LIVE UPDATES
Bota

Analiza e REL: Sarajeva binjake hesht, ndërsa Teherani shtyp protestuesit

Sipas të dhënave të organizatave ndërkombëtare, së paku 4 mijë persona janë vrarë në përleshjet mes autoriteteve dhe protestuesve iranianë, që vazhdojnë nga dhjetori, ndërsa mbi 20 mijë janë arrestuar.

30 January 2026, 08:02 Nga E.d
Analiza e REL: Sarajeva binjake hesht, ndërsa Teherani shtyp protestuesit
Foto ilustruse

Sarajeva është qyteti i vetëm në Ballkanin Perëndimor që është i binjakëzuar me Teheranin. Megjithatë, autoritetet e kryeqytetit të Bosnje e Hercegovinës nuk kanë reaguar ndaj dhunës dhe represionit, që pushteti në Iran po ushtron ndaj protestuesve në mbarë vendin.

Të pyetur për këtë heshtje, drejtues të qytetit i thanë Radios Evropa e Lirë se janë të befasuar nga pyetja, duke shtuar se “nuk kanë menduar për një reagim të tillë”. Sipas të dhënave të organizatave ndërkombëtare, së paku 4 mijë persona janë vrarë në përleshjet mes autoriteteve dhe protestuesve iranianë, që vazhdojnë nga dhjetori, ndërsa mbi 20 mijë janë arrestuar.

Analistët vlerësojnë për Radion Evropa e Lirë se mbështetja e këtyre protestave do të ishte një veprim “moral”, pasi ato përfaqësojnë një “fije shprese” në luftën për demokraci kundër regjimit represiv iranian.

Pse mungon dënimi?

Sarajeva u binjakëzua me Teheranin në vitin 2016, kur kryetar i qytetit ishte Ivo Komshiq.

Në atë kohë u tha se qëllimi i binjakëzimit ishte vendosja e bashkëpunimit në fushën e kulturës, si dhe në sektorët shoqërorë, turistikë dhe të shërbimeve.

Komshiq nuk iu përgjigj thirrjeve të Radios Evropa e Lirë për të sqaruar arsyet e këtij binjakëzimi, por as heshtjen ndaj zhvillimeve të sotme në Iran.

Përgjigje nuk dhanë as nga Qyteti i Vjetër në Sarajevë, i cili në vitin 2017 u binjakëzua me Distriktin 12 të Teheranit. 

Thirrjes së REL-it iu përgjigj kryetari aktual i Sarajevës, Samir Avdiq.

I pyetur përse qyteti i Sarajevës nuk ka reaguar ndaj zhvillimeve në Teheran, ai tha se, “sinqerisht, nuk ka menduar për këtë çështje”.

“Fokusi i jetës dhe punës sonë është që, pavarësisht gjithçkaje, qyteti i Sarajevës të ketë 34 apo 35 qytete binjake. Në njëfarë mënyre, secili prej nesh jeton jetën e vet dhe përpiqet ta bëjë më të mirën që mundet. Më vjen vërtet keq, si njeri dhe tani edhe si kryetar i qytetit, për atë që po ndodh”, tha Avdiq.

“Mendoj se brenda çdo shteti, secili duhet t’i rregullojë çështjet në përputhje me ligjin dhe kushtetutën. Por, sinqerisht, nuk kam menduar për këtë”, shtoi ai.

I pyetur nëse Sarajeva mund t’u shprehë ngushëllime familjeve të viktimave, kryetari i qytetit, Avdiq, nuk dha një përgjigje të qartë.

“Që unë, si kryetar i qytetit, në emër të Sarajevës të dërgoj ndonjë mesazh… nuk e di vërtet. Sinqerisht, nuk kam përgjigje për këtë pyetje. Sigurisht, më vjen keq që njerëz të pafajshëm po humbin jetën”, tha ai.

As kryesuesi i Këshillit Bashkiak të Sarajevës, Alen Girt, nuk mbajti një qëndrim të qartë.

“Në këtë moment, nuk do të jepja ndonjë koment të veçantë. Ne jemi një administratë e re dhe, sinqerisht, nuk i di marrëdhëniet aktuale me qytetin e Teheranit”, tha Girt për Radion Evropa e Lirë.

Megjithatë, shtoi se “jo vetëm qyteti i Sarajevës, por çdo njeri duhet të shprehet për shkeljet e të drejtave dhe lirive të njeriut, kudo në botë, jo vetëm në Teheran”.

“Ka shkelje të të drejtave të njeriut, kjo është e qartë, dhe pajtohem se duhet të ketë reagim. Por, për momentin, nga qyteti i Sarajevës nuk ka asgjë konkrete”, tha ai.

Çfarë thonë qytetarët e Sarajevës?

“Sarajeva është një qytet që e ka përjetuar rrethimin dhe e di se çfarë do të thotë të protestosh kundër represionit”, thotë Melisa, banore e Sarajevës, për Radion Evropa e Lirë.

Për këtë arsye, “mungesa e çdo reagimi është edhe më zhgënjyese sesa vetë vendimi politik për të heshtur”, sipas saj.

Emiri vlerëson gjithashtu se reagimi është i domosdoshëm.

“Duhej të kishte të paktën një reagim, duke pasur parasysh marrëdhëniet e mira mes Iranit dhe Bosnje e Hercegovinës. Duhej të ekzistonte një qëndrim zyrtar”, thotë ai. 

Sarajeva “nuk do të duhej të heshtte”

Profesori i Fakultetit Filozofik në Sarajevë, Enver Kazaz, thotë për Radion Evropa e Lirë se mungesa e reagimit - jo vetëm nga Sarajeva, por e gjithë Bosnje e Hercegovina - ndaj represionit në Teheran, zbulon një “krizë të thellë morale dhe politike në shoqërinë vendase”.

“Është fakt se Sarajeva, në kuptimin politik, ka dështuar seriozisht kur bëhet fjalë për përgjegjësinë morale ndaj pjesëve të botës që po përjetojnë dhunë dhe represion”, thotë Kazaz.

Ai thekson se ndaj represionit në Iran, nuk kanë reaguar as Presidenca e Bosnje e Hercegovinës, as qeveritë në nivel entitetesh dhe kantonesh, as partitë politike - e “madje as organizatat e shoqërisë civile”.

Edhe profesori i Fakultetit të Shkencave Politike në Sarajevë, Asim Mujkiq, vlerëson për Radion Evropa e Lirë se, ndonëse statusi formal i binjakëzimit mes Sarajevës dhe Teheranit nuk ka peshë vendimtare politike, dënimi moral i represionit duhet të jetë i qartë.

“Sigurisht, sipas mendimit tim, represioni duhet të dënohet, sidomos masat që merren kundër atyre që luftojnë për qëllime të drejta shoqërore - kudo në botë”, thotë Mujkiq.

“Represioni i regjimit duhet ta marrë dënimin e duhur nëse vlerat tona janë ato që i quajmë vlera evropiane: të drejtat e njeriut, sundimi i ligjit dhe sistemi demokratik i vendimmarrjes”, shton ai.

Historia e miqësisë dhe mbështetja gjatë luftës

Marrëdhëniet mes Bosnje e Hercegovinës dhe Iranit kanë rrënjë të thella.

Gjatë luftës në vitet ‘90, Irani ishte një nga aleatët kryesorë të Bosnje e Hercegovinës, duke ofruar ndihmë humanitare dhe financiare, ndërsa vullnetarë iranianë morën pjesë në betejat në krahë të Ushtrisë së Bosnje e Hercegovinës.

Në Teheran ekziston Rruga e Bosnje e Hercegovinës, e emëruar në shenjë të miqësisë dhe respektit mes dy vendeve. Një pjesë e madhe e muzeut aty i kushtohet luftës në Bosnje e Hercegovinë, duke përfshirë një maketë të Tunelit të Shpëtimit, ekspozitën për rrethimin e Sarajevës, gjenocidin në Srebrenicë dhe jetën e fëmijëve të prekur nga lufta. Ky është muzeu i vetëm jashtë Bosnje e Hercegovinës që i është kushtuar kësaj periudhe.

Që nga viti 2016, Irani dhe Teherani kanë realizuar në Sarajevë një sërë projektesh kulturore: ekspozita, javë filmash dhe mbrëmje letrare.

Gjatë vitit 2026 janë planifikuar ngjarje të reja, të fokusuara në film, gjuhë dhe filozofi.

Gjatë një takimi mes ambasadorit iranian në Bosnje e Hercegovinë dhe kryetarit të Sarajevës, në fund të tetorit të vitit të kaluar, u paralajmërua gjithashtu organizimi i Ditëve të Kulturës së Sarajevës në Teheran, por nuk u caktua data e saktë.

Ekspertët kujtojnë se binjakëzimi i qyteteve, i nisur pas Luftës së Dytë Botërore si simbol paqeje dhe pajtimi, ofron edhe mbështetje morale dhe politike. Për shembull, gjatë rrethimit të Sarajevës, Barcelona e shpalli qytetin distriktin e saj të 11-të./REL

bosnje e hercegovinë teherani sarajeva

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin