LIVE UPDATES
Bota

Analiza e REL: Fare ose pak gjasa për t’u pajtuar për statutin e Asociacionit

Zyrtarë të Bashkimit Evropian(BE) kanë konfirmuar tashmë se më 2 maj, në fokus të takimit ndërmjet kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, dhe presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiç, do të jetë edhe çështja e Asociacionit, përkatësisht prezantimi i draft-statutit të Asociacionit, i hartuar nga Ekipi Menaxhues.

26 April 2023, 14:25 Nga I.A
Analiza e REL: Fare ose pak gjasa për t’u pajtuar për statutin e
Foto Ilustruese

KOSOVË- Gjasat që Kosova dhe Serbia të pajtohen për draft-statutin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe në takimin që do të zhvillojnë udhëheqësit e tyre më 2 maj në Bruksel, janë minimale ose fare, vlerësojnë Naim Rashiti, drejtor i Grupit Ballkanik për Politika në Prishtinë, dhe Dushan Janjiç, nga Forumi për Marrëdhënie Etnike në Beograd.

Zyrtarë të Bashkimit Evropian (BE) kanë konfirmuar tashmë se më 2 maj, në fokus të takimit ndërmjet kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, dhe presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiç, do të jetë edhe çështja e Asociacionit, përkatësisht prezantimi i draft-statutit të Asociacionit, i hartuar nga Ekipi Menaxhues.

Radio Evropa e Lirë e pyeti Qeverinë e Kosovës se cilat janë gjasat që Prishtina zyrtare ta pranojë këtë dokument, por nuk mori përgjigje. Ngjashëm nuk u përgjigj as Zyra për Kosovën në Qeverinë e Serbisë. Kurti ka thënë të martën për mediat se puna e Ekipit Menaxhues, i cili përbëhet nga serbë, dhe përmbajtja e statutit nuk janë “edhe aq të njohura”. Ai ka thënë se i ka shprehur Bashkimit Evropian gatishmërinë që ta hartojë vetë draft-statutin për Asociacionin, por se nga BE-ja i është thënë se kjo është punë e Ekipit Menaxhues.

“Ky ka qenë qëndrimi i ndërmjetësit, ndërsa unë si kryeministër i Kosovës kujdesem për kushtetutshmërinë, ligjshmërinë dhe që gjithçka të jetë në funksion dhe në përputhje me qëllimet tona dhe parimet tona”, ka thënë Kurti. ​

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ka thënë se Ekipi Menaxhues, më 2 maj, do ta prezantojë statutin për formimin e Asociacionit, por ka shtuar se nuk ka shpresa të mëdha që pala tjetër do ta pranojë atë.

Për këtë asociacion, Kosova dhe Serbia janë dakorudar me një marrëveshje të arritur në Bruksel në vitin 2013, në kuadër të dialogut për normalizimin e marrëdhënieve. Marrëveshja nuk është zbatuar kurrë, pasi Serbia këmbëngul në kompetenca të gjera për Asociacionin, ndërsa Kosova thotë se ato kompetenca do ta rrezikonin funksionalitetin e shtetit.

Naim Rashiti, drejtor i Grupit Ballkanik për Politika në Prishtinë, thotë se takimi i 2 majit në Bruksel do të shënojë fillimin e zbatimit të Marrëveshjes që shpie drejt normalizimit të marrëdhënieve Kosovë-Serbi, për zbatimin e së cilës palët janë pajtuar më 18 mars në Ohër.

Prezantimi i draft-statutit të Asociacionit të hartuar nga Ekipi Menaxhues, sipas tij, do të duhej të shënonte fundin e punës së këtij trupi.

Rashiti thotë se pala e Kosovës nuk do të pajtohet me draft-statutin dhe se oferta e Kurtit që ta hartojë ai vetë atë, nuk do të jetë e pranueshme as nga Serbia, as nga Bashkimi Evropian.

Ai thotë se, në kontekst të këtyre mospajtimeve, palët do të nisin procesin e gjatë dhe të komplikuar të negociatave, lidhur me atë se si do të duket dhe finalizohet statuti për Asociacionin.

“Besoj që do të jetë një proces negocimi intensiv, se si do të duket ky Asociacion apo vetëmenaxhim, varësisht formës që do të marrë në fund. Por, do të jetë në mes të zeros dhe dhjetës, çfarë Kosova ofron, si dhe 100-shit, çfarë Serbia kërkon. Do të ketë proces negocimi për këtë dhe do të jetë me shumë parametra”, thotë Rashiti për Radion Evropa e Lirë.

Sipas tij, arritja te një draft përfundimtar për statutin e Asociacionit do të jetë proces i vështirë, për faktin se për Qeverinë e Kosovës do të jetë e vështirë të vendosë përtej kornizës së vendimit të Gjykatës Kushtetuese të Kosovës.

Kjo gjykatë ka konstatuar në vitin 2015 se Marrëveshja mbi parimet për formimin e Asociacionit - e arritur po atë vit midis Kosovës dhe Serbisë - nuk është në harmoni të plotë më Kushtetutën e Kosovës, por se pikat kontestuese mund të harmonizohen.

Rashiti kujton se Marrëveshja që shpie drejt normalizimit të marrëdhënieve dhe aneksi për zbatimin e saj nuk janë formalizuar me nënshkrimin e palëve. Formalizimi, sipas tij, do të krijonte legjitimet ligjor për ndonjë kompromis apo dizajn të ri për Asociacionin.

“Do të vijmë në një situatë, gjatë verës dhe më tutje, kur do të na kërkohet formalizimi i Marrëveshjes ose do të vazhdohet me formatin që BE-ja apo faktori ndërkombëtar po pretendon... se do të bëjë sekuencim të zbatimit të marrëveshjeve”, thotë Rashiti.

Dushan Janjiq, nga Forumi i Beogradit për Marrëdhënie Etnike, thotë se shtetet perëndimore, të cilat mbështetën Marrëveshjen e Ohrit “e shpallën suksesin para kohës”. ​

“Është e vërtetë që dokumenti [statuti] është shkruar, por, siç do të thoshte populli, mund ta varni në bishtin e maces. Ky është parashikimi im për atë që do të ndodhë më 2 maj”, thotë Janjiq për Radion Evropa e Lirë.

Ai shton se zgjedhjet lokale në katër komunat me shumicë serbe në veri të Kosovës, të cilat u mbajtën më 23 prill, nuk është dashur të mbahen, përpara se të dyja palët të merreshin vesh për statutin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe.

Këto zgjedhje u bojkotuan nga komuniteti serb, pas thirrjes së Listës Serbe - partisë më të madhe të serbëve në Kosovë, e cila ka mbështetjen e Beogradit.

Lista Serbe tha se e mori këtë vendim, pasi nuk janë plotësuar dy kushtet e saj: formimi i Asociacionit të komunave me shumicë serbe dhe tërheqja e forcave speciale të Policisë së Kosovës nga veriu e vendit.

Janjiq beson se si pasojë e “bisedimeve të dështuara” për statutin e Asociacionit, do të ketë ngecje të reja në dialogun Kosovë-Serbi.

“Të paktën ngecje për disa muaj, me përtëritje të tensioneve“, thotë ai.

Radio Evropa e Lirë iu drejtua BE-së me pyetjet se çfarë pret nga takimi i 2 majit, gjegjësisht nëse të dyja palët do të bien dakord për statutin e formimit të Asociacionit, si dhe cilët janë hapat e ardhshëm nëse do të arrihej marrëveshje.

Në vend të përgjigjeve, BE-ja kërkoi nga REL-i t’i referohet deklaratës së zëdhënësit të saj, Peter Stano, të datës 25 prill.

“Bashkimi Evropian, gjatë tërë kohës, ka qenë i qartë kur bëhej fjalë për Asociacionin e komunave me shumicë serbe. Këtë e kemi përsëritur në reagimin ndaj zgjedhjeve lokale në komunat në veri të Kosovës - nevojitet urgjentisht formimi i Asociacionit”, tha Stano.

Ai kujtoi se Asociacioni është obligim i Kosovës, i pranuar me nënshkrimin e Marrëveshjes së Brukselit në vitin 2013, dhe se të gjitha marrëveshjet duhet të zbatohen.

Vuçiq ka thënë më 24 prill se pjesëtarët e komunitetit serb në veri të Kosovës nuk do të kthehen në institucionet e këtij vendi, nëse statuti i Asociacionit nuk do të jetë në përputhje me 22 parimet e Marrëveshjes së Brukselit, të vitit 2015.

Këta serbë i braktisën institucionet e Kosovës në shenjë kundërshtimi ndaj një vendimi të Qeverisë në Prishtinë për t’i riregjistruar makinat me targa ilegale serbe në RKS - Republika e Kosovës.

Rashiti thotë se, përderisa palët do t’i qasen dialogut me qëndrime të ndryshme, Serbia do të manifestojë sjellje “gjithnjë e më agresive”. ​

“Në të gjitha aspektet, duke mos pranuar ta negociojë draft-statutin e Asociacionit, duke penguar kthimin e serbëve në institucione, duke mos respektuar asnjë nga obligimet e saj, duke vazhduar [ndikimin] në çështjet e sigurisë në veri, diskursi që po përdor dhe të gjitha me radhë. Por, jam i bindur se Kosova, me disa hapa, mund ta bëjë faktorin ndërkombëtar përgjegjës absolut në lidhje me sjelljet e Serbisë në raport me Kosovën dhe marrëveshjen”, thotë Rashiti.

Këta hapa, sipas tij, janë: puna intensive lidhur me formimin e Asociacionit, puna me serbët e Kosovës dhe krijimi i mekanizmave për kthimin e tyre në institucione, përgatitja e situatës për zbatimin e marrëveshjes së arritur në Ohër, koordinimi me faktorin ndërkombëtar për zbatimin e marrëveshjes, si dhe premtimi se në fund të procesit do të ketë zgjedhje të reja lokale në veri dhe formim zyrtar të Asociacionit.

Marrë nga REL

dushan janjiç naim rashiti aleksandar vuçiç

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin