LIVE UPDATES
Bota

“Samiti në Tiranë, i pari që mbahet jashtë një vendi të Unionit”, VOA: Procesi i Berlinit dhe sfidat e integrimit në BE

Një vështrim i detajuar e ecurisë së kësaj nisme, nën dritën dhe të panoramës së re gjeopolitike dhe të sigurisë, pas agresionit rus në Ukrainë, si dhe sfidat me të cilat duhet të përballet si Bashkimi Europian

28 September 2023, 07:55 Nga A.B

“Samiti në Tiranë, i pari që mbahet jashtë një

Tirana pritet të mikpresë muajin e ardhshëm takimin e radhës të nivelit të lartë të Procesit të Berlinit, i pari që mbahet jashtë një vendi të Bashkimit Europian. E lindur në vitin 2014, si një propozim i kancelares së atëhershme gjermane Angela Merkel për të përshpejtuar integrimin europian të vendeve të Ballkanit, nisma ka meritën që arriti të ulë rreth së njëjtës tryezë udhëheqësit e vendeve të rajonit. Në harkun e 9 viteve, Procesi i Berlinit, njohu ulje-ngritje, ndërsa rrethi i vendeve anëtare që ju bashkuan, erdhi duke u zgjeruar.

Një vështrim i detajuar e ecurisë së kësaj nisme, nën dritën dhe të panoramës së re gjeopolitike dhe të sigurisë, pas agresionit rus në Ukrainë, si dhe sfidat me të cilat duhet të përballet si Bashkimi Europian e po ashtu dhe vetë vendet e Ballkanit Perëndimor në procesin e zgjerimit, ishin pjesë e një dokumenti analitik të hartuar nga ish ministri i Jashtëm Ditmir Bushati dhe dy ekspertë të tjerë Albana Merja dhe Glevin Dervishi. Dokumenti u paraqit të mërkurën gjatë një takimi të organizuar në Tiranë, nga fondacioni Friedrich Ebert. “Procesi i Berlinit ndryshoi disi rutinën e formatit të zgjerimit duke vendosur theksin te bashkëpunimi rajonal ekonomik, ku krahas strukturës klasike vertikale të procesit të zgjerimit, shtoi elementë horizontalë, me çështje të tilla si tregu i përbashkët rajonal, transporti, energjia dhe zona ekonomike rajonale, duke nxitur kështu kushtet për zhvillim të qëndrueshëm dhe marrëdhëniet ndërmjet agjentëve të ndryshëm shoqërorë”, nënvizon studimi, ndërsa vë në dukje se “një tjetër dimension i rëndësishëm i bashkëpunimit rajonal është Agjenda e Gjelbër për Ballkanin Perëndimor”.

Procesi i Berlinit nuk është një alternativë ndaj integrimit europian të vendeve të Ballkanit Perëndimor, por ka synuar të shërbejë si një nxitës i këtij të fundit. Kancelari gjerman Olaf Scholz, që në fillimet e detyrës së tij, premtoi rigjallërimin e kësaj nisme. Ndërsa agresioni rus në Ukrainë, çoi në një qasje më aktive edhe të vetë BE-së ndaj rajonit. Takimi i nivelit të lartë BE- Ballkani Perëndimor, i mbajtur në Tiranë, dhjetorin e kaluar, bëri thirrje për përshpejtimin e procesit të integrimit. “Lufta në Ukrainë dhe ndërgjegjësimi se Europa nuk është e plotësuar, duhet të shihet dhe si një mundësi për të jetësuar vizionin e anëtarësimit në BE, për vendet e Ballkanit perëndimor”, theksohet në studim.

Edhe ambasadori i Delegacionit të Bashkimit europian në Titanë, Luigi Soreca, tha gjatë takimit të mërkurën se “kriza shndërrohen gjithnjë në mundësi. Asnjëherë nuk kam dëgjuar të flitet kaq shumë për zgjerimin, se sa vitin e kaluar dhe gjatë këtij viti. Arsyeja është pashmangshmërisht e lidhur me faktin se një përmasë e re e sigurisë është hedhur në tavolinë. Ne diskutojmë begatinë, konvergjencën në nivel ekonomik, por zgjerimi në rajon është dhe kërkesë sigurie, për të garantuar që rajoni të jetë i qëndrueshëm”.

Për autorët e studimit “rruga e vendeve të rajonit drejt BE-së vijon të jetë e thepisur dhe pa një afat të qartë kohor” dhe se janë disa, sfidat e ndërlidhura që duhen trajtuar në funksion të stabilitetit demokratik, mirëqënies dhe anëtarësimit në BE. Sfida e parë ka të bëjë me nivelin e demokracisë dhe sundimit të së drejtës. Edhe pse vendet e Ballkanit perëndimor vlerësohen të kenë bërë reforma dhe kanë avancuar në rrugën e integrimit europian “ky përparim nuk është në raport të drejtë me fuqizimin e shtetit të së drejtës. Bazuar në vlerësimet e organizatave ndërkombëtare që monitorojnë zhvillimet demokratike vihet re një “rrëshqitje demokratike”, në vitet e fundit me përjashtim të Kosovës”, thkesohet në dokument.

Një tjetër shqetësim lidhet me hendekun zhvillimor të rajonit në raport me mesataren e BE-së, por dhe me vendet më të varfëra të bllokut. “Prodhimi i brendshëm bruto i të gjitha vendeve të Ballkanit është afërsisht i barabartë me atë të Sllovakisë, ose më pak se 1 përqind i atij të BE-së. Pavarësisht përfitimeve që kanë sjellë nisma të ndryshme rajonale ose potenciale që mbart Tregu i Përbashkët Rajonal, zhvillimi ekonomik i rajonit mbetet i kufizuar”, vënë në dukje autorët e studimit.

Një sfidë e cila ka prekur dukshëm Ballkanin perëndimor është dhe ajo që në analizën e paraqitur, përkufizohet si “kërcënimi demografik” ose ikja masive e qytetarëve drejt BE-së. “Vendet e rajonit duhet të përqafojnë politikat e mirëqënies që lidhen me investimet dhe mundësitë në arsim, shëndetësi dhe strehim, duke krijuar një terren më të përshtatshëm për një jetë më dinjitoze. Trajtimi i Ballkanit perëndimor si pjesë e BE-së është një mënyrë efektive për të zbutur hendekun zhvillimor dhe për të frenuar sado pak shpopullimin”, thekson studimi.

Ndërsa qasja europiane ndaj rajonit duket të ketë ndryshuar pozitivisht, analiza e situatës vë në dukje megjithatë se nevojitet një vizion i qartë se si do të duhet të ecet përpara në procesin e zgjerimit. Rajoni “duhet të marrë përparësi, ku BE-ja duhet të dëshmojë përkushtim të njëmendtë. Alternativat ndaj anëtarësimit të plotë nuk duhet të kthehen në një gjendje të përhershme për Ballkanin perëndimor”.

Takimi i Tiranës muajin e ardhshëm ka rritur pritshmëritë. Kryeministri Edi Rama, deklaroi dy ditë më parë, gjatë ministerialit euro-ballkanik të Ministrave të Ekonomisë nga BE-ja dhe rajoni, i organizuar në kuadër të Procesit të Berlinit, se “samiti do të duhet të diskutojë për diçka krejt të re, që 5 vjet më parë, ishte e papërfytyrueshme, planin e ardhshëm të Bashkimit Europian për të mbështetur Ballkanin Perëndimor duke u hapur në disa mënyra që do të na sjellin më pranë BE-së. Për këtë kemi pritur për një kohë kaq të gjatë dhe kjo është arsyeja pse kemi pritshmëri kaq të larta për planin e premtuar të ri të rritjes për Ballkanin Perëndimor që me kaq padurim po e presim”./Marre nga VOA

procesi i berlinit

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin