LIVE UPDATES
Aktualitet

Çudia në Roskovec, TEC në tokën e serave

Termocentrali me gaz në zëmër të bujqësisë shqiptare shqetëson Brukselin

11 April 2025, 10:39 Nga Esmeralda Topi
Çudia në Roskovec, TEC në tokën e serave
Tofik Metushi

Çfarë do të mendonit nëse do të kishit 200 hektarë sera me domate, luleshtrydhe e tranguj, dhe një ditë ju njoftojnë se afër fshatit do ndërtohet një termocentral me gaz?

Në Roskovec, kjo nuk është pyetje hipotetike. Është realitet i hidhur që rrezikon jo vetëm tokat bujqësore, por edhe të ardhmen. Kjo është historia e një zone rurale me mbi 6,000 banorë që jeton nga toka dhe tani mund të jetojë me helm prej saj.

Në fshatin Suk 1, ku bujqësia dhe blegtoria janë fryma e ekonomisë për banorët, qeveria ka miratuar ndërtimin e një termocentrali me gaz natyror. Projekti me kapacitet 170 MW, ka hasur në kundërshtimin e fortë të banorëve, ekspertëve dhe organizatave mjedisore.

“E kemi ngritur këtë jetë me mund e djersë,” thotë Tofik Metushi, 68 vjeç, teksa shikon serat që zënë horizontin edhe pranë vendit ku planifikohet të ndërtohet TEC-i.

Tofiku nuk flet si aktivist. Ai flet si një burrë që ka mbjellë me duart e tij çdo metër tokë që zotëron, dhe që sot pyet me zë të mekur:

“Kush do na i blejë më prodhimet nesër, kur emri i fshatit të lidhet me gaz e ndotje?”

E shkuara i ka dhënë një mësim: “Po të thoshe që ishe nga Marinza, s’të blinte njeri bulmetin. Nëse termocentrali ngrihet, gjithçka merr fund”

Ai nuk është i vetëm. Qindra banorë të fshatrave përreth Roskovecit kanë protestuar, kanë mbledhur firma dhe i janë drejtuar dyerve të gjykatave që TEC-i të mos ndërtohet.

“Edhe shtëpinë të ma prishin, veç ajo të mos bëhet. Është katastrofë për ne”, thotë Tofiku me zë të dridhur.

Por zëri i tij dhe i banorëve ka rënë në vesh të shurdhër. Protesta e tyre është përballur me një sistem që ecën përpara, edhe kur e gjithë zona thërret: “Ndal!”

Një lapsus që djeg tokën

Vendimi i qeverisë, i marrë dhjetorin e shkuar, e quan impiantin “fotovoltaik”. Një lapsus frojdian për t’u arkivuar pasi TEC-i do të funksionojë me gaz natyror. Termocentrali do të furnizohet nga gazsjellësi Trans-Adriatik (TAP) dhe do të shfrytëzohet nga privati për një periudhë 49-vjeçare.

“Është një projekt i zhvilluar nga një subjekt privat, i cili do të realizojë veprimtari në prodhimin e energjisë elektrike nga impiant Termik, prodhim ky që do të tregtohet privatisht në tregje nga ana e zhvilluesit”, sqaron Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë në një përgjigje për Faktoje.al.

Termocentrali do të ndërtohet nga kompania ‘FIER THERMOELECTRIC” SH.A.’, një bashkim kompanish shqiptaro-greke. 30% të aksioneve janë të kompanisë shqiptare ‘Gener 2’ dhe 70% janë të ndara mes grekëve të ‘GEK TERNA S.A.’ dhe ‘DEPA Commercial S.A.’- Korporatës Publike të Gazit në Greqi. Ky projekt nuk është një koncesion klasik. Në këmbim, shteti do të marrë 2% të prodhimit vjetor si “royalty” ndërsa privati detyrohet t’i shesë pjesë të energjisë, shpërndarësit publik.

Mjedisi në letër, ndotja në ajër

Raporti i Vlerësimit të Ndikimit në Mjedis është përgatitur nga një kompani e kontraktuar nga vetë investitori. Ekspertët mjedisorë flasin për manipulime flagrante të të dhënave, për ndotje të fshehur me kujdes nën shifra të bukura.

“75 herë më pak ndotje se realiteti, për të thënë që jemi brenda një standardi,” thotë Gjergj Simaku, ekspert energjetik dhe ish-zv.ministër.

Edhe Lavdosh Feruni nga Lëvizja për Energjinë dhe Klimën thekson se shkarkimet në ajër do të jenë më të larta nga ç’deklarohet në letra.

“Për 3,500 orë pune në vit, TEC-i do të nxjerrë mbi 240 mijë tonë CO2, dhe në rast operimi të plotë, mbi 590 mijë tonë” përllogarit Feruni.

Në vend të energjisë së pastër, kemi një “goditje klimatike” të mbështetur nga shteti një projekt që, sipas Simakut, nuk shërben as për Shqipërinë, por për strategjinë e dekarbonizimit të Greqisë.

“Projekti i Roskovecit është pjesë e një strategjie për të ndërtuar termocentrale në tokë shqiptare, që do të përmbushin nevojat e dekarbonizimit të Greqisë. E njëjta qeveri fitoi në arbitrazh kundër TEC-it të Korçës për ndotjen në mjedis. Tani pse pranon këtë projekt?!” thotë Simaku.

Brukseli dëgjon, Tirana nuk ka veshë

Komisioni Evropian është shprehur i shqetësuar për mënyrën si është miratuar ky projekt. Përmes një reagimi të posaçëm për Faktoje.al Brukseli i kujton Shqipërisë se si vend kandidat duhet të kërkojë vlerësime shkencore të ndikimit dhe të garantojë pjesëmarrjen e publikut.

Me fjalë të tjera: jo të ndërtojë TEC në fshehtësi, në një nga zonat më bujqësore të vendit.

“Angazhimet e financuara publikisht nga Shqipëria, përfshirë mbështetjen nga WBIF, i japin përparësi energjisë diellore, asaj me erë, rehabilitimit të hidrocentraleve ekzistuese dhe përmirësimit të linjave të transmetimit”, thekson një zëdhënës i Komisionit Evropian.

Ndërkohë, edhe Plani Kombëtar për Energjinë dhe Klimën flet për energji diellore, me erë, për përmirësim të hidrocentraleve. Por në terren, flet gazi dhe kumbon heshtja e institucioneve.

“Investimi alternativ me fotovoltaikë do të kishte kosto më të ulët, ndikim më të vogël mjedisor dhe do të mbështeste përmbushjen e Direktivës së BE për Energjinë e Pastër dhe Klimën,” sugjeron Eduard Gjokutaj, ekspert energjie.

“Kjo është një goditje klimatike për Shqipërinë jo për Greqinë. Sepse ne s’jemi vend anëtar, por aspirojmë 2027 dhe kemi disa detyrime për të përmbushur që i kemi të vendosura në letra. Ky është morali,” argumenton Gjergj Simaku.

***

Më 27 shkurt 2025, Këshilli Kombëtar i Territorit miratoi ndërtimin e termocentralit në Suk 1. Tani gjithçka është në letër për t’i hapur rrugën ndërtimit të termocentralit. Por rezistenca nuk është shuar. Shpresa, si çdo filiz në serat e Roskovecit, është ende gjallë.

“Unë kam besim që nuk do të bëhet,” pëshpërit Tofiku, me zërin e një njeriu që ka parë shumë, por nuk ka parë kurrë që drejtësia të vijë me gaz./Faktoje.al

tofik metushi

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin