LIVE UPDATES
Insights

Shënimi/ Dosja: Errësira e shtëpive të kujdesit, çfarë dihet për gjendjen e azileve në Shqipëri

Janë me qindra, nuk janë numra, janë persona, njerëz që i kanë dhënë këtij vendi fëmijë, ide, të ardhme. Por çfarë bëhet sot me ta? Shumë pak dihet. Faji është imi, yti, i të gjithëve ne. Shumë pak ka folur në Komisionin e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale përgjatë ditëve të fundit, ministrja Ogerta Manastirliu. Edhe pse do të duhet të thoshte në publik si është gjendja...

2 November 2022, 20:48 Nga f.m;f.g
Shënimi/ Dosja: Errësira e shtëpive të kujdesit,
Dhunuesja Aurona Pelaj dhe e moshuara

E pamë të gjithë, disa edhe u përlotën, mënyrën e pistë sesi mundet pamundësia. Një grua, nënë dëshmori u dhunua dhe u përqesh nga një infermiere dhe dy shoqet e saj, brenda një qendre azili privat në Pejë. Në ambientet e Azilit "Orenda", e moshuara që duhet të merrte ndihmë kishte rënë pre e së paku një episodi keqtrajtimi nga infermierja Aurona Pelaj, ndërsa mediat zbulojnë se skandali është edhe më i thellë se kaq. Në këtë qendër, një qytetar Tomor Hasani ka denoncuar pranë autoriteteve që injoruan ankesën, se ishte dhunuar halla e babait të tij. Streha e ngrohtë u kthye në kurthin e dhunës ndërsa pafuqia ka shpërthyer në një valë zemërimi në rrjet, ku sulmohet makabriteti i kujdestares tashmë e markuar përjetë me vulën e të mos paturit përjetimin e ndjesisë që të qenit njeri, me vend do të ishte të shihnim çfarë ndodh edhe përreth nesh. Shumë pranë nesh, janë disa qendra të kujdesit të të moshuarve ku proklamohet kujdesja për ata që u gjetën tepër dhe familjet nuk mundën ti kujdesonin. Janë me qindra, nuk janë numra, janë persona, njerëz që i kanë dhënë këtij vendi fëmijë, ide, të ardhme. Por çfarë bëhet sot me ta? Shumë pak dihet. Faji është imi, yti, i të gjithëve ne. Shumë pak ka folur në Komisionin e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale përgjatë ditëve të fundit, ministrja Ogerta Manastirliu. Edhe pse do të duhet të thoshte në publik si është gjendja...

Dhunimi i të moshuarës ngriti pikëpyetje të mëdha për mënyrën se si trajtohen të moshuarit në këto strehime, se si rekrutohen punonjësit që supozohet se ndodhen aty për tu kujdesur për një nga shtresat më vulnerabël të shoqërisë.

Të moshuarit në Shqipëri përbëjnë 13% të popullsisë dhe shumë prej tyre kanë gjetur familjen e tyre pranë qendrave të azilit, në mungesë të fëmijëve, mbesave e nipërve që kanë marrë rrugët e emigracionit. E njëjta gjë kishte ndodhur edhe gjyshen Nuraj, vajza ia kishte besuar qendrës private të cilës i jepte 650 euro në muaj, por për çfarë? Për të marrë në këmbim një video makabre që tregonte se si e ëma që kishte zemrën e përvëluar për humbjen e të birit në luftë, sot ishte kthyer në një ‘lojë tallëse’ për katër punonjëse të qendrës.

Sot, ndoshta jo për herë të parë, e moshuara që vuan edhe nga Alzheimeri u vu në qendër të sulmeve të vajzave të reja që përveç shkeljes së ligjit që faktohej me dhunën e ushtruar ndaj të moshuarës, kishin edhe paturpësinë për ta filmuar atë. Tashmë vajzat janë arrestuar e do të japin llogari para drejtësisë, por gjurmët që kanë lënë tek e moshuara, vështirë që fo t’ia bëjnë më të lehtë pjesën e mbetur të jetës.

Të shqetësuar, të gjithë familjarët e të moshuarve të tjerë që strehoheshin në këtë qendër kanë shkuar këtë mbrëmje për të marrë të afërmit e tyre. Kujt ia merrte mendja se përtej fotove që paraqisnin ‘parajsën’ në Facebook, brenda asaj qendre ishin punësuar ‘monstra’ që urrenin gjyshet e gjyshërit, njerëzit që na tregojnë përrallat e para, e që në mungesë të fëmijëve të tyre, presin një gotë uji nga vajzat me uniforme infermerie.

Shqipëria është një vend që po “thinjet” dhe këtë e tregojnë të dhënat e viteve të fundit, të cilat dëshmojnë që mosha e popullsisë në vend po vjen duke u rritur. Faktorë si emigracioni apo numri i rënies së lindjeve ka bërë që numri i të moshuarve të shtohet ndjeshëm.

Kështu, vetëm dy dekadat e fundit, numri i të moshuarve është shtuar ndjeshëm: nga 8% që zinte kjo grupmoshë në vitet 2001, në 2018 të moshuarit zinin 14% të popullsisë. Sipas të dhënave të INSTAT në vitin 2020 numri i të moshuarve në vend ishte rreth 82 mijë mes të cilëve rreth 53% e tyre janë femra, për arsyen se gratë jetojnë mesatarisht 3-4 vjet më shumë sesa burrat.

Sigurisht plakja e popullsisë shoqërohet me një sërë problemesh, pasi të moshuarit në të gjithë botën përballen me sfida si varfëria, diskriminimi dhe abuzimi. Të moshuarit janë ndër grupet më të përjashtuara të popullsisë, ata vuajnë më shumë se një sëmundje kronike dhe shpesh herë nuk e përballojnë dot blerjen e ilaçeve, pavarësisht se një pjesë të tyre e kanë me rimbursim. Dhe këtu hyn në loje shteti, sistemi publik i kujdesit shëndetësor që siç duket është i papërgatitur për të përballuar nevojën në rritje të të moshuarve.

Ku duhet të adresohen këto problematika? Kush i plotëson nevojat e atyre të moshuarve që nuk kanë fëmijët emigrant dhe nuk u drejtohen çdo muaj degëve të ‘WesternUnion’ për të tërhequr euro, dollarët apo paundët e dërguar? Nuk janë të pakta rastet që të moshuarit përfundojnë duke iu drejtuar mjekësisë popullore në mungesë të medikamenteve që mund tu kurojë apo mbajë nën kontroll sëmundjet nga të cilat vuajnë.

Një tjetër problematikë është edhe trajtimi i të moshuarve në zonat rurale. Kur një dhunë e tillë raportohet në qendrat urbane, çfarë ndodh atje ku nuk mbërrijnë dot sytë e gazetarëve? A ka një komision që zgjedh punonjësit që kujdesen për të moshuarit? A i kalojnë testet e nevojshme këta persona, përveçse dorëzimit të një diplome? Kush i përzgjedh njerëzit që trajtojnë të moshuarit e fëmijët në qendrat sociale, dy komunitetet që nuk kanë mundësi të mbrohen vetë? Kush mban përgjegjësi për këto raste?

Në anketimet e bëra, shumë të moshuar shprehet se kujdesi i mjekëve ndaj tyre varet nga pagesat informale dhe se shumë herë nuk u japin shpjegime mbi trajtimin dhe barnat.

Jetesa në vetmi është problem mjaft i madh për të moshuarit. Ndryshe nga të rinjtë që po izolohen e po bëhen më individualist, për të moshuarit, vdekja e parë vjen kur nuk kanë më askënd të ndërrojnë asnjë fjalë apo që të ‘rrokullojë’ dominotë me ta. Ajo që duhet të ndryshojë në këtë vend është gjithashtu edhe qasja e shoqërisë ndaj të moshuarve, mënyra se si çdo qytetar treajton një të moshuar që ndoshta mezi ngjit shkallët me qesen e pazareve në duar. Të drejtat e të moshuarve për të qenë të lirë nga dhuna, për siguri sociale e për trajtimet shëndetëore janë në duart e institucioneve, japin ata llogari për këto gjëra, kurse detyra e të qenit një mbesë apo nip, sikur edhe vetëm për pak sekonda për një të moshuar të vetmuar, na përket ne, shoqërisë./Dosja.al

dhunohet e moshuara ne peje

Sondazh

Insights 2 November 2022, 16:40 Klodian Tomorri

Sistemi që po shemb veten

Klodian Tomorri Para pak kohësh një koleg, figurë e njohur në media, më pyeti se sa para mund të ketë Edi Rama. Sigurish...

Insights 30 October 2022, 16:28 k.m.

Magjia e Dardhës

Foto e Ben Blushit Dardha ka të gjitha cilësitë për ta quajtur një fshat magjik. Ka ujë, ka ajër, ka lartësi, ka p...

Insights 24 October 2022, 13:12 Edlira Çepani

Vjedhja e normalizuar si mënyrë jetese?

Vjedhja e normalizuar si menyre jetese? Keto kohe na kane mbytur raste te vjedhjeve flagrante neper media: 1. I pari ishte rasti i vjedhjes se ushqimev...

Insights 21 October 2022, 10:49 Dosja.al

Ky nuk është qyteti im

Foto ilustruese Me thënë të drejtën ky qytet nuk është më i imi madje dje nuk është as i juaji (qytetarit mesa...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin