LIVE UPDATES
Bota

Analiza e DW: A është regjimi i Iranit në një pikë krize?

Të plagosur, por jo të eliminuar, Korpusi i Gardës Revolucionare të Iranit (IRGC) po vazhdon të kryejë sulme në disa fronte kundër SHBA-së,  Izraelit dhe shteteve fqinje arabe. Ata mbështeten në një strukturë komande të decentralizuar dhe të lidhur mirë.

18 March 2026, 09:59 Nga D.S

Analiza e DW: A është regjimi i Iranit në një pikë

Tetëmbëdhjetë ditë pasi SHBA-të dhe Izraeli nisën sulmet ndaj Iranit , duke vrarë Udhëheqësin Suprem Ali Khamenei në orët e para të luftës dhe duke eliminuar udhëheqës të tjerë politikë dhe ushtarakë, do të kishte qenë e sigurt të supozohej se qendra e pushtetit të Republikës Islamike ishte destabilizuar në mënyrë fatale.

"Por, ndërsa fillon java e tretë e luftës, po bëhet e qartë se ky vlerësim nuk përputhet me realitetin. Struktura e pushtetit të Iranit e ka kapërcyer tronditjen fillestare", tha për DW analisti i Lindjes së Mesme, Habib Hosseini‑Fard.

Të plagosur, por jo të eliminuar, Korpusi i Gardës Revolucionare të Iranit (IRGC) po vazhdon të kryejë sulme në disa fronte kundër SHBA-së,  Izraelit dhe shteteve fqinje arabe. Ata mbështeten në një strukturë komande të decentralizuar dhe të lidhur mirë.

Kjo duket se është ende kështu pasi Izraeli të martën tha se kishte vrarë Ali Larijani-n, sekretarin e Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare në Iran, i cili mbikëqyr koordinimin në mbrojtje dhe politikën e jashtme. Izraeli tha gjithashtu se kreu i milicisë Basij, Gholamreza Soleimani, u vra në një sulm tjetër të hënën. 

Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) tha të hënën se Irani kishte nisur më shumë se 300 sulme ndaj Omanit, Arabisë Saudite, Izraelit, Jordanisë, Qipros, Turqisë, Azerbajxhanit, Emirateve të Bashkuara Arabe, Katarit, Irakut, Kuvajtit dhe Bahreinit gjatë dy javëve të fundit.

Ministria e Mbrojtjes e Arabisë Saudite tha të hënën se kishte kapur më shumë se 60 dronë në hapësirën e saj ajrore që nga mesnata. Kjo ilustron shkallën e paprecedentë të konfrontimit.

Emiratet e Bashkuara Arabe raportuan gjithashtu një vdekje në Abu Dhabi dhe një person të plagosur, të cilët autoritetet thanë se u shkaktuan nga rënia e mbeturinave nga predhat iraniane.

Strukturat fleksibile të komandës si një recetë për sukses
Në këtë sfond, Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, ka përjashtuar negociatat, duke thënë se nuk do të ketë armëpushim për sa kohë që SHBA-të dhe Izraeli vazhdojnë të sulmojnë objektivat iraniane.

Ai duket se është në gjendje të mbështetet në një aparat ushtarak ende të fuqishëm, me IRGC-në si aktorin kryesor të aftë për t'iu përgjigjur në mënyrë fleksibile situatave që ndryshojnë vazhdimisht.

IRGC u krijua pas Revolucionit Islamik të vitit 1979 sepse sundimtarët e rinj nuk i besonin ushtrisë së ndërtuar nën Shahun. Mandati i saj ishte të parandalonte një grusht shteti dhe të mbronte ideologjinë shtetërore.

Së bashku me ushtrinë e rregullt, IRGC-ja sot formon forcat e armatosura të Iranit dhe është në varësi të udhëheqësit fetar dhe politik të Republikës Islamike, Udhëheqësit Suprem Mojtaba Khamenei . Personeli i saj vlerësohet të jetë deri në 200,000.

"Gjatë dy dekadave të fundit, IRGC ka evoluar nga një institucion hierarkik në një strukturë të rrjetëzuar", sipas ekspertit të Lindjes së Mesme Habib Hosseinifard. "Komandat provinciale kanë autoritet të gjerë dhe mund të veprojnë në mënyrë të pavarur nga komanda qendrore", i tha ai DW.

Hosseinifard shtoi se "thellësia strategjike dhe siloset nëntokësore të raketave të Iranit e bëjnë gjithashtu të pamundur shkatërrimin e aftësive të tij ushtarake në një kohë të shkurtër - një realitet që shpjegon vazhdimin e sulmeve pavarësisht pretendimeve të SHBA-së për shkatërrim maksimal".

SHBA-të dhe Izraeli kanë thënë se rreth 15,000 objektiva në Iran janë goditur tashmë nga sulmet ajrore. Megjithatë, Irani arrin të qëllojë me raketa qytetet izraelite. Të martën në mëngjes, ambasada amerikane në Bagdad u shënjestrua nga sulme me dronë dhe raketa. Vendet e Gjirit dhe anijet në Gjirin Persik janë goditur gjithashtu nga sulmet.

Pse Irani ende mund të luftojë si një 'shtet i dështuar'
Reza Talebi, një analist politik, thekson strukturën e brendshme të Iranit dhe paralajmëron kundër supozimeve të thjeshta rreth një kolapsi të mundshëm të pushtetit në Iran.

“Ideja se një periudhë dobësie shtetërore apo edhe një ‘shtet i dështuar’ do të çonte automatikisht në kapitullimin e forcave ushtarake nuk pasqyron realitetet strukturore në Iran”, tha Talebi.

"Aktorët e shtyrë ideologjikisht brenda aparatit ushtarak dhe të sigurisë janë të lidhur ngushtë me vetë ekzistencën e sistemit."

Talebi thekson se Garda Revolucionare nuk është thjesht një organizatë ushtarake.

“Gardat Revolucionare kontrollojnë gjithashtu strukturat e pushtetit ekonomik dhe ideologjik që shtrihen shumë përtej Iranit”, tha ai.

Përfshin “Forcën Quds”, një njësi speciale e IRGC-së përgjegjëse për operacionet jashtë vendit, dhe grupet militante në të gjithë Lindjen e Mesme që mbështesin objektivat e Iranit, përfshirë shkatërrimin e Izraelit.

Dhe organizata kontrollon gjithashtu një konglomerat ndërtimi të quajtur Khatam‑al‑Anbia, i cili luan një rol kryesor në projekte të shumta strategjike të infrastrukturës dhe investime multi-miliardë dollarëshe. Kompania u krijua në fund të viteve 1980 për të rindërtuar vendin pas luftës me Irakun.

“Këto ndërlidhje organike e bëjnë jashtëzakonisht të vështirë heqjen dorë të shpejtë ose vullnetare nga pushteti”, tha Talebi.

"Nëse vetëm shtresa e jashtme e sistemit dobësohet, kjo nuk çon domosdoshmërisht në kolaps; përkundrazi, mund të rrisë tensionet dhe të intensifikojë konfliktet e brendshme brenda aparatit të pushtetit", shtoi ai.

Nëse sistemi shembet, shton ai, një shpërbërje e ngjashme me Sirinë ose Afganistanin do të ishte më e mundshme sesa një transferim i rregullt i pushtetit.

Rënia e plotë e pamundur
Prandaj, Talebi beson se "një aparat sigurie i shembur plotësisht nuk është domosdoshmërisht objektivi" për SHBA-në dhe Izraelin. 

Nga perspektiva e Izraelit, një strukturë sigurie e dobësuar, por ende funksionale në Teheran, mund të jetë më e parashikueshme sesa një vakum total pushteti.

Sipas Hosseini-Fard, SHBA-të dhe Izraeli tani duket se po synojnë dobësimin e kapaciteteve ushtarake të mbetura të Iranit dhe rihapjen e Ngushticës së Hormuzit , ndërkohë që kryejnë sulme të synuara ndaj institucioneve të sigurisë për të lehtësuar protestat e brendshme.

Megjithatë, një armëpushim në të ardhmen e afërt dhe/ose një rënie e Gardës Revolucionare janë të dyja të pamundura, tha Hosseini-Fard.

Ai vuri në dukje se pas tronditjes fillestare, Irani krijoi qëllimisht pasiguri në Ngushticën e Hormuzit, duke rritur presionin mbi ekonominë globale. Dhe me sulmet ndaj infrastrukturës dhe bazave ushtarake në rajonin e Gjirit, dimensionet rajonale të konfliktit po zgjerohen.

"Skenari më i mundshëm është një vazhdim i luftës - qoftë në nivelin e saj aktual ose në një formë të zgjeruar", tha ai./DW

iran krize regjimi ne iran sulmet ne lindjen e mesme

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin