LIVE UPDATES
Insights

ANALIZA: Të drejtat themelore nuk janë privilegje

29 July 2021, 06:46 Nga DOSJA
ANALIZA: Të drejtat themelore nuk janë privilegje

Pyetja kryesore është nëse shteti mund të diskriminojë të pavaksinuarit. Debati është pjesë përbërëse e lëvizjes kundër vaksinimit dhe po bëhet më i ashpër. Përgjigjja është e qartë: Shteti nuk mund të kufizojë të drejtat themelore të atyre që janë vaksinuar me të dyja dozat, më shumë sesa është e nevojshme. Është një çështje e të drejtave themelore, jo e privilegjeve.

Dhe që nga momenti kur të gjithë kanë pasur mundësinë e vaksinimit, shteti mund të vendosë masa për ata që refuzojnë të vaksinohen, në përputhje me kërkesat e shoqërisë. Duke vepruar kështu, shteti duhet të mundësojë përjashtime për të miturit të cilët (ende) nuk mund të vaksinohen (dhe të përmbushë detyrat e tij duke instaluar filtra ajri në ndërtesat e shkollave – një fushë ku landet gjermane, të cilët janë përgjegjës për politikën e arsimit, kanë dështuar kolektivisht). E njëjta vlen edhe për të rriturit, për të cilët mbrojtja nga vaksinimi nuk është e mundur për arsye mjekësore.

Krahasimi ndërkombëtar

Kjo po kthehet në një sfidë të vërtetë edhe për vendet e tjera. Franca dhe Italia po punojnë me udhëzimet për njerëzit e vaksinuar dhe jo të vaksinuar; në Shtetet e Bashkuara, imunologu Anthony Fauci tashmë po flet për një valë të re të afërt të koronavirusit me deri në 4000 vdekje në ditë dhe po paralajmëron një “pandemi të të pavaksinuarve” – sepse shumë pak njerëz në vend po vaksinohen.

Bëhet fjalë për liritë, në kuptimin e të drejtave themelore – dhe për masat e nevojshme paraprake. Thjesht shikoni numrin në rritje të vendeve që po diskutojnë, ose e kanë bërë vaksinimin tashmë të detyrueshëm për personelin mjekësor: Italia dhe Franca, Anglia, Hungaria dhe Greqia. Fakti që numri i infermierëve në Gjermani që nuk janë vaksinuar është ende shumë i lartë në rajone ku populistët e djathtë dhe teoricienët e konspiracionit janë veçanërisht të fortë, është tregues i motivimeve që nxisin ata për të kundërshtuar vaksinimin.

Kërkesat për stafin mjekësor tregojnë se sa e ndërlikuar është situata. Nga natyra, punonjësit e kujdesit shëndetësor duhet të jenë fizikisht afër me njerëzit për të cilët kujdesen, veçanërisht ata në rrezik. Kjo është pikërisht arsyeja pse vaksinimi filloi në një fazë të hershme, dhe me të drejtë, për punonjësit e klinikave dhe azileve.

Dilema ligjore

Tashmë ka sugjerime se si mund të funksionojë dallimi midis të vaksinuarve dhe të pavaksinuarve në arsimin e lartë. Të vaksinuarit mund të marrin pjesë në të ashtuquajturat ligjërata hibride në vend (mësim i kombinuar me prani fizike në klasa dhe nëpërmjet klasave online), ndërsa të pavaksinuarit mund t’i ndjekin ato vetëm online, përmes Zoom. Trajtimi i barabartë në këtë fushë nuk është i detyrueshëm. Por, pse jo?

Është e qartë se shteti nuk mund të ndalojë askënd të marrë pjesë në aspektet themelore të jetës shoqërore. Por gjatë pandemisë, ajo ishte në gjendje të impononte detyrime për këdo, brenda kufijve të nevojshëm – siç është ajo për të mbajtur maska gjatë blerjeve ose në transportin publik. Këto kërkesa mund të zbatohen për të gjithë.

Rruga drejt vaksinimit të detyrueshëm do të ishte, megjithatë, një rrugë e gjatë dhe e vrullshme nga pikëpamja ligjore, dhe një sfidë e madhe. Sidoqoftë, sektori privat nuk i ka këto “pranga”: Çdo organizator koncertesh, çdo restorant, çdo hotel, çdo vend dëfrimi mund të mbështetet fillimisht tek vaksinimet ose certifikata e vaksinimit – me kusht që ata të mos kenë një vërtetim monopol. Do të jetë në dorën e gjykatave që të sqarojnë çështjen. Por askush nuk mund ta detyrojë një pronar restoranti të kujdeset për klientët e pavaksinuar në ambiente të mbyllura.

Etika, në diskutim?

Ata që konsiderojnë si arbitrar vaksinimin, duket se harrojnë dhe injorojnë seriozitetin e pandemisë: spitalet e mbingarkuara, kolapsin e strukturave të kujdesit shëndetësor, efektet e dëmshme mbi brezin e ri, të cilin disa tashmë e quajnë “brezi i humbur”, dhe betejat social-ekonomike.

Ajo që kam përshkruar më lart është rasti i vaksinimit të detyrueshëm etik. Politikanët herë pas here flasin shumë dhe me nxitim për të bërë dallimin midis kësaj kërkese etike dhe një kërkese ligjore për të vaksinuar, ose për të lejuar të tjerët ta bëjnë vetë dallimin. Siç duket, nëse personave të vaksinuar u jepen më shumë liri në një farë mase, në aktivitetet e tyre shoqërore, kjo do të mund të justifikohet mbi baza etike.

Marrë nga DW

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

opinione opinione christoph strack gjermani christoph strack gjermani

Sondazh

Insights 22 July 2021, 11:19

Kritikët e Bashës – smira dhe mercenarizmi

Nga Erl KodraKurrë nuk e kam kuptuar retorikën politike që përmban fjalë të tilla si “gjithëpërfshirje, kontribute, produkte, mekanizma, shoqëri civile, k...

Insights 20 July 2021, 14:46

“Ndodhi në PUSHIME VERORE”Një familje Shqiptare nga Kosova (që jetonin prej 25 vitesh në Gjermani) dhe një familje shqiptare nga Shqipëria (që jetonin prej 25 v...

Insights 17 July 2021, 14:24

Dy “nonat” e informalitetit

Gruaja 77 vjeçare që shiste produktet bujqësore në rrugët e Tiranës dhe kapi vëmendjen e mediave dhe publikut, e kishte përmbysur vetë karrocën për t’i s...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin