LIVE UPDATES
Aktualitet

‘Kriza e agrumeve’ si ajo e vajit të ullirit

Në anën e majtë të gardhit ndërhyn një zonjë me shami të bardhë. Fqinj, e njëjta familje me Rrafmanin. Nusja e të vëllait.

7 February 2023, 08:56 Nga k.m.
‘Kriza e agrumeve’ si ajo e vajit të ullirit
Foto ilustruese

TIRANË- Rrahman Kuqi jeton me të shoqen. Fëmijët i ka në emigracion. Frymën e mbajnë me bujqësi. Kryesisht me agrume. Por ka katër vjetë të paktën, sipas tij që bujqësia është në krizë të thellë. Rrafmani jeton në Jazgjias të Lushnjes.

“Kam sh penzuar qimet e kokës duke i vaditur, ujë, plehra kimike dhe energji elektrike. Hakun e punës dhe nuk i shes dot. Nuk ka treg”- shpjegon Rrafmani për Gazetasi.al.

Ai ka vjelë këtë vit 20 kuintalë limonë dhe ka shitur 7 kuintalë për vetëm 20 lekë/ kg që do të thotë 14 mijë lekë për 4 muaj punë.

“Ne jemi duke vdekur. Shikoje pjesën tjetër të limonëve dhe portokalleve që janë në pemë. Bien çdo ditë e kalben në tokë. Aktualisht janë me 10 lekë/kg dhe nuk i blen njeri”- thotë Rrafmani për Gazetasi.al.

Në anën e majtë të gardhit ndërhyn një zonjë me shami të bardhë. Fqinj, e njëjta familje me Rrafmanin. Nusja e të vëllait.

“Nuk ka shtet, prandaj nuk ka treg. Na kanë lënë të vdesim. Unë kam fabrikë të vajit të ullirit. Kam humbur deri tani 300 mijë lekë (të reja). Sepse ata që e kanë prodhuar na e kanë shitur me kg dhe ne na i kërkojnë klientët me litra dhe humbasim 3 litra për kg. Aty në fabrikë e kemi. 100 kuintalë vaj ulliri. Edhe pse më i lirë se vaji i lulediellit, nuk e blen njeri”- shpjegon Luljeta Kuqi.

Ajo tregon se gjithë jetën me kredi për të mbajtur punën gjallë, po rezulton në dështim për faj të politikës.

“Ne limonët dhe portokallet i kemi falur me trasta klientëve që kanë marrë vaj ulliri. Ata janë mrekulluar sepse limonët shiten shtrenjtë në treg, janë importi”- thotë Luljeta Kuqi.

Një kg limonë në Tiranë kushton 250 lekë. Një kg mandarina 150 lekë dhe janë të importit. Ndërsa limonët, mandarinat dhe portokallet e vendit po kalben në tokë.

Kjo situatë nuk është vetëm në Myzeqe, por edhe në Vlorë, Sarandë e në të gjithë vendin.

Vetëm në Bashkinë e Konispolit janë mbi 800 ha të mbjella me agrume.

Kjo zonë që përfshihet në qarkun e Vlorës ka nivelin më të lartë të prodhimit të agrumeve në Shqipëri, sipas të dhënave zyrtare gjatë 2022 u prodhuan rreth 30 mijë tonë, afro 60% e prodhimit kombëtar të agrumeve. Gjatë 2021 u prodhuan mbi 50 mijë ton agrume.

Sipas Eurostat, Institutit Europian të Statistikave, Shqipëria është një nga shtatë prodhuesit më të mëdhenj të agrumeve në Europë. Megjithëse prodhimi këtë vit është konsideruar i mbarë nga fermerët, sfidat e tyre kanë qenë gati të papërballueshme. Ata janë përballur me problematika si vjelja e prodhimit dhe gjetja e tregut, sidomos për eksport.

Emigrimi, shpopullimi i vendit dhe plakja e popullsisë ka bërë që të mos ketë fuqi punëtore. Shtimi i prodhimit ka rritur pasigurinë e tregtimit, shtoji kësaj situate koston e rritur të prodhimit nga krizat e njëpasnjëshme që kanë shpënë në rritjen e çmimeve të karburantit dhe plehrave kimikë.

Sipas ekspertëve, problematikë për këtë situatë mbetet TVSH-ja (tatimi mbi vlerën e shtuar). Në 2019-n, hyri në fuqi përsëri skema e vjetër me 6% kompensim për fermerët.

Agropërpunuesit nuk kanë asnjë leverdi të marrin produktet e fermerëve me këtë tatim.

Në të njëjtën kohë ka disa biznese agroturizmi që bashkëpunojnë me fermerët duke ua marrë atyre në sasi të mëdha agrumet dhe e kanë bërë traditë që në baret dhe restorantet e tyre nuk ofrojnë më pije industriale, por pije të frutave të freskëta, pasi kushtojnë më lirë.

Shoqata Shqiptare e Agroturizmit thotë se Toka dhe klima janë në favor të fermerëve por tregjet në disfavor të fermerëve. Sipas Uran Derri, ekspert në fushën ushqimore dhe financier njëkohësisht, kjo situatë nuk është e re, por ka disa vite që përsëritet.

“E para është mungesa e certifikimeve në tregun europian. E dyta mungesa e kompanive të përpunimit që mund të shfrytëzojnë sezonin e prodhimeve për përpunimim. E treta është cilësia relativisht e ulët krahasuar me Turqinë dhe Greqinë.

E katërta moskoordinimi në mbjellje. Pra; një vit mbjellin të gjithë patate, vitin tjetër meqë nuk e shesin dot, mbjellin shumë pak dhe rritet çmimi. E pesta; mungesa e legjislacionit për formalizimin e këtij sektori. Pra nuk kanë se si të shesin me faturë dhe rrjedhimisht nuk bëjnë dot eksport”.

Ekspertët mendojnë se nëse prodhimi i agrumeve vijon të rritet në vitet në vazhdim dhe nuk do të ketë një direktivë nga Ministria e Bujqësisë, rrezikon të kthehet në një rreth vicioz, pasi mungon tregu i brendshëm për shitje, ndërsa eksportet vijojnë të jenë në sasi të ulëta.

Ata këmbëngulin që ndërhyrja e shtetit është me rëndësi. Sipas tyre mungon një agjenci informuese për fermerët e cila ekziston në vendet e Europës dhe rajonit. Sipas tyre kjo agjenci duhet të jetë në Ministrinë e Bujqësisë, e cila të monitorojë dhe drejtojë mbjelljet me këshilla.

Në tregun e brendshëm, informaliteti vijon të mbetet i lartë në sektorin prodhues bujqësor. Shumë fermerë shesin agrumet në tregun e zi me qese, në anë të rrugës.

Dëmtimi i konkurrencës nga informaliteti i lartë, po ashtu edhe kostot e larta i kanë kthyer produktet të paleverdisshme për sa i përket çmimit. Në dyqanet e fruta – perimeve në vend vëren mandarinë dhe portokalle importi.

“Nuk bën mandarina e vendit. Është pa lëng”- shprehet një shitës fruta-perimesh për të justifikuar mandarinën spanjolle që e shet me 150 lekë / kg, teksa mandarina e vendit shitet prej fermerëve 20-28 lekë kg.

Sipas ekspertëve shteti duhet të rrisë taksën doganore për produktet e importit që të nxisë prodhimin vendas./GazetaSi

bujqesia ne shqiperi

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin