LIVE UPDATES
Aktualitet

Arratisja nga Shqipëria

U futëm poshtë një kamioni. Era e vajit më mbyste, hekuri ishte i nxehtë. Zemra më rrihte sa mezi merrja frymë.

30 August 2025, 10:58 Nga Maksim Llambro
Arratisja nga Shqipëria
Llambro

TIRANË- Ne kete fund gushti mendja me shkoi larg tek udhetimi im i pare jashte kufijve te Shqiperise, pasi dolem nga diktatura.

Arratisja, gushti 1992: Athina, shpresa që shuhet

Athina ishte e nxehtë, e pluhurosur, e lodhur. Unë, një djalë 22-vjeçar, student i vitit të katërt të mjekësisë, kisha ardhur me ëndrrën e thjeshtë të gjeja punë. Shoku im Tomi më kishte thënë: “Hajde, të gjej unë diçka.” E gjeta shtëpinë e tij, por jo atë. Ditët kaluan duke endur rrugët, me një thes shprese në shpinë dhe xhepa gjithnjë e më bosh. Puna nuk erdhi. Dhe unë, që duhej të mësoja për provime, që duhej të mendoja për një vit të fundit studimesh, tashmë mendoja vetëm si të mbijetoja.

Me paratë që më kishin mbetur, vendosa të kthehesha. Një biletë për në Patra. Autobusi ishte plot turistë italianë. Ata qeshnin, flisnin me duart, me atë gjuhë që tingëllonte si këngë. Unë rrija në heshtje, dhe në kokë më shpërtheu një mendim që më gërryente: Pse të mos shkoj në Itali? Pse të mos arratisem tani?

Patra, porti i shpresës dhe dëshpërimit

Kur zbrita në port, m’u duk sikur u futa në një tjetër botë. Shqiptarë kudo. Djem me sy të kuq nga netët pa gjumë, nga etja dhe nga shpresa që vdiste ngadalë. M’u afruan.

-Dua të shkoj në Itali, – u thashë me vendosmëri.

Ata qeshën hidhur.

-Ne kemi dy muaj që jemi këtu. Çdo natë tentojmë. Çdo ditë na kthejnë mbrapsht. Nuk shkon dot. Të kapin grekët, të hedhin në det.

Fjalët e tyre më goditën si plumb. Por unë nuk doja të dorëzohesha. Provova me shoferin e autobusit.

-Kam prindërit në Itali, dua të shkoj tek ata, – i thashë me një gënjeshtër që ma diktonte zemra.

Ai më shikoi gjatë, më pas u përkul dhe pëshpëriti:

-Do të fus te bagazhet.

Zemra më rrihte fort, duart më dridheshin. U futa mes valixheve. U ndjeva sikur isha në një varr të vogël, i mbyllur, por me një shpresë të madhe. Dy djem të tjerë na panë. Erdhen dhe iu lutën shoferit. Ai u zemërua, hapi kapakun dhe na nxori të gjithëve jashtë. Fati im i parë u mbyll aty.

Nën kamion, drejt ferrit

Sytë më shkuan te kamionët. Më dukej sikur secili ishte një përbindësh hekuri që mund të më çonte drejt ëndrrës.

-Kush vjen me mua? -pyeta.

Një djalë nga Tirana, i zbehtë por i vendosur, pranoi. As emrin nuk ia mësova kurrë.

U futëm poshtë një kamioni. Era e vajit më mbyste, hekuri ishte i nxehtë. Zemra më rrihte sa mezi merrja frymë. Kur kamioni u afrua te hyrja e tragetit, qentë filluan të leheshin. Secili sekond ishte një shekull. Mendova: do të na hedhin në det. Por, papritur, motori u ndez. Kamioni lëvizi. U futëm brenda. Trageti u nis.

20 orët e ardhshme ishin si një gjyq i pafund. Në errësirën poshtë kamionëve, çdo minutë ishte një torturë. Etja na digjte. Një moment vendosëm të dilnim lart. Kuverta ishte e qetë, turistët flinin. Era e detit më goditi fytyrën. Për një sekond ndjeva lirinë. Por një punëtor i anijes na pa. “Alvanos!” bërtiti. U ngrit alarmi. Vrapuam të tmerruar dhe u fshehëm poshtë. Aty u ndamë. Djali nga Tirana iku në një drejtim, unë në tjetrin. S’di kurrë ç’u bë me të.

Greket kontrolluan. Hapat e tyre, dritat, britmat. Unë u futa pranë transmisionit të maunes. Ata kaluan pranë meje, por nuk më panë. Errësira u bë mburoja ime.

Ancona, ferri mbi asfalt

Kur trageti zbarkoi në Ancona, zemra m’u ngrit në fyt. Maunja kaloi doganën. Unë shihja Italinë nga 30 cm mbi asfalt. Vetëm asfalti, gomat, zhurma. Ishte një pamje që më jepte shpresë dhe tmerr njëkohësisht.

Dhe pastaj ndodhi e papritura. Kemisha ime u kap te transmisioni. Një tërheqje brutale, një dhimbje therëse në sup. Po më gllabëronte. M’u çan supi dhe kyçi i dorës. Kemisha u gris, por copëza e saj mbeti aty, duke rrahur shpinën time pa pushim. Gjaku më përmbyti. Qava. Po, qava në heshtje, duke menduar se aty do të përfundoja, nën hekur, në një varr lëvizës.

Shoferi ndaloi për të ngrënë. Degjova shishen e Coca-Colës që hapej, “pshshhh” i saj u ngul në shpirtin tim. Unë po vdisja nga etja, ai po shijonte freskinë. Ishte tortura më mizore. Por nuk dola. Nuk guxova.

Një tjetër kontroll policie. Një qen kaloi pranë meje. Fryma më ndali. Por ai kaloi tutje. Ndoshta Zoti i kishte mbyllur shqisat në atë çast.

Zvicra, ajri i ftohtë i lirisë

Mbrëmja ra. Ajri u bë i ftohtë, më këpuste eshtrat. Në tabelat që kalonim shkruhej gjermanisht. Zemra më tha: je në Zvicër. Kur kamioni ndaloi, u hodha poshtë. Shoferi më pa, sytë tanë u takuan. Nuk foli. Nuk bëri asgjë. Më la të ikja.

Eca deri në një fshat. Një burrë vadiste kopshtin.

-Çfarë shteti është ky? - i thashë me zë të dridhur.

Ai më pa i habitur. Nuk foli. Pastaj më hodhi zorren e ujit. Piva si i çmendur, piva derisa barku m’u fry. Ishte shija më e mirë e jetës sime.

Në stacionin e trenit hyra në tualet për t’u larë. Kur dola, dy policë më zunë me armë në dorë.

-Stop! Go down!

U shtriva në tokë. Prangat më shtrënguan kyçet.

Komisariati, një dush i hidhur

Në komisariat, nuk gjeta dhunë, por një përzierje të çuditshme rreptësie dhe njerëzie. Më zhveshën, më lanë me zorren e ujit. U ndjeva si një kafshë që e pastronin pas një beteje. Por më dhanë edhe bukë, rroba, disa franga. Më pyetën kush isha.

-Student mjekësie, -thashë. - Doja të studioja në Itali.

Ata tundën kokën. Më besuan.

Të nesërmen, më nisën në Chiasso. Policët italianë më morën. Por ata më lanë të lirë. Ishte hera e parë që toka italiane u ndje nën këmbët e mia si tokë e lirisë.

Familja arbëreshe

Në atë stacion, si një dhuratë e qiellit, takova një burrë arbëresh. Më pyeti nga isha.

-Shqipëri, - thashë.

Ai buzëqeshi.

-Skipetar? Edhe unë jam arbëresh.

Më mori në shtëpinë e tij, bashkë me gruan. Kishin tre fëmijë: Tommaso, Marcello dhe Rosangela. Një shtëpi dy katëshe, një sofrë ku para çdo vakti thoshim Ave Maria. Më trajtuan si djalin e tyre.

Atëherë kuptova se arratisja nuk është vetëm ikje. Është takim. Është dorë e Zotit që të nxjerr përpara njerëz të mirë.

Kthimi

Kur u ktheva në Fier, askush nuk më besonte. Shokët qeshnin:

-Doni përralla? Shkoni tek Maksi!

Por unë e dija. Nuk ishte përrallë. Ishte jeta ime. Ishte arratisja ime. Një udhëtim mes ferrit dhe mrekullisë. Një varg plagësh në trup, por një thesar kujtimesh në shpirt.

Ky ishte fillimi i nje rrugetimi te veshtire ne mergim deri ne diplomimin tim ne Kardiologji

arratisja nga shqipëria maksim llambro

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin