LIVE UPDATES
Art&Argëtim

“Beethoven ishte i zi”/ Pse idea radikale ka fuqi edhe sot

8 September 2020, 13:58 Nga DOSJA
“Beethoven ishte i zi”/ Pse idea radikale ka fuqi edhe sot

TIRANË– Pikërisht 80 vjet pas vdekjes së Beethoven, në 1907, kompozitori britanik Samuel Coleridge-Taylor nisi  të spekulonte se Beethoven ishte i zi. Colderidge-Taylor ishte një kompozitor, me një nënë angleze të bardhë dhe një baba të Sierra Leonean dhe tha që ai nuk mund të mos vërente shembuj të jashtëzakonshëm midis tipareve të tij dhe imazheve të Beethoven. Pasi u kthye nga SHBA-ja, Coleridge-Taylor i tregoi Beethoven për përvojat e tij që kishte kaluar në SHBA.

“Nëse muzikanti më i mirë nga të gjithë muzikantët e tjerë do të ishte gjallë sot, ai do ta kishte të pamundur të siguronte akomodim në hotel në qytete të caktuara amerikane.”-ka thënë Colderidge-Taylor.

Fjalët e tij do të ishin profetike. Gjatë viteve 1960, fraza “Beethoven ishte i zi” u bë pjesë e luftës për të drejtat civile. Aso kohe kur mbaheshin protesta për të drejtat civile kishin kaluar 50 vjet nga vdekja e Coleridge-Taylor dhe ishte harruar, por ndërsa Stokely Carmichael,  një ndër organizatorët e shquar për  lëvizjen e të drejtave civile në Shtetet e Bashkuara,  tërbohej kundër supozimit të ngulitur thellë se njerëzit e bardhë kishin më shumë ndikim sesa kultura e zezë.

“Beethoven ishte po aq i zi sa unë dhe ti, por ata nuk na e thonë këtë.”– tha ai para një audience kryesisht me ngjyrë në Seattle.

Disa vjet më parë, Malcolm X i kishte dhënë zë të njëjtës ide kur i tha një intervistuesi se babai i Beethoven kishte qenë një nga shantazhuesit që u punësuan në Evropë si ushtarë profesionistë.

“Beethoven ishte i zi” u bë një refren i kënduar në një stacion radio muzikor në San Francisco dhe në vitin 1969 që u bë shumë popullore për masën kur revista Rolling Stone publikoi ​​një artikull me titull: Beethoven ishte i zi dhe krenar!

Në vitin 1988, dy studentë të bardhë në Universitetin Stanford në Kaliforni, pas një diskutimi të nxehtë rreth muzikës dhe racës, prishën një poster të Beethoven, duke i dhënë atij tipare stereotipike Afrikano-Amerikane, një akt i raportuar në shtyp si një akt racizmi.

William Gibbons, një muzikolog në Kolegjin e Arteve të Bukura në Forth Worth në Teksas, tashmë kishte vendosur një “bombë” nën muzikën klasike duke shkruar në Twitter:  Duke kaluar një vit të plotë duke shmangur Beethoven, pastaj pandemia goditi dhe përfshiu të gjitha festimet e Beethoven gjithsesi. Ndërsa Evropa po shkonte drejt bllokimit, kompozitorja Charlotte Seiter, duke debatuar në Beethoven-Haus në Bon, bëri bujë kur ajo foli për lodhjen e Beethoven dhe për kultin toksik të gjeniut dhe mendimin e tij në kategoritë e dominimit.

“E vërteta është që Beethoven është si gjuetia e ariut të Michael Rosen, nuk mund ta kalosh atë, nuk mund të shkosh më tej, duhet ta kalosh atë. Akademikët që prodhojnë një luftë kulture, në të cilën nuk mund të ketë fitues, është një mënyrë e shekullit të 21-të për të trajtuar një figurë të perceptuar si një problem: Ju e ktheni atë në një njeri jo të rëndësishme dhe ankoheni për shkak se është shkaktuar. Carmichael dhe Malcolm X ishin shumë më të mençur. Ata nuk mbrojtën anulimin e Beethoven dhe as nuk u morën me politika të thjeshta gjestesh – bastet ishin shumë të larta.”- tha Moore.

A ishte Beethoven i zi? Provat janë të pakta dhe jo përfundimtare. Çështja qëndron në dy mundësi: Që paraardhësit flamanë të Beethoven u martuan me “blackamoors” spanjollë me origjinë afrikane, ose paraardhësit e nënës së Beethoven kishin origjinë afrikane. Por e vërteta që kërkuan Carmichael dhe Malcolm X nuk ishte shkencore.

“Beethoven ishte i zi” ishte një metaforë e madhe e krijuar për të trazuar dhe tronditur vendin.

“Deklarata ‘Beethoven ishte i zi’ ishte një përçarje e një mënyre shumë kanonike të të menduarit. Kjo na bën të mendojmë përsëri për një kulturë që i jep muzikës së tij më shumë shikueshmëri. Sikur Beethoven të ishte i zi, a do të ishte klasifikuar si një kompozitor kanonik? Dhe çfarë lidhje kishte me kompozitorët e tjerë me ngjyrë në të gjithë historinë e muzikës?”

Midis shumë kompozitorëve me ngjyrë, vepra e të cilëve është zhdukur nga historia, historia e Julius Eastman është mbase më frymëzuese. Ndërsa kompozitori, këngëtari dhe pianisti Eastman ishte një pjesë thelbësore e skenës muzikore të viteve 1960 dhe 70 në Neë York.

Në librin e tij të fundit “Një peizazh i fshehur një herë në javë”, Mark Sinker raportoi bisedën e tij me fotografinë dhe shkrimtarin, Val Wilmer, kur ajo intervistoi Steve Reich, i cili kohët e fundit kishte përfunduar pjesën e tij “Drumming” bazuar në modelet e daulles që ai dëgjoi në Gana.

Duke folur për një muzikant afrikano-amerikan të njohjes reciproke, Reich tha: Ai është një nga të vetmit zezakë me të cilët mund të flasësh.

Presionet më të gjera mbi kompozitorët zezakë në vitet 1970 Amerika nuk mund të dyshohen kurrë.

“Radikalët si James Baldwin dhe Angela Davis morën kohë për të menduar se çfarë po bënin dhe sollën ndryshime. Ne në fakt kemi nevojë për një kuptim më të thellë të Beethoven, për të kuptuar pse e duam muzikën e tij. Është e rëndësishme që ne ta paraqesim këtë muzikë nga një pozicion dashurie, në vend të hierarkisë ose fuqisë si diçka që kemi bërë gjithmonë.”– shprehet  Mëamba, ”

SHËNIM: Orkestra Aurora performon simfoninë e 7-të të Beethoven në Proms në Radio 3 dhe BBC4 më 10 Shtator së bashku me premierën botërore të Nr.52 të Richard Ayres (Tri pjesë për Ludwig van Beethoven, duke ëndërruar, duke humbur dëgjimin dhe duke thënë lamtumirë).

Burimi: TheGuardian

A.C/Dosja.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

kulture kulture julius eastman ludwig van beethoven malcolm x samuel coleridge-taylor san francisco william gibbons julius eastman ludwig van beethoven malcolm x samuel coleridge-taylor san francisco william gibbons

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin