LIVE UPDATES
Bota

Analiza e CNN: Çfarë është Hamasi dhe pse po e sulmon Izraelin tani?

Gjatë viteve, grupi ka marrë përsipër shumë sulme ndaj Izraelit dhe është cilësuar si organizatë terroriste nga Shtetet e Bashkuara, Bashkimi Evropian dhe Izraeli. Departamenti Amerikan i Shtetit në vitin 2021 tha se Hamasi merr fonde, armë dhe trajnime nga Irani, si dhe disa fonde që mblidhen në vendet arabe të Gjirit.

11 October 2023, 17:41 Nga f.i
Analiza e CNN: Çfarë është Hamasi dhe pse po e sulmon
foto ilustruese

IZRAEL- Analistët thonë se sulmi i grupit militant palestinez Hamas ndaj Izraelit që filloi të shtunën do të shihet si një pikë kthese në konfliktin palestinezo-izraelit me pasoja të gjera. Në një artikull kushtuar konfliktit CNN shkruan se Izraeli nuk kishte parë sulm të tillë që nga lufta arabo-izraelite e vitit 1948.

Pasi grupi militant i Hamasit depërtoi në terrorin izraelit, vrau qindra ushtarë dhe civilë dhe mori dhjetëra pengje, kryeministri Benjamin Netanyah u zotua për hakmarrje. Hamasi nga ana tjetër tha se ishte i përgatitur për të gjithë skenarët, duke deklaruar se sulmi ishte ndëshkim për ato që i përshkroi si sulme ndaj grave, përdhosjen e xhamisë al-Aksa në Jerusalem dhe rrethimin e vazhdueshëm të Gazës.

Çfarë është Hamasi?

Një organizatë islamike, Hamasi u krijua për herë të parë në vitin 1987. Ishte një degë e Vëllazërisë Myslimane, një grup islamik sunit që u themelua në fund të viteve 1920 në Egjipt. Grupi, si shumica e fraksioneve dhe partive politike palestineze, këmbëngul se Izraeli është një fuqi pushtuese dhe se po përpiqet të çlirojë territoret palestineze. Ai e konsideron Izraelin një shtet të paligjshëm.

Ndryshe nga disa fraksione të tjera palestineze, Hamasi refuzon të angazhohet me Izraelin. Në vitin 1993, ajo kundërshtoi Marrëveshjen e Oslos, një pakt paqeje midis Izraelit dhe Organizatës për Çlirimin e Palestinës (PLO), ku kërkohej nga grupi të hiqte dorë nga rezistenca e armatosur kundër Izraelit në këmbim të premtimeve për një shtet të pavarur palestinez përkrah Izraelit. Marrëveshja themeloi gjithashtu Autoritetin Palestinez (PA) në Bregun Perëndimor të pushtuar nga Izraeli.

Gjatë viteve, grupi ka marrë përsipër shumë sulme ndaj Izraelit dhe është cilësuar si organizatë terroriste nga Shtetet e Bashkuara, Bashkimi Evropian dhe Izraeli. Departamenti Amerikan i Shtetit në vitin 2021 tha se Hamasi merr fonde, armë dhe trajnime nga Irani, si dhe disa fonde që mblidhen në vendet arabe të Gjirit.

Cila ishte strategjia e Hamasit në kryerjen e sulmeve?

Një objektiv do të ishte rikthimi i çështjes palestineze në axhendën rajonale dhe ndërkombëtare. Loja e re është normalizimi saudio-izraelit dhe ky integrim i ri rajonal. Princi i kurorës saudite Mohammed bin Salman muajin e kaluar pranoi publikisht për herë të parë se negociatat ishin duke u zhvilluar me Uashingtonin për të vendosur ndoshta lidhje me Izraelin, duke thënë se normalizimi po bëhet "më afër" çdo ditë. Normalizimi saudito-izraelit mund të jetë një moment historik për legjitimitetin rajonal të Izraelit pasi mund të nxisë vendet e tjera myslimane të ndjekin shembullin. Arabia Saudite më parë ishte zotuar të mos e njihte Izraelin derisa ai t'u japë pavarësinë palestinezëve.

Hamasi ia ka arritur qëllimit të tij për të rikthyer vëmendjen te kauza palestineze. Grupi mund të jetë gjithashtu duke u përpjekur të shkatërrojë çdo koncept rreth aftësive të tij ushtarake, thonë analistët.

Ndërkohë ushtria izraelite tha të hënën se Hamasi kishte marrë “dhjetëra” pengje dhe Hamasi ka thënë se ka rrëmbyer më shumë se 100 njerëz. Numri i pengjeve të marra dhe fakti që shumë prej tyre janë civilë, tregon se Hamasi po kërkon shumë më tepër sesa një shkëmbim të burgosurish, thanë ekspertët. Në një situatë të mëparshme rrëmbimi, Izraeli shkëmbeu më shumë se 1000 të burgosur për një peng izraelit.

Numri i madh i pengjeve siguron që "kjo nuk është një sulm ushtarak jetëshkurtër që do të shuhet dhe do të harrohet", por që ka implikime politike afatgjata. Si pjesë e fushatës së tij kundër Izraelit, Hamasi prodhoi video propagandistike që dokumentonin sulmin e tij ndaj Izraelit hap pas hapi. Në disa video, luftëtarët e saj mbanin kamera trupore për të filmuar operacionet teksa depërtonin fortifikimet izraelite dhe u panë të veshur me uniforma të stilit komando.

Nga njëra anë, është për të "rrënjosur frikën" në publikun izraelit dhe për të nënkuptuar se udhëheqësit e tyre nuk mund t'i mbajnë ata të sigurt. Nga ana tjetër, është edhe për konsum të brendshëm palestinez. Hamasi ka qenë prej kohësh i kapur në një luftë politike me Autoritetin Palestinez, i cili qeveris Bregun Perëndimor dhe angazhohet në koordinimin e sigurisë me Izraelin.

A mund t'i mbijetojë Hamasi përgjigjes së Izraelit?

Ofensiva në shkallë të gjerë e Hamasit tregon se grupi e di se lufta e ardhshme mund të jetë ekzistenciale, thonë ekspertët. Michael, nga INSS, spekulon se Hamasi mund të ketë qenë duke u përpjekur të provokojë një luftë të gjithanshme me Izraelin dhe mund t'i jetë premtuar mbështetje rajonale nga aleatët e tij nëse kjo ndodh. 

Një zyrtar i lartë i Hamasit, Saleh al-Arouri, gjatë fundjavës tha se grupi militant ishte gati për "skenarin e rastit më të keq, duke përfshirë një pushtim tokësor". Ai tha se pushtimi tokësor do të ishte "më i miri për ne për të vendosur përfundimin e kësaj beteje".

konflikti izrael-palestine

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin