LIVE UPDATES
Bota

BBC: Si u llogaritën tarifat e vendosura nga Donald Trump?

Kur Trump prezantoi një tabelë gjigante që detajonte tarifat në Kopshtin e Trëndafilave të Shtëpisë së Bardhë, fillimisht u supozua se tarifat bazoheshin në një kombinim të tarifave ekzistuese dhe barrierave të tjera tregtare (si rregulloret). Por më vonë, Shtëpia e Bardhë publikoi atë që mund të duket si një formulë e komplikuar matematikore. 

4 April 2025, 07:19 Nga E. D
BBC: Si u llogaritën tarifat e vendosura nga Donald Trump?
Donald Trump

SHBA- Presidenti amerikan Donald Trump ka vendosur një tarifë 10% për mallrat nga shumica e vendeve që importohen në SHBA, me tarifa edhe më të larta për ato që ai i quan “shkelësit më të këqij”. Por si u vendosën saktësisht këto tarifa në thelb taksat mbi importet?

Cilat ishin llogaritjet?

Kur Trump prezantoi një tabelë gjigante që detajonte tarifat në Kopshtin e Trëndafilave të Shtëpisë së Bardhë, fillimisht u supozua se tarifat bazoheshin në një kombinim të tarifave ekzistuese dhe barrierave të tjera tregtare (si rregulloret). Por më vonë, Shtëpia e Bardhë publikoi atë që mund të duket si një formulë e komplikuar matematikore. 

Por, nëse zgjidhni formulën e mësipërme, ajo zbret në matematikë të thjeshtë, merrni deficitin tregtar për SHBA-në në mallrat me një vend të caktuar, ndani atë me totalin e importeve të mallrave nga ai vend dhe më pas ndani atë numër me dy. Një deficit tregtar ndodh kur një vend blen (importon) më shumë produkte fizike nga vendet e tjera sesa u shet (eksporton) atyre.

Për shembull, SHBA blen më shumë mallra nga Kina sesa u shet atyre ka një deficit mallrash prej 295 miliardë dollarësh. Shuma totale e mallrave që blen nga Kina është 440 miliardë dollarë. Pjesëtimi i 295 me 440 ju arrin në 67% dhe ju e ndani atë me dy. Prandaj tarifa e vendosur ndaj Kinës është 34%. Në mënyrë të ngjashme, kur aplikohej në BE, formula e Shtëpisë së Bardhë rezultoi në një tarifë prej 20%.

A janë tarifat e Trump ‘reciproke’?

Shumë komentues kanë theksuar se këto tarifa nuk janë reciproke. Reciproke do të thotë se ato bazoheshin në atë që vendet tashmë ngarkojnë SHBA-në në formën e tarifave ekzistuese, plus barrierat jotarifore (gjëra si rregulloret që rrisin kostot). Por dokumenti zyrtar i metodologjisë së Shtëpisë së Bardhë e bën të qartë se ata nuk e kanë llogaritur këtë për të gjitha vendet mbi të cilat kanë vendosur tarifa.

Në vend të kësaj, norma tarifore u llogarit në bazë të faktit se do të eliminonte deficitin tregtar të mallrave të SHBA-së me secilin vend. Trump është shkëputur nga formula për vendosjen e tarifave ndaj vendeve që blejnë më shumë mallra nga SHBA sesa i shesin asaj. Për shembull, SHBA-ja aktualisht nuk ka deficit tregtar të mallrave me Mbretërinë e Bashkuar. Megjithatë, Britania e Madhe është goditur me një tarifë prej 10%. Në total, më shumë se 100 vende mbulohen nga regjimi i ri tarifor.

“Shumë ndikime më të gjera”

Trump beson se SHBA po merr marrëveshje të këqija në tregtinë globale. Sipas tij, vendet e tjera vërshojnë tregjet amerikane me mallra të lira gjë që dëmton kompanitë amerikane dhe ka një kosto te vendet e punës. Në të njëjtën kohë, këto vende po vendosin barriera që i bëjnë produktet amerikane më pak konkurruese jashtë vendit. Pra, duke përdorur tarifat për të eliminuar deficitet tregtare, Trump shpreson të ringjallë prodhimin amerikan dhe të mbrojë vendet e punës. 

Por a do të arrijë ky regjim i ri tarifor rezultatin e dëshiruar?

Pikëpamja kryesore është se ndërsa tarifat mund të zvogëlojnë deficitin e mallrave midis SHBA-së dhe vendeve individuale, ato nuk do të zvogëlojnë deficitin e përgjithshëm midis SHBA-së dhe pjesës tjetër të botës.

“Po, do të zvogëlojë deficitet tregtare dypalëshe midis SHBA-së dhe këtyre vendeve. Por padyshim që do të ketë shumë ndikime më të gjera që nuk janë kapur në llogaritje”, thotë profesori Jonathan Portes i King’s College, Londër.

Kjo për shkak se deficiti i përgjithshëm ekzistues i SHBA-së nuk nxitet vetëm nga barrierat tregtare, por nga mënyra se si funksionon ekonomia amerikane. Së pari, amerikanët shpenzojnë dhe investojnë më shumë sesa fitojnë dhe ky hendek do të thotë që SHBA blen më shumë nga bota sesa shet.

Pra, për sa kohë që kjo vazhdon, SHBA mund të vazhdojë të mbajë një deficit pavarësisht rritjes së tarifave me partnerët e saj tregtarë globalë. Disa deficite tregtare mund të ekzistojnë edhe për një sërë arsyesh legjitime jo vetëm për tarifat. Për shembull, blerja e ushqimit që është më e lehtë ose më e lirë për t’u prodhuar në klimat e vendeve të tjera.

“Formula është projektuar e kundërt për të racionalizuar tarifat e tarifave për vendet me të cilat SHBA ka një deficit tregtar. Nuk ka asnjë arsye ekonomike për ta bërë këtë dhe kjo do t’i kushtojë shtrenjtë ekonomisë globale”, tha Thomas Sampson i London School of Economics./BBC/

 

donald trump

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin