LIVE UPDATES
Bota

A po afron një recesion i “jakave të bardha”?

Banka Wells Fargo thuhet se ka shkurtuar me qindra vende pune nga divizioni i saj i hipotekave. Barclays pushoi nga puna rreth 200 punëtorë muajin e kaluar. Forcat e qëndrueshme të Wall Street, përfshirë bankat Goldman Sachs dhe Citigroup, kanë bërë gjithashtu shkurtime.

8 January 2023, 07:09 Nga A.B
A po afron një recesion i “jakave të bardha”?
Foto ilustruese

Më 2 dhjetor, Zyra Amerikane e Statistikave të Punës (BLS), raportoi se numri i punëtorëve të punësuar në punë që nuk kishin lidhje me bujqësinë, u rrit me 263,000 në nëntor, një shifër më e ulët se rritja prej 284,000 në tetor, por që nuk tregon aspak rënie të përgjithshme.

Tregjet e punës mbeten jashtëzakonisht të shtrënguara, me 1.7 vende pune për çdo amerikan të papunë në tetor, sipas shifrave më të fundit të disponueshme. Shumë biznese po përballen ende me mungesën e personelit nëpër fabrika dhe restorante.

Ndërkohë, në një univers në dukje paralel, firmat amerikane të teknologjisë kanë shkarkuar 88,000 punëtorë në vitin 2022, sipas Crunchbase, firmë të dhënash. Bankat gjithashtu i kanë treguar derën stafit të tyre.

Banka Wells Fargo thuhet se ka shkurtuar me qindra vende pune nga divizioni i saj i hipotekave. Barclays pushoi nga puna rreth 200 punëtorë muajin e kaluar. Forcat e qëndrueshme të Wall Street, përfshirë bankat Goldman Sachs dhe Citigroup, kanë bërë gjithashtu shkurtime.

Titanët e shitjes me pakicë, si Amazon dhe Walmart kanë shkurtuar numrin e punonjësve të korporatave, por jo vendet e punës nëpër magazina dhe supermarkete. Më 5 dhjetor, Wall Street Journal raportoi se PepsiCo do të shkarkonte nga puna me “qindra” punëtorë në selinë e saj.

E gjithë kjo ka nxitur shumë shqetësime rreth një “recesioni të jakave të bardha” (siç quhen punonjësit që zakonisht punojnë në zyra dhe kanë paga më të larta, për t’i dalluar nga ata që kryejnë punë fizike). Ndryshe nga prirja e zakonshme, goditja po bie kryesisht mbi nivelet e larta të korporatave. Sa të shqetësuar duhet të jenë punonjësit amerikanë?

Në sipërfaqe, duket se ka mjaft hapësirë për rreziqe. Në dekadat e fundit, postet e larta kanë zënë një vend gjithnjë e më të madh në ekonominë e Amerikës. Profesionet menaxheriale dhe profesionale, tani përbëjnë 44% të punësimit total, nga 34% në vitin 2000, sipas firmës BLS. Pjesërisht, kjo reflekton rritje më të shpejtë të industrive si teknologjia dhe financat.

Por edhe brenda industrive, pjesa e profesionistëve “me jakë të bardhë”, është rritur. Në prodhim, ajo është rritur në 35% sot, nga 29% në vitin 2002; në sektorin e shitjes me pakicë ka shkuar në 15%, nga 12% dy dekada më parë. Automatizimi dhe transferimi jashtë vendit kanë ulur nevojën për punëtorë dore dhe arkëtarë, por kanë rritur nevojën për analistë biznesi dhe arkitektë sistemesh.

Disa nga këta punonjës tani janë në udhëkryq. Megjithatë, biseda për një recesion të punonjësve me “jakë të bardhë” duket e tepruar. Së pari, vendet e punës nëpër zyra mbeten të shumta.

Listat e pagave në sektorin e financave kanë arritur afërsisht nivelet para pandemike. Industria e teknologjisë punëson 10% më shumë staf sot se në janar 2020, sipas Shoqatës së Industrisë së Teknologjisë Informatike (Comptia). Edhe pasi Meta, gjiganti i mediave sociale, do të humbasë 11,000 punëtorët që pushoi nga puna muajin e kaluar, ajo do të punësojë gati 70% më shumë se para pandemisë.

Teknikët e pushuar nuk duhet ta kenë të vështirë të gjejnë punë sërish. Shumë firma të bazuara në modelin e ekonomisë së vjetër, kanë nevojë për aftësitë e tyre. Walmart, pavarësisht shkarkimeve nga puna, vazhdon të punësojë shkencëtarë të dhënash dhe profesionistë të tjerë të ngjashëm.

Tashmë 59% e profesionistëve të teknologjisë punojnë jashtë sektorit të teknologjisë, llogarit firma Comptia. Në përgjithësi, kërkesa për personel me pagë të lartë është e fortë si kurrë më parë. Norma e papunësisë për financierët, teknologët dhe menaxherët, është edhe më e ulët se norma e përgjithshme e papunësisë në Amerikë prej 3.7%, dhe ka rënë më tej në 12 muajt e fundit.

Për shkak të ndryshimeve demografike, firmat e vendeve të pasura do ta kenë gjithnjë e më të vështirë të rekrutojnë punëtorë, pavarësisht nga ngjyra e jakës së tyre. Në Amerikë, pjesa e popullsisë së moshës 20 deri në 64 vjeç, ra nga 60% në vitin 2010, në 59% në vitin 2020, dhe deri në vitin 2030, do të bjerë në 56%, sipas Bankës Botërore.

Në Britaninë e Madhe dhe në Eurozonë, kjo pjesë e popullsisë pritet të ulet përkatësisht nga 58% në 56% dhe nga 59% në 56%, ndërmjet viteve 2020 dhe 2030. Brezat e rinj tani kanë më shumë gjasa të studiojnë dhe më pak gjasa të punojnë, duke rritur trysninë e ofertës së punës.

Rënia e emigracionit e shton problemin. Në vitin 2019, migrimi neto në Amerikë ishte 595,000, më i ulëti në më shumë se një dekadë, pjesërisht falë politikave dhe retorikës së administratës së Donald Trump.

Pandemia e uli edhe më tej, në 247,000 gjatë vitit deri në qershor 2021. Në Gjermani, imigracioni u rrit në mesin e viteve 2010, ndërsa vendi hapi dyert për refugjatët sirianë dhe refugjatët e tjerë, por ra në vitet pasuese.

Një rritje e përkohshme nga refugjatët ukrainas këtë vit, nuk do të mjaftojë për të zgjidhur mungesat e vazhdueshme të fuqisë punëtore në shumë fusha. Ndërkohë, qeveria e Britanisë e ka deklaruar veten “plotësisht të përkushtuar” për të ulur emigracionin neto.

Duke përjashtuar ndryshimet e mëdha në moshat e imigrimit ose të daljes në pension, në vitet e ardhshme, firmat do të duhet të zhvendosin fokusin e tyre për të arritur më shumë me më pak burime në dispozicion.

Për menaxherët dhe programuesit e shkathët që mund të ndihmojnë në krijimin e përmirësimeve të tilla të produktivitetit, kohët e mira vetëm sa kanë filluar./ MONITOR

recesion

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin