LIVE UPDATES
Aktualitet

Misioni i Ilir Hasanajt për krijimin e kinemave alternative

Aktivitetet e tij në Prishtinë lidhen me krijimin e hapësirave alternative për filmbërësit, duke sjell një përvojë që u mungonte të rinjve në Kosovë.

15 April 2023, 20:20 Nga I.A
Misioni i Ilir Hasanajt për krijimin e kinemave alternative
Ilir Hasanaj

KOSOVË- Ilir Hasanaj, regjisor i filmit, me origjinë nga Kosova, por i rritur në Zvicër, është i diplomuar në Departamentin e Filmit të Universitetit të Arteve të Cyrihut. Projektet filmike me tema të rëndësishme shoqërore, me fokus Kosovën, e kanë rikthyer atë në vendlindje.

Aktivitetet e tij në Prishtinë lidhen me krijimin e hapësirave alternative për filmbërësit, duke sjell një përvojë që u mungonte të rinjve në Kosovë.

Ndërkohë që po punonte në filmin e tij të parë dokumentar, të titulluar “Me dasht’, me dasht’, me dasht’”, Iliri thotë se nuk ka pasur pritje të mëdha, për shkak se nuk kishte përvojë paraprake në Kosovë, por edhe për shkak të vështirësive të komunikimit në gjuhën shqipe, që në vitin 2016 nuk e fliste siç e flet sot.

“E dija që dua ta përfundoj këtë film në Kosovë”, thotë Iliri në një bisedë me Radion Evropa e Lirë.

Filmi “Me dasht’ me dasht’ me dasht’” ka pasur prezantime të suksesshme në festivale ndërkombëtare, përfshirë Toronto Hot Docs Film Festival, Solothurn Film Festival dhe Dokufest, ku fitoi shpërblimin e publikut.

Pashmangshëm, puna me artistë lokalë, e lidhi Ilirin më shumë me Kosovën.

“Dy karaktere që më lanë shumë përshtypje ishin [artistët] Arbër Salihu dhe Edona Vatoci. Më mahnitën, si një lloj fryme e re e Kosovës, që nuk e kisha njohur”, thotë Ilir Hasanaj.

Gjatë punës në filmin e tij, Iliri thotë se nisi t’i shihte mangësitë në skenën e filmit në Kosovë.

“Njëra nga to ishte fakti që Prishtina kishte vetëm një kinema, ku shfaqeshin vetëm filma të Hollivudit. Kjo më është dukur një dobësi shumë e madhe, dhe kisha dëshirë ta hapja një kinema ku mund të shfaqen filma të rëndësishëm për historinë e filmit, që qytetarët e Kosovës nga pamundësia e udhëtimit, të paktën të udhëtonin përmes filmit”, thotë ai.

“Në vitin 2016 sa ishte hapur Termokiss [qendër socio-kulturore] e krijova klubin e filmit ku shfaqnim filma tjerë që nuk njiheshim dhe ku mund të shkëmbenim ide, filma, mendime kritike”, shton ai.

Por, aty mungonin kushtet elementare, përfshi energjinë elektrike.

“Më kujtohet që kishim shumë probleme, pasi aty mungonte edhe energjia elektrike. Kishim një gjenerator të cilin e përdornim për shfaqjen e filmave”, thotë ai.

Në vitin 2018, Iliri u inkuadrua në projektin “Hacking Urban Spaces”, iniciuar nga Festivali Ndërkombëtar i Filmit të Shkurtër dhe Dokumentar, Dokufest, në bashkëpunim me Anibar, Festivalin e Filmave të Animuar në Pejë.

Përmes shfaqjes së filmave, aty janë trajtuar çështje lidhur me planifikimin urban, duke marrë shembuj se si janë zgjidhur probleme të ngjashme në qytete tjera të botës.

Ky projekt u pasua me përfshirjen e Ilirit në ri-funksionalizimin e Kino Armatës në Prishtinë, kinema alternative që deri në vitin 2017 është shfrytëzuar nga administrata e Kombeve të Bashkuara.

Shfaqja e filmave në Kino Armata ka nisur me kushte minimale, ku secili nga të angazhuarit kanë sjellë pajisje private të nevojshme, për ta funksionalizuar këtë hapësirë.

“Ndihesha shumë mirë dhe vazhdoj të ndihem mirë, sepse mendoja që kisha edukimin nga Zvicra dhe kisha talente e energji, të cilën mund ta ndaja. Nuk e kisha idenë që po ndihmoja, kjo vinte natyrshëm”, thotë Iliri.

Pas pjesëmarrjes me filmin e tij në Festivalin Kino Kosova, ai u ftua të jetë pjesë e atij festivali.

Jeta mes Kosovës dhe Zvicrës, i ka ndihmuar në promovimin e filmbërësve kosovarë për audiencën e Zvicrës.

“Është një festival ku filmat nga Kosova shfaqen në Zvicër. Zvicra e ka një popullsi të madhe të shqiptarëve, sidomos nga Kosova. Kosova dhe Zvicra e kanë një lidhje të ngrohtë, dhe ndihesha se duhet të jem pjesë e këtij festivali”, thotë Iliri.

“E kam përgatitur programin me filma të Kosovës dhe më 11-14 maj do t’i shfaqim në Cyrih, ku do të vijnë artistë dhe filmbërës nga Kosova”, shton ai.

E rëndësishme për Ilirin është që përmes filmave të përcillet një imazh tjetër i Kosovës për audiencën në Zvicër, përfshi diasporën.

“Unë e kam përjetuar Zvicrën me stigmatizim dhe racizëm ndaj shqiptarëve. Ka qenë e dhimbshme të shoh një lloj keq-prezantimi të shqiptarëve në media. Dhe ajo çfarë më duket e rëndësishme është që të japim mundësi për përafrim mes shqiptarëve dhe zviceranëve, por edhe ta përditësojmë një lloj koncepti të Kosovës të cilën e kanë parë në lajme”, thotë Ilir Hasanaj.

Ilir Hasanaj, ndërkohë, ka realizuar edhe një film tjetër dokumentar, i titulluar “Kah kqyrsha përpjetë, e shihsha veten përfuni”, projekt ku paraqitet jeta e përditshme e personave të komunitetit LGBTI+ (homoseksual, lesbike, biseksual dhe transgjinor…) në Kosovë, i pari projekt ku ata flasin me fytyra të zbuluara dhe zë të pandryshuar.

Aktualisht, ai po e trajton një tjetër temë problematike të shoqërisë kosovare. Ai është në proces të xhirimit të filmit të tij të ri, i cili trajton të drejtat e punëtorëve në Kosovë. E veçanta e këtij projekti, po ashtu, është fakti që xhirimet po bëhen me shirit filmik, një metodë klasike e xhirimit.

Marrë nga REL

ilir hasanaj

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin