LIVE UPDATES
Ekonomi

Bankomatet, pre e sulmeve “hibride”, si të ruheni nga vjedhjet

2 November 2019, 09:17 Nga DOSJA
Bankomatet, pre e sulmeve “hibride”, si të ruheni nga vjedhjet

TIRANË- Grabitja e fundit e një bankomati i takon datës 26 gusht të këtij viti, ku, sipas medias, vazhdohet me paragrafin; “Persona të paidentifikuar kanë arritur të thyejnë bankomatin dhe të marrin një shumë të vogël parash që ishin brenda”.

Pavarësisht shumës së grabitur, ngjarja tregon se ATM-të vazhdojnë të mbeten pre e dhunës dhe vjedhjeve, madje grabiten edhe makineri, të cilat ndodhen në mjediset e brendshme të njësive të biznesit bankar, siç është rasti i mësipërm, të cilat konsiderohen më të mbrojtura në raport me ato që vendosen jashtë degëve dhe agjencive të sistemit.

Nga analiza e mënyrës së grabitjes së ATM-ve në vendin tonë dhe në rajon, vërehet se ndaj tyre po aplikohen sulme “hibride”, që do të thotë se këto pajisje nuk janë më të ekspozuara vetëm ndaj dhunës fizike, përdorimit të mjeteve eksplozive, shpuese, goditëse por edhe ndaj sulmeve “inteligjente”, ndërhyrjes në rrjetet dhe terminalet informatike nga hackera me njohuri shumë të mira në këtë fushë. Në rajon, shifrat flasin për rritje të konsiderueshme të rasteve të grabitjeve nëpërmjet ndërhyrjes në rrjetet informatike.

Sistemi bankar dhe ai financiar avancon gjithmonë e më shumë drejt shërbimeve “online”, por duhet kuptuar se edhe “specialiteti cyber-crime” nxiton në të njëjtin drejtim dhe me të njëjtin ritëm dhe sofistikim. Grabitjet nëpërmjet rrjeteve dhe programeve informatike në vendin tonë nuk janë ende të shpeshta për të kuptuar se po krijohet një trend i strukturuar kriminal, kjo edhe për mungesë të statistikave, ndërsa në Europë, ky fenomen është tepër shqetësues.

Në Europë, rritje e ndjeshme e kërcënimeve “cyber”

Në rast se i referohemi raportit të vitit 2019 të CLUSIT – Shoqata Italiane për Sigurinë Informatike pranë Universitetit të Studimeve në Milano, mësohet se në Europë, viti 2018 shënoi një rritje shumë të ndjeshme të kërcënimeve “cyber”, jo vetëm të shtimit të rasteve të ndërhyrjeve, por edhe të rritjes së nivelit inxhinierik, përmirësimit të teknikave, mënyrave dhe formave të përdorura. Gjatë dyvjeçarit të fundit, krahasuar me periudhat e mëparshme, numri i sulmeve “cyber” është rritur dhjetë herë, ku sistemi financiar përbën grupin e tretë më të sulmuar, pas sektorit publik dhe qendrave kërkimore.

Situata duket shqetësuese dhe kërkon investime dhe strategji të reja për sigurinë. “Cyber crime” financiar ka pasur zhvillime të rëndësishme gjatë vitit 2018, duke evoluar si në përdorimin e malware, software/programe për të ndërhyrë me qëllime të caktuara në funksionimin e kompjuterit, ashtu dhe në modus operandi të grupeve kriminale. Fusha e përdorimit të malware për qëllime abuzive përfitimi në sistemin financiar, duket se po mbetet territori joshës i grupeve kriminale ndërkombëtare të mirëstrukturuara dhe organizuara.

Sipas raportit të mësipërm, vërehet se malware “Marcher” përshëndeti i pari fillimin e vitit 2018. “Marcher”, një malware për sistemin android që përdoret për vjedhjen e të dhënave të kartave të kredit, është i njohur që prej vitit 2013, por suksesin e tij e ka arritur gjatë vitit 2016, me disa sulme në banka në Francë, Poloni dhe Austri.

Bankomatet dhe POS-et, objekt i sulmeve hibride

Bankomatet dhe POS-et vazhdojnë të mbeten target i sulmeve hibride, pra përveçse janë objekt i krimit inteligjent informatik, ato vazhdojnë të mbeten edhe objekt i sulmeve fizike, formë klasike kjo që përdoret nga një kategori e caktuar keqbërësish.

Bankomatet aktuale janë shumë të vizituara nga klientët për arsye të shtimit të operacioneve, ato tashmë nuk shërbejnë vetëm për tërheqjen e parave nga llogaritë përkatëse, por shërbejnë edhe për depozitimin e tyre, kryerjen e pagesave utilitare, etj. Në këtë këndvështrim, ato janë më të frekuentuara jo vetëm nga klientët, por edhe nga përfaqësuesit e krimit, të cilët ndërtojnë programe informatike, kurthe e mashtrime me qëllim përfitimin abuziv.

Gama e gjerë e kurtheve mashtruese mund të ndahen në tre grupe kryesore; – grabitje nëpërmjet vendosjes së pajisjeve fizike kopjuese mbi trupin e ATM-së, – grabitje nëpërmjet “cyber crime”, ndërhyrje në rrjetin informatik, – grabitje nëpërmjet përdorimit të forcës, dhunës fizike mbi ATM. Tipologjitë e ndryshme që përdoren për grabitjen e bankomateve, të cilat në shumë raste janë edhe të kombinuara, bëjnë që këto makineri të konceptuara për të përmirësuar shërbimin ndaj klientëve dhe të instaluara për herë të parë në Londër, më datë 27 qershor 1967, të mbeten pre e sulmeve hibride.

A. Vendosja e pajisjeve kopjuese mbi trupin e ATM-së

nstalimi i pajisjeve “skimmer”, mbi pozicionin ku futet karta në ATM, me qëllim leximin dhe kopjimin e të dhënave të saj, për të vazhduar më tej me vendosjen e minitelekamerave, tastierave të rreme për marrjen e PIN-it dhe për ta mbyllur procesin me klonimin e kartës.

Vendosja e pajisjeve të quajtura “card trapping”, në brendësi të pozicionit ku futet karta, me qëllim bllokimin e saj në mënyrë që klienti të mos ketë mundësi ta ritërheqë.

Përdorimi i pajisjeve të quajtura “cash trapping”, të cilat të instaluara brenda zonës nga ku dalin paratë, nuk lejojnë daljen e tyre nga ATM për t’i marrë klienti, por i grumbullojnë ato në pajisjen e vendosur. Më pas, paratë tërhiqen nga hackeri.

Aplikimi i teknikës së quajtur “Trashing”, nëpërmjet së cilës abuzuesit tentojnë të marrin informacion duke grumbulluar dhe duke përpunuar informacionin që mbartin faturat e printuara nga ATM-ja, të hedhura në mënyrë të pakujdesshme nga klientët.

“Lebanese loop”, është mënyrë mashtrimi e përdorur shumë më parë se teknikat e mësipërme. Në vendin ku futet karta, vendoset një pajisje/material ngjitës që nuk e lejon atë të kryejë veprime. Pranë ATM afrohet një person, i cili sillet si asistent i autorizuar për të ndihmuar klientin dhe me teknika virtuale mashtruese e nxit atë që të ripërdorë PIN-in në prani të tij. Me largimin e klientit, hackeri tërheq fizikisht kartën e mbetur dhe vepron më pas duke përdorur PIN-in e klientit të pakujdesshëm.

Pavarësisht formave, mënyrave që përdor krimi, ato nuk janë të suksesshme në rast se klientët janë të vëmendshëm dhe kanë dijeni për teknikat e mashtrimit.

 

Si të ruheni

Cilat janë disa nga mënyrat më praktike që duhet të njohim në mënyrë që të mos mbetemi në kurthet e ngritura nga mashtruesit teknologjikë dhe të humbasim paratë e depozituara në llogaritë bankare?

B. “Cyber crime”, ndërhyrje nëpërmjet rrjetit informatik.

Ndërhyrjet, grabitjet nëpërmjet rrjetit informatik përbëjnë numrin më të madh të rasteve të abuzimit me ATM. Teknikat e quajtura “Sniffing” dhe “Phishing” janë disa nga mënyrat më të zakonshme që përdoren për të vjedhur në rrjet të dhënat e kartës së kreditit.
Si përdoren dhe si t’i kuptojmë këto teknika të cyber crime?

“Sniffing” është një sulm ndaj rrjetit informatik, përdoret për vjedhjen, identifikimin e të dhënave nëpërmjet ndërhyrjes në trafikun e rrjetit, duke përdorur një “sniffer”, i cili është një aplikacion i krijuar për kapjen e paketave të rrjetit. Nëse paketat e të dhënave të transmetuara, përmes rrjetit, nuk janë të kriptuara, të dhënat mund të lexohen nga aplikacioni “Sniffer”. Nëpërmjet këtij aplikacioni, hackeri mund të arrijë të analizojë rrjetin, të rrisë nivelin e informacionit, të përfitojë të dhëna sensitive duke i përdorur për qëllime të caktuara përfitimi.

Phishing është një teknikë mashtrimi tashmë e njohur, një prej krimeve më të hershme kibernetike, e cila shfrytëzon inxhinierinë sociale. Nëpërmjet dërgimit të email-eve nga website false, të cilat kontrollohen nga hacker-at, synohet të merret informacion lidhur me të dhënat e llogarisë bankare të klientit. Në email kërkohet që të klikohet në link-un e prezantuar, i cili të dërgon në faqen e gabuar të web-it për të vazhduar me mashtrime për marrjen e të dhënave të llogarive bankare.

Trojan banking konsiston në shpërndarjen në rrjet të viruseve informatike, në shumë raste të paidentifikueshëm nga antiviruset e përdorur. Këto viruse shfrytëzojnë pikat e dobëta të sistemit, vetinstalohen dhe dëmtojnë funksionimin normal të sistemit, përfshirë këtu edhe mundësinë e nxjerrjes së pakontrolluar të të dhënave personale.

Për të shmangur, për të reduktuar mashtrimin kibernetik, është e nevojshme të njohim dhe të përdorim disa mënyra të thjeshta mbrojtjeje. Nuk duhet përgjigjur, klikuar, mbi link adresa të panjohura, kur ju dyshoni se ato nuk dërgohen nga faqet zyrtare të bankave, me të cilat keni marrëdhënie. Duhet të siguroheni që në faqen ku ju kërkohet të hidhni të dhënat, të jetë shkruar dixhitura “https” në korrespondencë me adresën e faqes, ndryshe kjo faqe është një rrjetë mashtruese.

 

C. Përdorimi i dhunës fizike mbi ATM.

Një mënyrë tjetër agresive për të grabitur vlerat monetare që ndodhen në sirtarët, brenda kasafortës së bankomatit, është edhe dëmtimi fizik i saj nëpërmjet përdorimit të dhunës fizike. Për këtë qëllim, aplikohen forma dhe mënyra nga më të thjeshtat deri tek ato më të sofistikuarat, ku më klasiket mbeten; – thyerja, dëmtimi i bankomatit nëpërmjet mbushjes me gaz dhe shpërthimit, – përdorimi i mjeteve prerëse shpuese elektrike, – ngritja, çmontimi, tërheqja me automjete të rënda, etj. Grabitja nëpërmjet këtyre formave krijon mundësi më të mëdha për zbulimin e autorëve, pasi gjatë kësaj kohe kur punohet, qëndrohet gjatë në skenën e krimit, marrin pjesë disa persona, ka mbetje, gjurmë biologjike dhe fizike të autorëve.

Pas analizës së sulmeve hibride mbi bankomate, të cilat më lart i trajtuam, ndamë në tre grupe kryesore, është e nëvojshme të tregohet e njëjta vëmendje në drejtim të sigurisë, nuk duhet ulur vëmendja në asnjërën prej tyre. Ajo që mbetet gjithmonë shqetësuese dhe duhet përmirësuar është koordinimi i të dy “skuadrave, asaj që impenjohet, kryhen detyra për sigurinë fizike me atë që kryen detyra të sigurisë informatike.

Marrë nga Monitor.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

ekonomi ekonomi bankomate vjedhja e bankomateve bankomate vjedhja e bankomateve

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin