë presion mbi marzhet.

Kjo përkeqësohet nga një problem tjetër që Wang e quan gara mes prodhuesve të çipave me porosi. Prodhuesit e smartphone-ve si Apple dhe Samsung kanë qenë prej kohësh klientët më të mëdhenj të fabrikave të prodhimit të gjysmëpërçuesve si TSMC.

Por terreni tani po i lihet Nvidia-s dhe projektuesve të tjerë të çipave për IA, procesorët e të cilëve janë shumë më të vlefshëm, dhe kështu më fitimprurës për fabrikat. Ndërsa prodhuesit e smartphone-ve bëhen më pak të rëndësishëm si klientë, mund ta kenë më të vështirë të sigurojnë çipat që u duhen.

Sfiduesit e mundshëm të Apple dhe Google po shtojnë gjithashtu presionin. Një burim potencialisht fitimprurës i të ardhurave nuk është e vetmja gjë që mund të fitojnë. Disa kanë pakënaqësi të vjetra me modelin e fitimit nga smartphone-t.

Zhvilluesit i paguajnë Apple një komision deri në 30% për blerjet e bëra përmes aplikacioneve në sistemin e saj operativ. OpenAI, që aktualisht fiton shumicën e të ardhurave nga abonimet e konsumatorëve, duhet të dorëzojë një pjesë të tyre nëse blihen në një iPhone ose pajisje Android.

Meta, që fiton para nga reklamat, i shpëton kësaj. Por ajo ka kërkuar mënyra për të ulur varësinë nga kompanitë dominuese të smartphone-ve, që kur Apple prezantoi një veçori të re në vitin 2021 që u lejon përdoruesve të refuzojnë gjurmimin e aktivitetit të tyre nga zhvilluesit në aplikacione dhe faqe të tjera. Kjo e bëri më të vështirë për gjigantin e mediave sociale të mbledhë të dhëna.

Pastaj është perspektiva e zhvendosjes së konsumatorëve drejt formave të pajisjeve që përputhen më mirë me modelet e biznesit të rivalëve.

Nuk është rastësi që Meta është e interesuar për syzet inteligjente. Me kamera të integruara, lente që mund të shfaqin mesazhe WhatsApp dhe altoparlantë që drejtojnë zërin drejtpërdrejt në vesh, pajisjet e bëjnë më të lehtë që përdoruesit të ndajnë atë që po bëjnë në rrjetet sociale dhe të ndjekin aktivitetin e të tjerëve.

Për Meta-n, më shumë kohë në platformat e saj do të thotë më shumë të ardhura nga reklamat. Amazon do të ishte po ashtu e kënaqur të kishte altoparlantët Echo në çdo shtëpi dhe syzet e saj në çdo fytyrë për të mbledhur më shumë të dhëna për biznesin e reklamave dhe për ta bërë edhe më të lehtë blerjen në tregun e saj virtual (marketplace).

Dhe OpenAI do të përfitonte nëse njerëzit do të hiqnin dorë nga ekranet dhe do të mbështeteshin te një chatbot për të menaxhuar ndërveprimet me botën dixhitale.

Të paktën për momentin, kërcënimi ndaj Apple dhe Google mbetet i vogël. Banka HSBC vlerëson se ka 15 milionë përdorues të syzeve inteligjente në mbarë botën; Apple mendohet të ketë shitur 250 milionë iPhone vetëm vitin e kaluar.

Nëse marrëveshja e saj e fundit me Google ndihmon që Siri të bëhet më pak e bezdisshme, kjo mund të nxisë edhe më shumë njerëz të blejnë iPhone.

Ndërkohë, prodhuesit e pajisjeve alternative kanë shumë probleme për të kapërcyer. Syzet inteligjente të Google, hedhur në treg në vitin 2014, u ndaluan një vit më vonë pjesërisht për shkak të shqetësimeve se kamerat e integruara cenonin privatësinë e të tjerëve. Këto shqetësime mbeten.

Ka edhe vështirësi teknike. Ndërsa një smartphone mund të nxehet disi pa shkaktuar probleme për përdoruesin, syzet nuk mund të përballojnë këtë. Për të qenë të rehatshme, ato duhet të jenë të lehta, duke lënë pak hapësirë për bateri.

Mbinxehja dhe jetëgjatësia e kufizuar e baterisë ishin gjithashtu ndër arsyet pse një spilë IA e prezantuar me shumë bujë në nëntor 2023 nga startup-i Humane dështoi (kompania u mbyll vitin e kaluar).

Alex Katouzian nga Qualcomm, prodhues çipash, pret që pajisje të tilla “edge” të shumohen, por vetëm me një pajisje ndihmëse ose edhe një smartphone në xhep që kryen pjesën më të madhe të llogaritjeve.

Në fakt, Mark Zuckerberg i Meta ka thënë se mendon se njerëzit që adoptojnë syze inteligjente nuk do të heqin dorë nga smartphone-t, por thjesht do t’i përdorin më pak. Në fund të fundit, ardhja e smartphone-ëve nuk i ndaloi konsumatorët të blinin kompjuterë personalë.

Për më tepër, Apple dhe Google nuk janë aspak pasive. Përveç spilës së përfolur, Apple thuhet se po punon edhe për syzet e veta inteligjente, duke u bazuar në teknologjinë e zhvilluar për kufjet e saj VR Vision Pro nga viti 2024. Në tetor Google hodhi në treg Android XR, një platformë softuerike e projektuar për të fuqizuar kufjet VR dhe syzet inteligjente të prodhuara nga Samsung dhe të tjerë. Ajo gjithashtu ka publikuar së fundmi një version të ri të altoparlantit të saj inteligjent, të fuqizuar nga Gemini.

Ndoshta pasoja më e madhe e IA-së për biznesin e pajisjeve mund të jetë zhvendosja e shpërndarjes së përfitimeve brenda dy kompanive dominuese të tregut. Duke integruar Gemini në të dy ekosistemet Apple dhe Android, Google ka potencialin të përdorë sasi të mëdha të dhënash për t’i bërë modelet e saj edhe më të zgjuara.

Vlera e tregut e Alphabet, kompania mëmë e Google, së fundmi ka kaluar atë të Apple (shih grafikun). Prodhuesi i iPhone mund të pendohet që i ka dhënë kaq shumë fuqi./MONITOR

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin