22 November 2026, 07:55
Nga G.M
Fordow
SHBA- Pas 15 vitesh përgatitjesh, ndryshimesh të minutës së fundit dhe 37 orësh fluturim pa ndërprerje, pilotët amerikanë të bombarduesve strategjikë B-2 kanë zbuluar detaje nga një prej operacioneve më të rëndësishme ushtarake kundër Iranit: sulmi ndaj objekteve bërthamore në kuadër të operacionit “Midnight Hammer”, në qershor 2025.
Rrëfimet e ekuipazheve zbulojnë tensionin në kabinat e avionëve, momentet e lëshimit të bombave dhe vështirësitë e një misioni që përfshinte depërtimin në hapësirën ajrore iraniane dhe goditjen e objekteve të vendosura thellë nën tokë.
Momenti kur pilotët panë Teheranin
Ishte mëngjesi i hershëm i 22 qershorit 2025, kur dy pilotë amerikanë të një bombarduesi B-2 iu afruan objektivit në Iran, pas rreth 18 orësh fluturim. Kur panë dritat e kryeqytetit iranian poshtë avionit, njëri prej tyre reagoi me habi: “O Zot, është Teherani!”.
Pas kontrolleve të fundit të instrumenteve dhe koordinatave, ekuipazhi vazhdoi drejt objektivit. Pak minuta më vonë, dyert e ndarjes së armatimit u hapën dhe avioni lëshoi bomba gjigante depërtuese GBU-57, me peshë rreth 13.6 tonë secila, të projektuara për të goditur objektiva të fortifikuara në thellësi të tokës.
Pas lëshimit të bombave, njëri prej pilotëve kërkoi largimin e menjëhershëm nga zona. Megjithatë, ekuipazhi priti edhe disa sekonda për të vëzhguar rezultatin e goditjes. Më pas, një shpërthim i fuqishëm ndriçoi zonën malore, duke shënuar një nga momentet më dramatike të misionit.
15 vite përgatitje për goditjen e Fordow
Planifikimi për goditjen e objektit bërthamor në Fordow kishte nisur që në vitin 2009, pasi inteligjenca amerikane kishte identifikuar ndërtime të dyshimta në malet në jugperëndim të Teheranit. Për vite me radhë, ekspertët amerikanë studiuan strukturën nëntokësore, sistemet mbështetëse dhe mënyrat për të depërtuar në fortifikimet e saj.
Në qendër të strategjisë ishte bomba GBU-57, një armë e specializuar për shkatërrimin e objekteve të mbrojtura thellë nën tokë. Bombarduesi B-2 ishte i vetmi avion amerikan i aftë për ta transportuar këtë bombë. Në ditët para operacionit, zbulimi i përpjekjeve iraniane për të vulosur disa pjesë të objektit me beton detyroi planifikuesit amerikanë të bënin ndryshime në strategji, madje edhe në orët e fundit përpara nisjes.
Operacioni sekret dhe 37 orë në ajër
Për të ruajtur fshehtësinë, ushtria amerikane organizoi edhe një operacion mashtrimi, me lëvizje të tjera bombarduesish drejt bazave në Paqësor dhe Oqeanin Indian. Shtatë bombardues B-2 u nisën nga baza ajrore Whiteman në Misuri, ndërsa familjarët e pilotëve nuk kishin dijeni për destinacionin e vërtetë të misionit.
Fluturimi ishte një provë e jashtëzakonshme fizike dhe psikologjike. Çdo avion kishte dy pilotë, të cilët duhej të përballonin orë të gjata në një kabinë të ngushtë, furnizime të përsëritura me karburant në ajër dhe periudha të shkurtra gjumi prej vetëm 30 deri në 45 minutash.
Disa pilotë përdorën kafe dhe pije energjike për të qëndruar zgjuar, ndërsa të tjerë u mbështetën në stimulues të përshkruar me recetë. Në operacion morën pjesë rreth 125 avionë, përfshirë F-22, F-35, avionë mbështetës dhe cisterna fluturuese për furnizimin me karburant.
Roli i Izraelit në neutralizimin e mbrojtjes ajrore
Një faktor i rëndësishëm për realizimin e misionit ishte edhe operacioni ushtarak izraelit “Rising Lion”, i nisur më 13 qershor 2025 kundër Iranit. Sipas pilotëve amerikanë, sulmet izraelite kishin neutralizuar një pjesë të konsiderueshme të sistemeve iraniane të mbrojtjes ajrore, duke ulur rreziqet për bombarduesit amerikanë.
Avionët B-2 goditën objektet bërthamore në Fordow dhe Natanz, ndërsa objektivi në Isfahan u godit me raketa Tomahawk të lëshuara nga një nëndetëse amerikane. Gjatë largimit nga hapësira ajrore iraniane, pilotët morën paralajmërime për aktivitet të mundshëm armiqësor. Megjithatë, analizat pas operacionit treguan se forcat iraniane nuk kishin hapur zjarr ndaj bombarduesve B-2.
Kthimi në Misuri pas 37 orësh
Pasi dolën nga zona e rrezikut, ekuipazhet transmetuan mesazhin: “Mbaruam, jemi të sigurt!”. Ndërsa avionët ishin ende në rrugën e kthimit, presidenti amerikan Donald Trump njoftoi publikisht sulmin, duke bërë që shumë prej pilotëve të mësonin se operacioni ishte bërë publik gjatë fluturimit. Pas rreth 37 orësh në ajër, bombarduesit u kthyen në bazën Whiteman në Misuri. Pilotët ishin të rraskapitur dhe iu nënshtruan kontrolleve mjekësore, ndërsa disa morën edhe lëngje intravenoze për t'u rikuperuar.
Më pas, ata morën pjesë në një informim të klasifikuar, ku iu prezantuan pamje satelitore të objektivave të goditura. Në këtë takim, disa prej tyre mësuan për herë të parë edhe emrin zyrtar të misionit: “Midnight Hammer”. Në total, gjatë operacionit u lëshuan 14 bomba depërtuese, me një peshë të përgjithshme prej rreth 190 tonësh.
Sa u dëmtua realisht programi bërthamor iranian?
Vlerësimet pas sulmit tregojnë se goditjet dëmtuan rëndë kapacitetet iraniane për pasurimin e uraniumit në nivele që mund të përdoren për zhvillimin e armëve bërthamore.
Megjithatë, shkalla e saktë e dëmeve dhe ndikimi afatgjatë mbi programin bërthamor të Iranit mbeten të paqarta. David Albright, ish-inspektor i armëve në Kombet e Bashkuara dhe ekspert i çështjeve bërthamore, ka vlerësuar se programi iranian i centrifugave, në formën që ekzistonte përpara sulmit, praktikisht ka pushuar së funksionuari.
Pavarësisht fuqisë së operacionit dhe përgatitjeve shumëvjeçare, mbetet ende një pikëpyetje se sa kohë do t'i duhet Iranit për të rindërtuar kapacitetet e tij bërthamore dhe në çfarë mase sulmet kanë ndikuar në programin e tij afatgjatë./Dosja.al
shba-iran
Bota
22 November 2026, 07:50
G.M
Emmanuel Macron
FRANCA- Presidenti francez Emmanuel Macron po shqyrton mundësinë e ndryshimit të Kushtetutës për të vendo...
Bota
22 November 2026, 07:48
G.M
Foto ilustruese
GUATEMALË- Një trafikant i dyshuar meksikan i drogës, i kërkuar nga autoritetet amerikane për lidhje me një orga...
Bota
22 November 2026, 07:42
G.M
pamje
INDONEZI- Një zjarr masiv ka përfshirë një fabrikë ëmbëlsirash në Indonezi, duke shkaktuar të pakt&e...
Bota
22 November 2026, 07:29
G.M
foto ilustruese
SHBA- Një tjetër grup prej 25 migrantësh të deportuar nga Shtetet e Bashkuara ka mbërritur në Liberi, n&e...
Bota
22 November 2026, 07:28
G.M
Donald Trump
SHBA- Presidenti amerikan Donald Trump ka reaguar lidhur me sulmin e dyshuar kibernetik ndaj Byrosë Federale të Hetimit (FBI), d...
Bota
21 November 2026, 23:03
E.d
Aleksandër Vuçiç
SERBI- Aleksandër Vuçiç ka paralajmëruar se Partia Progresive Serbe mund të mos marrë ...
Bota
21 November 2026, 22:43
E.d
EVROPA- Mijëra qytetarë kanë dalë në rrugët e disa vendeve evropiane për të protestuar kundër rritjes së &cce...
Bota
21 November 2026, 22:31
E.d
Pamje
PALESTINA- Tre persona humbën jetën ditën e sotme, pasi një dron izraelit goditi një furgon që transportonte ndihma ...
Bota
21 November 2026, 22:23
E.d
Foto ilustruse
UKRAINA- Një central bërthamor në Ukrainë ka ulur prodhimin e energjisë elektrike pasi dy linja të transmeti...
Bota
21 November 2026, 21:48
E.d
Pamje
IRAN- Një sulm iranian ka shkaktuar zjarr në një objekt industrial civil në Bahrein, duke vënë në alarm autoritetet e...