LIVE UPDATES
Bota

Analiza/ Sa e përhapur është autocensura në Turqi?

Ekspertët presin më shumë arrestime pas intervistave dhe shprehjes së mendimit të lirë në rrugë. Sipas tyre frika do të shtojë autocensurën në Turqi.

29 August 2024, 09:01 Nga I.A
Analiza/ Sa e përhapur është autocensura në Turqi?
Dilruba K

TURQI- Intervistat në rrugë janë shumë të përhapura në Turqi - por Turqia është një shoqëri ku opinionet nuk mund të shprehen lirisht kudo. Shumë njerëz kanë frikë të shprehen publikisht. Dilruba K., javën e kaluar në Izmir kritikoi qeverinë në një kanal në YouTube jo vetëm për bllokimin e Instagramit, por edhe për shpalljen e zisë kombëtare për ish-drejtuesin e Hamasit, Ismail Hanija.

"Nëse ne braktisim sistemin parlamentar në mesin e shekullit të 21-të dhe ia japim Republikën e Turqisë një njeriu të vetëm, ai mund ta përdorë atë si të ishte ferma e babait të tij”, tha ajo dhe kritikoi njerëzit që mendojnë se ndalimi i fjalës së lirë është e drejtë e shtetit: "Ju jeni budallenj sepse i dorëzoni të drejtat tuaja liberale një personi të vetëm dhe ate e shihni mbi vetë Zotin". Ajo kritikoi zinë kombëtare me fjalët: "Pse duhet të ndihem i trishtuar kur ka vdekur ndonjë arab? Kjo nuk më intereson fare".

“Nxitje e popullit dhe fyerje e presidentit” 

Këto fjalë mjaftuan që ajo të arrestohej javën e kaluar me akuzën për nxitjen e kryengritjes dhe fyerje ndaj presidentit. Ajo u lirua nga akuza e dytë më 20 gusht - por mbetet në paraburgim, sipas akuzës së parë dhe më 3 shtator do të dalë në gjykatë. Aktakuza u përgatit jashtëzakonisht shpejt. Në mbrojtjen e saj ajo tha: "Në intervistën time nuk kam sulmuar asnjë institucion shtetëror dhe asnjë person. Kur kam folur nuk kam pasur parasysh presidentin apo ndonjë person tjetër”. Ajo kërkoi falje "nëse është kuptuar gabimisht".

Veysel Ok është një avokat, i cili deri tani ka mbrojtur shumë gazetarë, duke përfshirë korrespondentin e "Welt", Deniz Yücel, i cili u burgos në Turqi për disa muaj në 2017 dhe 2018 për "propagandë terroriste". Ai thekson se ndalimi i Dilruba K. ka qenë i paligjshëm. "Mund të ndodhë që dikujt të mos i pëlqejë fare ajo që thotë. Por: E gjithë kjo duhet parë në kuadrin e lirisë së shprehjes. Të gjitha hapat ligjore të ndërmarra deri më tani nuk kanë asnjë bazë ligjore", kritikon Ok.

Edhe një deputet i shquar i partisë AKP në pushtet ndan këtë mendim: "Unë e dënoj atë që tha kjo grua, madje jam i inatosur, sepse i tha këto gjëra. Por si studiues juridik, më duhet të them arrestimi nuk është i drejtë, këtu nuk ka diskutim”, thotë Mücahit Birinci. Ju duhet të jeni të drejtë edhe ndaj personit ndaj të cilit ndiheni të zemëruar, thotë Birinci në X.

Vetëmbrojtje në vend të shtetit ligjor

Sipas kritikëve, ky vendim ka për synim mbijetesën e pushtetarëve. "Kriminelët pranë qeverisë shpërblehen me pafajësi, ndërsa ata që shprehin mendimet e tyre kritike dënohen. Kjo tregon se sistemi ligjor turk nuk është më një sistem ligjor, por një mekanizëm absolut mbrojtës për veprimet dhe deklaratat e qeverisë", tha Ok.

Ngjashëm mendon edhe politologu Berk Esen nga Universiteti Sabanci. "Dikur ka pasur disa vija të kuqe për shtetin turk – si islamizmi apo gjenocidi armen”, thotë ai. "Por ju keni mundur të kritikoni gjithçka dhe këdo që dëshironi - duke përfshirë partinë në pushtet, presidentin, kryeministrin. Sot nuk ka më vija të kuqe si dikur. Vija e vetme e kuqe është ruajtja e elitës në pushtet, sepse Qeveria është ajo që përcakton sot kufijtë e lirisë së shprehjes. Ajo kufizon çdo opinion që, sipas saj, mund të rrezikojë ekzistencën e saj", thotë Esen.

Qëllimi - frikësimi

Sipas vëzhguesve, veprimet e qeverisë po frikësojnë miliona njerëz. "Ky arrestim është një përpjekje për t'i heshtur ata që mendojnë ndryshe. Shteti po dërgon mesazhin se njerëzit duhet të mbyllin gojën," tha Hüseyin Yıldız, avokati i Dilruba K.

Esen dyshon se arrestimi mund të ketë një funksion parandalues ​​në të ardhmen. "Shumë njerëz që më parë shprehnin mendimet e tyre lirisht në rrugë, tani do të censurojnë veten. Ajo që po bën qeveria nuk është vetëm arrestimi i një personi, por kufizimi i të gjithëve."

Nga këndvështrimi i Ok, qeveria do të vazhdojë me përpjekjet për shtypjen e zërave kritikë. "Qeveria dëshiron të ndalojë të gjitha ankesat në rrugë," tha Ok. Vendi është në fillimin e një vale të re kufizimesh në lirinë e shprehjes: "Dilruba K. nuk është as e para dhe as e fundit. Ajo është një nga shumë personat që janë sot në burg në Turqi për shprehjen e lirë të mendimeve të tyre. Kështu që ky është vetëm fillimi. Do të kemi shumë raste të tilla në të ardhmen, kur personat do të arrestohen pas një interviste në rrugë."/DW

dilruba k ismail hanija veysel ok

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin