LIVE UPDATES
Aktualitet

Analizë: Sa është i rëndësishëm Irani për luftën e Rusisë në Ukrainë?

Sipas një raporti të Bloomberg të datës 12 janar, që citon një zyrtar perëndimor të sigurisë i cili mbeti anonim, shitjet iraniane të raketave drejt Rusisë, përfshirë raketa të mbrojtjes ajrore dhe raketa balistike, kanë arritur në 2.7 miliardë dollarë që nga tetori i vitit 2021.

9 February 2026, 07:28 Nga D.S

Analizë: Sa është i rëndësishëm Irani për

Irani ka qenë një furnizues i rëndësishëm i pajisjeve ushtarake për Rusinë në vitet e fundit, veçanërisht nga momenti kur Kremlini nisi pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës në vitin 2022, por ekspertët i kanë thënë Radios Evropa e Lirë se kjo mbështetje nuk luan më një rol kyç në përpjekjen luftarake të Moskës.

Sipas një raporti të Bloomberg të datës 12 janar, që citon një zyrtar perëndimor të sigurisë i cili mbeti anonim, shitjet iraniane të raketave drejt Rusisë, përfshirë raketa të mbrojtjes ajrore dhe raketa balistike, kanë arritur në 2.7 miliardë dollarë që nga tetori i vitit 2021.

Vëllimi i tregtisë nuk bëhet publik nga Moska, dhe Irani mohon se ka furnizuar Rusinë me ndonjë gjë.

“Për sa kohë që konflikti vazhdon mes palëve, Irani do të përmbahet nga ofrimi i çdo forme të ndihmës ushtarake për secilën palë”, thuhej në një deklaratë të misionit të përhershëm të Iranit pranë Kombeve të Bashkuara, në maj të vitit të kaluar.

Ka prova që dëshmojnë të kundërtën, veçanërisht përdorimi i gjerë nga Rusia i dronëve sulmues iranianë Shahed në fazat e hershme të luftës kundër Ukrainës. Por, vlera e kësaj mbështetjeje tani duket se është zvogëluar ndjeshëm.

“Edhe pse ende ka disa transferime të dronëve iranianë - të paktën deri vitin e kaluar, disa modele më të reja dronësh ende po transferoheshin nga Irani - mendoj se kemi kaluar prej kohësh kulmin e transferimeve iraniane të mbrojtjes drejt Rusisë”, i tha Radios Evropa e Lirë më 14 janar Hanna Notte, drejtuese e programit për Euroazinë në Qendrën James Martin për Studime mbi Mospërhapjen.

Ruslan Suleymanov, analist në Qendrën për Strategjitë e Reja Euroaziatike, kishte një mendim të ngjashëm.

“Rusia nuk është më aq e varur nga armët iraniane sa ishte katër vjet më parë. Të njëjtët dronë Shahed prodhohen në territorin rus nën emrin Geran dhe… rreth 90 për qind e të gjithë ciklit të prodhimit të këtyre dronëve tashmë është plotësisht i vendosur në Rusi, pa ndihmën e Iranit”, tha ai për Current Time më 13 janar.

Irani i ka ofruar Rusisë teknologji dhe trajnim, dhe një fabrikë në Alabuga, në rajonin e Tatarstanit në Rusi, po prodhon vazhdimisht dronë Geran.

Sipas Ukrainës, Rusia prodhon rreth 5.000 dronë me rreze të gjatë veprimi të llojeve të ndryshme çdo muaj. Kjo përfshin dronin goditës Geran dhe Gerberan, një dron pa kokë luftarake që përdoret si karrem për të mbingarkuar mbrojtjen ajrore të Ukrainës.

Në prill, gjenerali Christopher Cavoli, në atë kohë kreu i Komandës Qendrore të SHBA-së, i tha Komitetit të Shërbimeve të Armatosura të Senatit amerikan se “Irani gjithashtu vazhdoi mbështetjen e tij materiale për Rusinë, duke dhuruar mbi 400 raketa balistike me rreze të shkurtër veprimi dhe qindra mijëra predha artilerie”.

Në maj, Reuters raportoi se Irani do të dërgonte gjithashtu lëshues raketash Fath-360, megjithëse Teherani e mohoi këtë. Më herët, në shtator 2024, zëdhënësi i Pentagonit, Pat Ryder, kishte thënë se raketat Fath 360 ishin dorëzuar.

Kjo u pasua në tetor të vitit 2024 nga sanksione amerikane ndaj dy kompanive ruse të transportit detar për dorëzimin e pajisjeve të dronëve dhe municioneve përmes Detit Kaspik për përdorim në Ukrainë.

“Departamenti i Shtetit po ndërmerr veprime sot për të kufizuar më tej aktivitetet destabilizuese të Iranit, përfshirë transferimin e raketave balistike drejt Rusisë”, thuhej në një deklaratë.

Bashkimi Evropian veproi në të njëjtën linjë disa ditë më vonë, duke vendosur sanksione ndaj tre linjave ajrore iraniane dhe dy kompanive të prokurimit “pas transferimeve të raketave dhe dronëve nga Irani drejt Rusisë”.

Por, nuk ka pasur raportime për përdorimin e raketës Fath 360 në Ukrainë. Notte tha se kjo mund të jetë sepse lëshuesit e Fath 360 nuk u dorëzuan kurrë ose sepse Rusia nuk kishte nevojë t’i përdorte, ndërsa rriti prodhimin vendas dhe mori dërgesa nga Koreja e Veriut.

Një raport i publikuar në shkurt të vitit të kaluar nga RUSI, një institut kërkimor me seli në Londër, vuri në dukje se Ministria ruse e Mbrojtjes planifikonte të prodhonte rreth 750 raketa balistike dhe 560 raketa lundruese në vitin 2025. Që atëherë, inteligjenca ushtarake ukrainase ka dhënë vlerësime edhe më të larta të prodhimit.

“Rusët thjesht mund të mos kenë pasur nevojë t’i përdorin këto raketa iraniane”, tha Notte.

Vlerësohet se Irani i ka dërguar Rusisë sasi të mëdha municionesh dhe predhash që nga viti 2022. Një hetim i Wall Street Journal në vitin 2023 i vendosi shifrat në 300.000 predha artilerie dhe rreth 1 milion fishekë municioni.

Sulmet me dronë të Ukrainës në vitin 2025 sugjeruan se furnizimet ushtarake po vazhdonin. Në prill, mediat ruse raportuan për sulmet e para ndaj portit kaspik të Oljas, të ndjekura nga raportime për sulme të tjera në gusht.

Olja është identifikuar si një qendër kryesore për dërgesat e furnizimeve ushtarake iraniane.

Një raport i Shkollës së Ekonomisë së Kievit vitin e kaluar detajoi vëllimet e eksplozivëve që po transportoheshin me anije dhe hekurudhë si nga Irani ashtu edhe nga Koreja e Veriut. Raporti tha se furnizimet nga Koreja e Veriut tashmë përbënin 58 për qind të importeve ruse të eksplozivëve.

Notte tha se, po ashtu, predhat dhe fishekët nga Koreja e Veriut kanë tejkaluar në shkallë furnizimet iraniane.

“Ukrainasit vlerësuan vitin e kaluar se 50 për qind e të gjithë municionit që Rusia përdori në Ukrainë ishte nga Koreja e Veriut. Pra, ndjesia ime këtu është se, sapo Koreja e Veriut u shfaq si një furnizuese e madh ushtarake për Rusinë, ndoshta nuk kishte më nevojë për municion iranian”, tha Notte./REL

rusi iran ukraine

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin