LIVE UPDATES
Bota

SHBA hap fron të ri kundër karteleve/ Analiza e CNN: Si po përdoren paratë e drogës për të financuar fushatat politike në Meksikë?

Nuk është sekret që grupet e krimit të organizuar meksikan derdhin para në fushatat zgjedhore, veçanërisht në nivel lokal.

25 July 2026, 15:28 Nga E.d
SHBA hap fron të ri kundër karteleve/ Analiza e CNN: Si po
Foto ilustruse

MEKSIKA- Prej dekadash, bosët e drogës me emra si "El Chapo" dhe "El Mencho" kanë qenë shembulli kryesor i luftës amerikane kundër trafikimit të drogës në Meksikë. Tani administrata Trump ka adoptuar një objektiv të ri: politikanë të pasur që supozohet se pranojnë para të pista për të ndihmuar kriminelët.

Thesari i SHBA-së së fundmi akuzoi kartelët se përdorin gjithnjë e më shumë fitimet e tyre të paligjshme për të bërë pagesa në para për fushatat politike meksikane. Qëllimi i tyre, ishte të zgjidhnin kandidatë të gatshëm të mbrojnë kartelet dhe interesat e tyre.

Nuk është sekret që grupet e krimit të organizuar meksikan derdhin para në fushatat zgjedhore, veçanërisht në nivel lokal. Por rrallëherë trajtohet hapur nga zyrtarët meksikanë. Alarmi nga Rrjeti i Zbatimit të Krimeve Financiare i Departamentit të Thesarit shkaktoi një trazirë, me analistët që e panë atë si shenjën më të fundit që Shtetet e Bashkuara duan të ndjekin jo vetëm kapot e kartelit, por edhe të dyshuarit e tyre në qeveri.

Gjatë vitit të fundit, administrata Trump ka hequr vizat amerikane të paktën një guvernatoreje, Marina del Pilar Ávila Olmeda nga shteti meksikan Baja California, dhe shumë kryetarëve bashkie. Dhe në një veprim të rrallë, prokurorët amerikanë ngritën aktakuzë ndaj një guvernatori në detyrë Rubén Rocha Moya nga Sinaloa – për lejen e supozuar të trafikantëve të drogës të veprojnë në këmbim të ryshfeteve dhe mbështetjes elektorale. Si Rocha ashtu edhe Ávila, të cilët janë nga partia në pushtet Morena, kanë mohuar shkeljet.

CNN shkruan se këto veprime shënojnë një ndarje të fortë nga praktika amerikane e trajtimit të mosmarrëveshjeve bilaterale kryesisht pas dyerve të mbyllura, dhe jo ndërhyrjes së hapur në politikën meksikane.

"Kjo është një territor i panjohur në marrëdhëniet SHBA-Meksikë," tha Pamela Starr, një shkencëtare politike në Universitetin e Kalifornisë së Jugut dhe autore e një libri të fundit, "Krijimi i Meksikës: Revolucioni, Reforma dhe Transformimi."

Çfarë ndryshoi?

Administrata Trump ka përqafuar një qasje të ashpër që ka përfshirë etiketimin e kartelëve si organizata terroriste dhe shpërthimin e anijeve të dyshuara të drogës në Karaibe dhe Paqësor. Autoritetet amerikane mund të jenë gjithashtu tani në një pozicion më të mirë se kurrë për të ndjekur penalisht politikanët që ndihmojnë grupet e krimit të organizuar. Falë operacioneve agresive amerikane kundër drogës dhe bashkëpunimit nga Meksika, dhjetëra figura të larta të kartelit janë dërguar në paraburgim amerikan gjatë dy viteve të fundit. 

Vështirë të ndjekësh paratë

Askush nuk e di saktësisht shkallën e donacioneve të kartelit për fushatat politike meksikane, por edhe ish-zyrtarët zgjedhorë pranojnë se shumat janë të konsiderueshme.

"Është një fenomen që ka shpërthyer shumë shpejt," tha Ugalde, duke shtuar se problemi sapo u regjistrua dy dekada më parë, kur ai ishte zyrtar zgjedhor.

Në vitin 2018, ai bashkë-shkroi një raport që vlerësonte se kandidatët për guvernator zakonisht shpenzojnë të paktën 15 herë më shumë për fushata sesa raportojnë autoriteteve. 

Fushatat zakonisht marrin këto fonde në para dhe i shpërndajnë në të njëjtën mënyrë, pa lënë gjurmë financiare. "Askush nuk paguan për një operacion për të nxjerrë votuesit me kartën e American Express," theksonte raporti, i titulluar "Para Nën Tryezë."

Jaime García, një konsulent politik, tha se fushatat janë bërë gjithnjë e më të shtrenjta gjatë dekadave të fundit ndërsa Meksika kaloi nga një shtet me një parti në një demokraci konkurruese. Kjo ka motivuar zyrtarët e partisë të injorojnë rregullat e financimit të fushatave dhe të pranojnë donacione të paligjshme, tha ai.

Rrallëherë donatorët ose përfituesit e fondeve të narkotikëve janë ndjekur penalisht, e lëre më të dënohen. Ka disa arsye për atë dështim. Meksika ka një sistem drejtësie të dobët dhe të mbingarkuar. Dëshmitarët shpesh janë shumë të frikësuar nga kartelët për të dëshmuar në gjykatë. Dhe asnjë nga partitë nuk ka qenë e interesuar të shqyrtojë paratë që rrjedhin në fushatat e tyre.

Ndërsa ndjekja e parave mund të jetë e vështirë, ka edhe shenja të tjera të rolit në rritje të krimit të organizuar në politikë. Më shumë se tridhjetë kandidatë u vranë në prag të zgjedhjeve kombëtare të vitit 2024, dhe qindra të tjerë u tërhoqën nga gara, ndërsa grupet kriminale manovruan për të vendosur aleatët e tyre. Kontrolli politik i qyteteve dhe fshatrave është bërë më i rëndësishëm pasi kartelët janë diversifikuar në aktivitete si shantazhi, prerje ilegale druri dhe shitje droge në vend. Nëse dikur përqendroheshin në sigurimin e autostradave për të dërguar heroinë ose kokainë në Shtetet e Bashkuara, tani kërkojnë të kontrollojnë zyrat e kryetarëve lokalë dhe forcat policore, si dhe të gjithë popullsinë.

Dilema e Sheinbaum

Deklarata e fundit e Thesarit goditi një nga ato aktivitete të reja të kartelit. Shitja e kontrabandës së naftës dhe benzinës është bërë një biznes me vlerë miliarda dollarë në Meksikë, me qeverinë që akuzon grupet kriminale se punojnë ngushtë me zyrtarë dhe biznese të korruptuara. Në disa raste, rrjetet kriminale vjedhin karburant në Meksikë dhe e rishesin atë; në të tjera, ata e kontrabandojnë atë përtej kufirit të SHBA-së.

Alarmi i Thesarit tha se kartelët po përdorin fitimet nga këto shitje për të zgjedhur politikanë të korruptuar meksikanë që ofrojnë akses në "poste kyçe administrative në qeveri" në mënyrë që kriminelët të mund të kontrabandojnë më lehtë karburant dhe të pastrojnë të ardhurat.

Ishte një akuzë e gjerë ndaj politikës meksikane, dhe Sheinbaum u përgjigj me indinjatë. "Çfarë provash kanë?" pyeti ajo në një konferencë për shtyp. Akuza ishte vetëm një pjesë e një valë kritikash amerikane për skemat e mbrojtjes politike të kartelëve.

Ambasadori amerikan në Meksikë, Ronald Johnson, sinjalizoi në prill se administrata Trump po hap një front të ri në luftën kundër drogës, duke paralajmëruar se po vijnë veprime të rëndësishme kundër ryshfetit dhe korrupsionit në Meksikë.

Gati një javë më vonë, Departamenti i Drejtësisë i SHBA-së njoftoi aktakuzën ndaj Rocha-s dhe nëntë zyrtarëve të tjerë aktualë dhe të mëparshëm të Sinaloas. Ajo i akuzoi ata se bashkëpunonin me kartelin e Sinaloas për të dërguar sasi masive narkotikësh në Shtetet e Bashkuara në këmbim të mbështetjes politike dhe ryshfeteve.

Ndërsa pak kush dyshon se politikanët e korruptuar ofrojnë mbështetje thelbësore për krimin e organizuar, nuk është e qartë se sa shumë politika e administratës Trump mund të dobësojë përfundimisht këto grupe. Kartelët, mafiat më të vogla dhe bandat e rrugës kanë ndikim në bashkitë dhe qeveritë shtetërore në të gjithë vendin dhe kanë thelluar rolin e tyre në ekonomi.

Si kritikët amerikanë ashtu edhe meksikanë thonë se ky vend mungon në një sistem efektiv drejtësie dhe polici të trajnuar mirë, dhe ka nënfinancuar vazhdimisht aparatin e sigurisë. Kartelët forcohen gjithashtu nga kërkesa e fortë amerikane për drogë dhe rrjedha e paligjshme e armëve amerikane përtej kufirit./Dosja.al

shba droga meksika

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin