LIVE UPDATES
Aktualitet

"Sindikatat e punës, të politizuara", DASH: Mosfunksionimi dhe korrupsioni i sistemit gjyqësor, një pengesë e madhe për përmirësimin e zbatimit të kodit të punës

DASH thekson se edhe pse ligji përcakton periudha pushimi dhe pagesë shtesë për orët shtesë, punëdhënësit nuk i respektojnë këto dispozita.

13 August 2025, 18:28 Nga N.F
"Sindikatat e punës, të politizuara", DASH: Mosfunksionimi
Foto

TIRANË- Departamenti amerikan i Shtetit, DASH ka publikuar një raport të ri mbi gjendjen e të drejtave të njeriut në botë. Në këtë raport janë trajtuar edhe të drejtat e punëtorëve ndërsa zbulon sesi paraqitet situata ne vendin tonë. Në këtë raport bëhet me dije se qeveria ofroi mbrojtje të kufizuar për punëtorët vendas dhe migrantë në disa sektorë të punësimit.

Sipas DASH, sindikatat e punës ishin përgjithësisht të dobëta dhe të politizuara. Më tej në raport bëhet me dije se qeveria nuk e zbatoi ligjin në mënyrë efektive. Raporti shton se sindikatat që përfaqësonin punonjësit e sektorit publik negociuan drejtpërdrejt me qeverinë.

"Qendra e Solidaritetit raportoi se ndërsa ligji ofronte mbrojtje gjithëpërfshirëse për punëtorët që të formonin dhe t'u bashkoheshin sindikatave, punëtorët ende kishin frikë nga hakmarrja dhe nuk i besonin sistemit të drejtësisë për të zbatuar ligjin e punësimit. Ndëshkimet për shkeljet e lirisë së shoqërimit, negociatave kolektive dhe të drejtës për grevë ndonjëherë zbatoheshin kundër shkelësve.," thuhet në raport.

"Sindikatat e punës, të politizuara", DASH: Mosfunksionimi

Sa i përket pagës dhe orareve, në raport bëhet me dije se shumë persona në sektorin privat punojnë gjashtë ditë në javë, mbi 40 orë duke tejkaluar oraret e përcaktuara sipas ligjit. DASH thekson se edhe pse ligji përcakton periudha pushimi dhe pagesë shtesë për orët shtesë, punëdhënësit nuk i respektojnë këto dispozita. Më tej bëhet me dije se punëtorët në kompani private me kontrata bashkiake për shërbime paguheshin nën pagën minimale dhe nuk merrnin përfitimet e kërkuara.

"Sindikatat e punës, të politizuara", DASH: Mosfunksionimi

Një tjetër pikë ku është ndalur raporti është edhe te siguria. Sipas DASH punëtorët shpesh nuk mund të largoheshin nga situatat që rrezikonin shëndetin ose sigurinë e tyre pa rrezikuar punësimin e tyre. Raporti thekson se shkeljet e standardeve ndodhën më shpesh në industritë e tekstilit, këpucëve, prodhimit, ndërtimit dhe minerare.

"SLISS raportoi shkelje të dispozitave ligjore mbi pagat dhe orët e punës ndodhën më shpesh në industrinë e mikpritjes dhe prodhimit. Në shtatë muajt e parë të vitit, SLISS vendosi 200 masa urgjente për të pezulluar punën për shkelje flagrante të rregulloreve të sigurisë dhe shëndetit. Sektorët më problematikë ishin ndërtimi, minierat, energjia dhe prodhimi," thuhet në raport.

"Sindikatat e punës, të politizuara", DASH: Mosfunksionimi

Gjithashtu shtohet se mosfunksionimi dhe korrupsioni i sistemit gjyqësor u perceptua si një pengesë e madhe për përmirësimin e aksesit të punëtorëve në zbatimin e kodit të punës.

"Qeveria rrallë zbatonte ligjet që lidheshin me orët maksimale të punës, kufizimet në orët shtesë ose pagën shtesë për orët shtesë, veçanërisht në sektorin privat. Këto ligje nuk zbatoheshin për punëtorët migrantë. Në intervistat për median, pronarët e industrisë së mikpritjes pranuan se kishin konfiskuar pasaportat e migrantëve për t'i parandaluar ata të largoheshin.

Qendra e Solidaritetit pohoi se punëtorët dhe publiku mbeteshin skeptikë ndaj aftësisë së qeverisë për të zbatuar të drejtat e punësimit ose sindikatës. Mosfunksionimi dhe korrupsioni i sistemit gjyqësor u perceptua si një pengesë e madhe për përmirësimin e aksesit të punëtorëve në zbatimin e kodit të punës, dhe ligjet e SSHP-së ishin joefektive," thuhet më tej në raport.

"Sindikatat e punës, të politizuara", DASH: Mosfunksionimi

Pjesë nga Raporti i DASH:

Të Drejtat e Punëtorëve

Liria e Shoqatës dhe Negociatat Kolektive. Ligji u jepte shumicën e punëtorëve të drejtën për të formuar sindikata të pavarura, të zhvillonin greva ligjore dhe të negocionin kolektivisht. Ligji ndalonte diskriminimin anti-sindikal dhe parashikonte rikthimin në punë të punëtorëve të pushuar nga puna për shkak të aktivitetit sindikal.

Ligji u ndalonte anëtarëve të ushtrisë dhe zyrtarëve të lartë qeveritarë të bashkoheshin me sindikatat dhe kërkonte që sindikatat të kishin të paktën 20 anëtarë për t'u regjistruar. Greva ishte e ndaluar në raste të veçanta, si një katastrofë natyrore, luftë dhe kur liria e mbajtjes ose pjesëmarrjes në zgjedhje ishte në rrezik.

Qeveria ofroi mbrojtje të kufizuar për punëtorët vendas dhe migrantë në disa sektorë të punësimit. Inspektori i punës nuk inspektoi banesat private për shkelje të të drejtave të punëtorëve vendas, dhe OJQ-ja Qendra e Solidaritetit dhe inspektorati i punës vunë re raste të punëdhënësve që konfiskuan pasaportat e punëtorëve migrantë. Sindikatat e punës ishin përgjithësisht të dobëta dhe të politizuara. Qeveria nuk e zbatoi ligjin në mënyrë efektive. Sindikatat që përfaqësonin punonjësit e sektorit publik negociuan drejtpërdrejt me qeverinë. Negociatat kolektive efektive dhe zbatimi i marrëveshjeve ishin të vështira për shkak të vonesave të gjata në regjistrimin e sindikatave. Vëzhguesit raportuan kërcënime për hakmarrje ndaj punonjësve që vendosnin të merrnin pjesë në sindikata të reja.

Qendra e Solidaritetit raportoi se ndërsa ligji ofronte mbrojtje gjithëpërfshirëse për punëtorët që të formonin dhe t'u bashkoheshin sindikatave, punëtorët ende kishin frikë nga hakmarrja dhe nuk i besonin sistemit të drejtësisë për të zbatuar ligjin e punësimit. Ndëshkimet për shkeljet e lirisë së shoqërimit, negociatave kolektive dhe të drejtës për grevë ndonjëherë zbatoheshin kundër shkelësve.

Kushtet e Pranueshme të Punës

Ligjet për Pagat dhe Orët. Ligji parashikonte një pagë minimale për të gjithë sektorët, dhe paga minimale kombëtare ishte më e lartë se pragu kombëtar i varfërisë. Ndërsa ligji përcaktonte një javë pune 40-orëshe, marrëveshjet individuale ose kolektive zakonisht përcaktonin javën aktuale të punës. Ligji u lejonte punëdhënësve të përcaktonin orë pune shtesë, por jo më shumë se 200 në vit, të cilat mund të tejkaloheshin në rastet e forcës madhore ose punës emergjente për të mirën e popullsisë me autorizimin e Inspektoratit Shtetëror të Punës dhe Shërbimit Social (SLISS).

Ligji parashikonte pushime vjetore të paguara, por vetëm punonjësit në tregun formal të punës kishin të drejta të tilla. Shumë persona në sektorin privat punonin gjashtë ditë në javë, mbi 40 orë. Ligji kërkonte periudha pushimi dhe pagesë shtesë për orët shtesë, por punëdhënësit nuk i respektonin gjithmonë këto dispozita. Qendra e Solidaritetit raportoi se ligji nuk zbatohej në mënyrë universale, veçanërisht në industrinë e veshjeve dhe këpucëve. Për më tepër, punëtorët në kompani private me kontrata bashkiake për shërbime raportuan se paguheshin nën pagën minimale dhe nuk merrnin përfitimet e kërkuara.

Siguria dhe Shëndeti në Punë

Standardet e sigurisë dhe shëndetit në punë (SSHP) ishin përgjithësisht të përshtatshme për industritë kryesore të vendit, megjithëse zbatimi mungonte. Qeveria herë pas here identifikoi në mënyrë proaktive kushtet e pasigurta përveç përgjigjes ndaj ankesave të punëtorëve. Punëtorët shpesh nuk mund të largoheshin nga situatat që rrezikonin shëndetin ose sigurinë e tyre pa rrezikuar punësimin e tyre. Sipas Qendrës së Solidaritetit, shkeljet e standardeve të SSHP ndodhën
më shpesh në industritë e tekstilit, këpucëve, prodhimit, ndërtimit dhe minerare.

SLISS raportoi shkelje të dispozitave ligjore mbi pagat dhe orët e punës ndodhën më shpesh në industrinë e mikpritjes dhe prodhimit. Në shtatë muajt e parë të vitit, SLISS vendosi 200 masa urgjente për të pezulluar punën për shkelje flagrante të rregulloreve të sigurisë dhe shëndetit.Sektorët më problematikë ishin ndërtimi, minierat, energjia dhe prodhimi.

Zbatimi i pagave, orëve dhe SSHP

SLISS dhe autoritetet tatimore ishin përgjegjëse për zbatimin e ligjeve për pagën minimale
dhe orët. Agjencitë zbatuese nuk kishin mjetet për të zbatuar mbledhjen e gjobave dhe rrallë akuzonin shkelësit. Numri i inspektorëve ishte i pamjaftueshëm për të zbatuar pajtueshmërinë, dhe sipas OJQ-ve, punëdhënësit shpesh informoheshin para inspektimeve, edhe pse inspektorët kishin autoritetin për të bërë inspektime të paparalajmëruara dhe për të filluar sanksione.

Qeveria rrallë zbatonte ligjet që lidheshin me orët maksimale të punës, kufizimet në orët shtesë ose pagën shtesë për orët shtesë, veçanërisht në sektorin privat. Këto ligje nuk zbatoheshin për punëtorët migrantë. Në intervistat për median, pronarët e industrisë së mikpritjes pranuan se kishin konfiskuar pasaportat e migrantëve për t'i parandaluar ata të largoheshin.

Qendra e Solidaritetit pohoi se punëtorët dhe publiku mbeteshin skeptikë ndaj aftësisë së qeverisë për të zbatuar të drejtat e punësimit ose sindikatës. Mosfunksionimi dhe korrupsioni i sistemit gjyqësor u perceptua si një pengesë e madhe për përmirësimin e aksesit të punëtorëve në zbatimin e kodit të punës, dhe ligjet e SSHP-së ishin joefektive. Madhësia e vlerësuar e sektorit informal ishte afërsisht 26 përqind e forcës punëtore jo-bujqësore. Ligjet e punës nuk zbatoheshin për punëtorët në sektorin informal, dhe SLISS nuk inspektoi bizneset informale.

dash


Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin