LIVE UPDATES
Bota

Bizneset me pasaporta të BE forcojnë populistët

20 February 2019, 09:32 Nga DOSJA
Bizneset me pasaporta të BE forcojnë populistët

Bashkimi Europian ndjek shembullin e Perandorisë Romake, që u jepte të huajve nënshtetësinë, për të rritur ndikimin mbi popujt fqinjë. Premtimi për zgjerimin e BE i ka stabilizuar dhe qetësuar për shumë vite fqinjët. Koncepti i një shtetësie pan-evropiane, e parashikuar me Traktatin e Mastrihtit, mund të ketë shkaktuar qëkur tek disa evropianë një farë pakënaqësie. Shoku i madh erdhi pastaj me zgjerimin e BE në lindje: Në vitin 2007 anëtarët të rinj, Bullgaria dhe Rumania, pavarësisht nga tingujt ritualë të himnit të BE, „Odës së Gëzimit” të simfonisë së nëntë të Beethovenit, u pritën pa kurrfarë gëzimi. Pyetja se ku duhet të shtriheshin kufijtë e jashtëm të BE, hynte gjithnjë e më shumë në qendër të debatit publik. Një nga manipulimet më të suksesshme të fushatës “Leave”, para referendumit për Brexitin në vitin 2016, ishin pohimet e qëllimshme, se me zgjerimin e ardhshëm të BE rreth 70 milionë turq do ta „mësynin” Britaninë e Madhe.

Përvetësimi nacionalist i pakicave etnike

Problemet e mëdha lindin edhe nga përvetësimi nacionalist i pakicave etnike, që jetojnë në vende të tjera. Koncepti i Hitlerit për „gjermanët etnikë”, të cilin ai e përdori si pretekst për ndërhyrjet ushtarake në shtetet sovrane, është hedhur poshtë në mënyrë të qartë. Por në praktikë “gjaku” dhe prejardhja në shumë raste duket se vazhdojnë të gëzojnë një status të posaçëm ligjor. Pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik, Gjermania apo Greqia u dhanë shtetësinë pjesëtarëve të pakicave të tyre, të cilët u kthyen nga vendet e tjera në atdheun e të parëve. Hungaria dhe më vonë Bullgaria e aplikuan parimin e „etnisë” në një mënyrë edhe më nacionaliste, sepse sipas ideologjive të tyre kombëtare ato kufizohen me territoret e “veta”, që u janë shkëputur me luftëra të padrejta. Që nga viti 1993 dhënia e shtetësisë hungareze pjesëtarëve të pakicës hungareze në vendet fqinje – në bazë të origjinës – është një sinjal politik. Kritika e liberalëve të majtë në Hungari ndaj kësaj praktike nuk ka sjellë asnjë rezultat.

Në rastin e Bullgarisë shpesh nuk ekzistojnë dokumente për origjinën (diçka jo e pazakontë për Ballkanin), kështu që për anëtarët e pakicave jashtë vendit vlen „vetëdija e tyre bullgare”. Teorikisht çdo qytetar nga Maqedonia e Veriut mund të pretendojë se është bullgar, sepse sipas doktrinës së nacionalistëve bullgarë maqedonasit i përkasin „kombit bullgar”. Nëse marrin pasaportën bullgare, qytetarët e rinj bullgarë mund të udhëtojnë në drejtim të veriut dhe perëndimit, ku mund të jetojnë e të punojnë pa viza edhe në shtete të tjera të BE.

Biznes i ndyrë me pasaporta bullgare

Nuk ka kritere të qarta për të përcaktuar se çfarë është „vetëdija bullgare” dhepuna hermeneutike mbetet në duart e disazyrtarëvetë caktuar. Kështu lulëzoi një biznes i ndyrë, nëtë cilin pasaportat bullgare shiteshin për 5000 euro, derisa ai u zbulua në vitin 2018. Në këto afera të korruptuara ishin përfshirë edhe anëtarë të një partie nacionaliste nga Bullgaria, të cilëtishin në garë, se kush ia kalonte njëri-tjetrit memetaforat nacionaliste.

Shtetësitë përdoren në të njëjtën kohëedhe si burime ekonomike: në rastin e të ashtuquajturave “golden visa” dhe programeve të investimeve. Në këtë kontekst Komisioni Evropian krahas Bullgarisë ka kritikuar edhe Qipron dhe Maltën. Jo duke vënë në diskutim pariminnë vetvete, por dukekritikuar vetëm faktin se nuk ka mekanizma të mjaftueshëm kontrolli. Kështu ekziston rreziku, që kriminelët të arrijnë të marrinkëtoshtetësi. Komisionerja e BE për Drejtësinë, Vera Jourova, përmendi për shembull qytetarë të dyshimtë rusë, të cilët përmes këtyre vendeve mund të hynin në BE.

Problem nuk është vetëm siguria. Pas fasadës ligjore ka një treg të vërtetë, ku shiten shtetësi – në një konkurrencë të ashpër midis qeverive. Vendet më të vogla ofrojnë mundësinë e marrjes së shtetësisë përmes investimeve “modeste”. Sapo investitori fiton pasaportën e dëshiruar, ai mund ta anullojë investimin, duke e shitur përsëri atë që bleu. Shtete të tjera premtojnë se nuk janë të nevojshme testet gjuhësore apokontrollet mjekësore. Me një shumë të caktuar parash, ose me donacione të detyruara, mund të arrish shpejt direkt te shtetësia. Oferta më e përsosur: Nuk është aspak e nevojshme prania fizike në vendin, shtetësinë e të cilit synon të marrësh. Kështu investitori i ardhshëm mund të bëhet nga plazhi shtetas i një vendi të BE, pa qenë nevoja të largohet nga parajsa tatimore, në të cilën ai apo ajo jeton.

Shtetet periferike praktikojnë dumpingun e shtetësive

Nuk është çudi që një cinizëm i tillë tëkthehet në bumerang. Parimi bazë i përkatësisë kombëtare kompromentohet. E zhveshur nga të gjitha detyrimet morale, kombësia e një vendi degradohet në një instrument, me anë të të cilit synohen të arrihenvetëmqëllime politike, ideologjike apo ekonomike. Efektiështë i rrezikshëm, sepsepër të krijuar ndjenjën e përkatësisë, ofrohen parime rudimentare si raca, feja ose fantazitë historike. Edhe kjo e minon BE. Shtetet periferikepraktikojnë një dumping të shtetësive, në mënyrë të ngjashme si në tregun e punës aponë sferën sociale. Po si nuk është bërë akomaproblem? Gjigantët industrialë si Gjermania duket se e tolerojnë për momentin, sepse kjo është për ata një rrugë e fshehtë për të siguruarfuqinë punëtore aq shumë të nevojshme, pa u përballur me nacional-populistët në vendin e tyre. Por druhem se pakënaqësiakapër t‘u shtuar, në një mënyrë të rrezikshme.

Ka dy rrugëdalje. Ne mund të implementojmë ligje të përbashkëta për dhënien e shtetësisë, që të jenë të detyrueshme për të gjitha vendet e BE: procedura të njëjta, kushte të barabarta, të drejta të barabarta. Por kjo do të ishte shumë e vështirë në kohën e populizmit. Një mënyrë më e thjeshtë do të ishte diferencimi ndërmjet nivelit të BE dhe atij kombëtar: fillimisht të bëhesh maltez, bullgar etj., pastaj të aplikosh për një shtetësi evropiane mbikombëtare. Kush mendon se kjo është kundër traktateve evropiane, duhet të marrë një gjë në konsideratë: nëse praktika mashtruese e dhënies së shtetësive nuk ndalet, do të krijohet një lloj hierarkie e pasaportave të BE-së – pavarësisht nëse na pëlqen apo jo./DW

(a.m/dosja.al)

 

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

bota bota be biznese pasaporta be biznese pasaporta

Sondazh

Bota 19 February 2019, 17:50

BANGLADESH- Autoritetet e Bangladeshit kanë bllokuar pothuajse 20,000 faqe interneti si pjesë e një lufte të nisur kundër pornografisë.Lajmi është bërë i ditur ...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin