LIVE UPDATES
Bota

A po bëhet i pakuptimtë Asociacioni?

Kjo është paraparë në një draft-statut të këtij asociacioni, të hartuar nga bashkësia ndërkombëtare dhe të pranuar nga kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, dhe presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq.

5 February 2024, 22:53 Nga h.k
A po bëhet i pakuptimtë Asociacioni?
Foto ilustruese

KOSOVË-Të gjitha institucionet e Serbisë në Kosovë - nga komunat deri te shkollat e spitalet - do të duhej të përfshiheshin në Asociacionin e komunave me shumicë serbe, që pritet të themelohet.

Kjo është paraparë në një draft-statut të këtij asociacioni, të hartuar nga bashkësia ndërkombëtare dhe të pranuar nga kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, dhe presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq.

Në lidhje me këtë dokument, Kurti ka siguruar se është shkruar “me kujdes dhe në përputhje me Kushtetutën e Kosovës”.

Por, javëve të fundit, autoritetet e rendit kanë ndërmarrë disa aksione që kanë rezultuar me mbylljen e së paku shtatë komunave paralele serbe, përfshirë ato në Dragash, Pejë, Istog dhe Klinë.

Për ministrin e Brendshëm të Kosovës, Xhelal Sveçla, këto veprime tregojnë se “koha e paligjshmërisë ka përfunduar” dhe se institucion i vetëm i Serbisë brenda Kosovës “do të jetë ambasada e saj në Prishtinë”.

Përfaqësuesit serbë, në anën tjetër, kanë reaguar me zemërim, ashtu si edhe bashkësia ndërkombëtare, e cila ka thënë se hapat e tillë i rrisin tensionet etnike.

Reagimet kanë qenë të ngjashme edhe pas hyrjes në fuqi të një vendimi të Bankës Qendrore të Kosovës, më 1 shkurt, me të cilin është ndaluar përdorimi i dinarit serb në Kosovë pas më shumë se dy dekadash.

Radio Evropa e Lirë ka dërguar në disa adresa pyetjen se a po e bëjnë të pakuptimtë Asociacionin veprimet e fundit të autoriteteve në Kosovë.

Qeveria e Kosovës nuk u përgjigj, por në një komunikatë për media Kurti tha se institucionet kanë gatishmëri që ta adresojnë “në mënyrë të shpejtë çdo shqetësim” të ngritur lidhur me çështjen e rregullores që e ndalon përdorimin e dinarit.

Zëdhënësi i Bashkimit Evropian, Peter Stano, sugjeroi që të merret si referencë një reagim i lëshuar nga blloku më 4 shkurt.

Sipas tij, çështja e institucioneve të udhëhequra nga Serbia në Kosovë, duhet të zgjidhet në dialogun që ndërmjetëson BE-ja midis Prishtinës dhe Beogradit.

Çka thonë analistët?
Leon Hartwell, bashkëpunëtor i lartë në Shkollën e Londrës për Ekonomi dhe Shkenca Politike, thotë se “është e domosdoshme të kujtohet se qëllim fillestar i Asociacionit ka qenë shpërbërja e strukturave paralele serbe dhe jo fortifikimi i tyre”.

Për themelimin e këtij asociacioni, Kosova dhe Serbia janë pajtuar qysh në vitin 2013, por autoritetet në Kosovë kanë ngurruar ta zbatojnë marrëveshjen, nga frika se kompetencat e Asociacionit mund të ndikojnë në funksionalitetin e shtetit.

Në Kosovë nuk mund të ketë asociacion njëetnik, ka këmbëngulur deri vonë Kurti.

Duke folur për Radion Evropa e Lirë, Hartwell thotë se në dritën e regjimit të Aleksandar Vuçiqit në Serbi, i cili “gjithnjë e më shumë kërcënon ta përshkallëzojë konfliktin me Kosovën”, Kurti duket se është fokusuar “në dy fronte”.

Në njërën anë po ndërmerr masa “për të forcuar pavarësinë e Kosovës”, duke goditur strukturat paralele serbe, që me ligj të Kosovës janë të paligjshme, dhe në anën tjetër “po përpiqet ta pozicionojë Kosovën në rrugë drejt BE-së”, thotë Hartwell.

“Duke mandatuar përdorimin e euros për të gjithë, përfshirë serbët e Kosovës, Kurti jo vetëm që sinjalizon përkushtimin e palëkundur të Kosovës për integrim në BE, por, gjithashtu, synon t’i frenojë hyrjet e paligjshme financiare nga Beogradi në veri të Kosovës”, thekson analisti.

Serbia, e cila nuk e njeh pavarësinë e Kosovës, e ka përdorur monedhën e saj për t’i paguar pensionet, ndihmat sociale dhe pagat për institucionet paralele që ka në Kosovë që nga paslufta më 1999.

Për këtë vit, zyrtarisht është bërë e ditur se nga buxheti i saj ka ndarë mbi 139 milionë euro për Kosovën.

Por, Hartwell thotë se nëse merret parasysh “natyra e fshehtë e transaksioneve me para të gatshme në dinarë”, disa vlerësime sugjerojnë se bëhet fjalë për një kontribut financiar vjetor që varion “nga 300 deri në 500 milionë euro” për serbët e Kosovës.

“Kjo mbështetje financiare përbën 10 deri në 15 për qind të të gjithë buxhetit të Qeverisë së Kosovës. Si e tillë, pasojat e mundshme të ndikimit të tillë financiar nga regjimi i Vuçiqit janë domethënëse”, thotë Hartwell.

Ai thotë se një alternativë e këtij asociacioni do të mund të ishte “përqafimi i diversitetit si aset shoqëror”. Qasja aktuale mund të nxisë pa dashje një “formë aparteidi” midis grupeve të ndryshme të identitetit, sipas tij.

Por, profesori i së Drejtës Ndërkombëtare në Universitetin e Prishtinës, Afrim Hoti, mendon se veprimet e fundit të autoriteteve të Kosovës, si për dinarin, ashtu edhe për strukturat paralele serbe, “nuk e bëjnë të pakuptimtë Asociacionin”.

Sipas tij, autoritetet po përpiqen ta bëjnë më të qartë situatën kushtetuese dhe ligjore para se ta formojnë Asociacionin.

“Me masat që Qeveria kosovare po ndërmerr kundrejt veprimeve të deritashme ilegale, ne po provojmë që ta shuajmë një situatë kundërkushtetuese dhe kundërligjore, në mënyrë që të krijohen kushtet për ta vënë në jetë Asociacionin dhe aktivitetet tjera, të cilat në një rrethanë tjetër do të ishin krejtësisht të ligjshme dhe kushtetuese”, thotë Hoti për Radion Evropa e Lirë.

Në këtë rast, kritik ndaj bashkësisë ndërkombëtare shprehet Bodo Weber, bashkëpunëtor i lartë i Këshillit për Politikat e Demokratizimit në Berlin.

Ai thotë se si Bashkimi Evropian, ashtu edhe Shtetet e Bashkuara “duhet të pranojnë se politika e tyre e deritashme ka dështuar”.

Sipas tij, Marrëveshja e Ohrit për normalizimin e marrëdhënieve Kosovë-Serbi - e arritur vitin e kaluar, përkatësisht dhjetë vjet pas Marrëveshjes për Asociacionin - nuk do të zbatohet, po ashtu.

Sipas tij, rrugë e vetme për zgjidhje të përhershme mes Kosovës dhe Serbisë janë “negociatat për marrëveshje përfundimtare gjithëpërfshirëse” që do të çonin në njohje të ndërsjellë.

Si janë marrëdhëniet mes Kosovës dhe Serbisë?
Serbia vazhdon të mos e njohë pavarësinë e Kosovës dhe ta ketë në preambulë të Kushtetutës si pjesë të territorit të saj.

Dy vendet janë të angazhuara në negociata për normalizimin e marrëdhënieve qysh në vitin 2011, por dhjetëra marrëveshjet e arritura mes tyre nuk kanë gjetur zbatim në terren.

Bashkësia ndërkombëtare ka rritur trysninë ndaj Kosovës për të formuar Asociacionin e komunave me shumicë serbe, ndërsa nga Serbia kërkon që ta njohë de facto Kosovën.

Të dyja këto i parasheh Marrëveshja e Ohrit, për të cilën palët janë dakorduar gojarisht.

Serbia, përmes subjektit Lista Serbe, vazhdon ta dirigjojë politikën e serbëve në Kosovë.

Derisa serbët në jug të Ibrit janë integruar kryesisht në sistemin e Kosovës, ata në veri kanë mbetur nën direktivat e Serbisë.

Veriu, ku jetojnë rreth 50.000 serbë, ka qenë shpesh edhe skenë e tensioneve dhe dhunës.

Dhuna më e rëndë ka kulmuar në shtator të vitit të kaluar, kur persona të armatosur serbë kanë sulmuar policinë e Kosovës në fshatin e Banjskës, duke vrarë një polic./REL

serbi-kosove

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin