LIVE UPDATES
Bota

BE përgatitet për zgjerimin e ardhshëm, ndryshojnë rregullat për anëtarësimin e vendeve kandidate

Në kuadër të kësaj qasjeje parashikohen masa mbrojtëse afatgjata, që në raste të caktuara mund të shoqërohen edhe me kufizime të të drejtës së votës në Këshill.

6 October 2026, 16:56 Nga G.M
BE përgatitet për zgjerimin e ardhshëm, ndryshojnë rregullat
BE

EVROPË- Bashkimi Evropian po shqyrton një qasje të re për zgjerimin, me synimin që vendet kandidate të integrohen gradualisht në politikat dhe mekanizmat e unionit edhe përpara anëtarësimit të plotë. Në kuadër të kësaj qasjeje parashikohen masa mbrojtëse afatgjata, që në raste të caktuara mund të shoqërohen edhe me kufizime të të drejtës së votës në Këshill.

Sipas raportimeve nga mediat e huaja, një tjetër ndryshim i mundshëm lidhet me përdorimin më të gjerë të shumicës së kualifikuar, në vend të vendimmarrjes me unanimitet në fusha të caktuara. Qëllimi është që BE-ja të përshtatë strukturat dhe mënyrën e funksionimit të institucioneve për një union me më shumë shtete anëtare, duke shmangur bllokimet në procesin e vendimmarrjes. Zgjerimi i ardhshëm pritet të ketë në fokus vendet e Ballkanit Perëndimor, ndërsa në procesin e zgjerimit janë edhe Ukraina dhe Moldavia.

Mali i Zi vijon të jetë ndër vendet më të avancuara në negociatat e anëtarësimit, ndërsa Shqipëria ka hapur të gjitha 33 kapitujt e negociatave. Sipas qasjes së re, integrimi gradual synon t’u japë vendeve kandidate akses më të madh në politikat dhe përfitimet e BE-së përpara anëtarësimit të plotë, ndërsa paralelisht kërkohet që ato të vazhdojnë përmbushjen e reformave dhe standardeve të unionit. Procesi mbetet i lidhur me përparimin e secilit vend në reformat për shtetin e së drejtës, demokracinë dhe përafrimin me legjislacionin e BE-së. Datat e anëtarësimit nuk janë automatike dhe varen nga përmbushja e kushteve dhe vendimmarrja e shteteve anëtare.

Zgjerimi nuk do të thotë lehtësim i kushteve të anëtarësimit

Duke shpjeguar propozimet e Komisionit, zyrtarët evropianë në Bruksel theksuan se Komisioni tani e sheh një BE më të madhe si një mundësi relativisht të menjëhershme dhe jo si një perspektivë të largët. Sipas të njëjtëve zyrtarë, Mali i Zi paraqitet si vendi më afër përfundimit të negociatave, ndërsa negociatat me Shqipërinë, Moldavinë dhe Ukrainën raportohen të jenë veçanërisht të avancuara, me horizonte specifike integrimi. Në të njëjtën kohë, Brukseli thekson se rëndësia gjeopolitike e zgjerimit nuk do të thotë një "lëshim politik" ndaj kritereve të pranimit, pasi forcimi i mëtejshëm i rolit ndërkombëtar të BE-së nuk duhet të perceptohet si një lehtësim i kushteve të pranimit.

"Kjo është hera e parë në shumë vite që përballemi me këtë realitet. Dhe kjo, sigurisht, do të thotë gjithashtu se zgjerimi dhe tiparet strukturore të politikës së zgjerimit janë të rëndësishme dhe duhet të adresohen para se të merret ky vendim. Mesazhi i dytë është se ne nuk po i ulim standardet në asnjë mënyrë. Ne nuk po tërhiqemi nga parimi i qasjes meritokratike dhe, për këtë arsye, progresi që kanë bërë vendet që janë më afër pranimit është arritur në të vërtetë në bazë të performancës së tyre", tha karakteristikisht një zyrtar evropian.

BE-ja dëshiron të japë përshtypjen se procesi ka rinisur me shpejtësi të plotë. Propozimi për të rishikuar marrëveshjen para zgjerimit do të diskutohet nga krerët e shteteve dhe qeverive në takimin e Këshillit Evropian më 15 dhe 16 tetor. Propozimet e Komisionit vijnë disa ditë pas turit të zhvilluar nga Presidentja e Komisionit Ursula von der Leyen në vendet e Ballkanit Perëndimor, në një përpjekje të Brukselit për të ruajtur çdo interes të qytetarëve dhe lidershipeve politike të Malit të Zi, Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut për të vazhduar rrugën e tyre drejt anëtarësimit në BE.

Integrimi gradual është "karrota" e ofruar nga Brukseli, pasi parashikohet që këto shtete kandidate nuk do të duhet të presin deri në ditën e anëtarësimit të plotë për të filluar të veprojnë në pjesë individuale të sistemit të BE-së. Komisioni dëshiron ta bëjë këtë në mënyrë më sistematike, përmes pjesëmarrjes në programet evropiane si Horizon dhe Erasmus, pjesëmarrjes më të madhe në organizatat e BE-së, p.sh. Frontex, integrimit gradual në tregun e vetëm, përmes projekteve të lidhshmërisë (p.sh. transporti, energjia, rrjetet dixhitale) si dhe dërgimit të mundshëm të vëzhguesve në institucionet e BE-së (si Parlamenti Evropian ose Këshilli i BE-së), por pa të drejtë vote.

"Bazuar në Rregulloren e Punës së Parlamentit Europian, Parlamenti mund të ftojë një vend që aderon të emërojë vëzhgues, të cilët do të marrin pjesë në punë, por pa të drejtë vote. Komisioni gjithashtu mund të shqyrtojë nga ana e tij mundësinë e pjesëmarrjes së strukturuar politike të të dërguarve nga vendet kandidate në aktivitetet përkatëse, sigurisht duke respektuar dispozitat e Traktatit, që do të thotë se nuk do të ketë pjesëmarrje në vendimmarrje", tha një zyrtar europian.

Megjithatë, mjetet e Komisionit për zgjerimin e ardhshëm të BE-së synojnë më shumë mbrojtjen e Shteteve Anëtare aktuale nga ardhjet e reja sesa dhënien e një shtytjeje vendimtare për një BE me 30, 32 apo edhe 34 Shtete Anëtare.

Në këtë kontekst, Komisioni nuk po propozon të rishikojë Traktatet e BE-së (një temë tabu për shumë qeveri kombëtare), por në vend të kësaj po shqyrton përdorimin e mjeteve që tashmë janë parashikuar në Traktatin aktual. Siç shpjegoi një zyrtar evropian, duke folur në kushte anonimiteti, duhet të kemi parasysh se Traktati i Lisbonës u hartua duke pasur parasysh zgjerimin dhe ofron një bazë të gjerë për përgatitjen e zgjerimeve të ardhshme. Prandaj, duke shfrytëzuar sa më shumë mundësitë e ofruara nga Traktatet aktuale, ne mund të forcojmë aftësinë për të vepruar dhe për t'u përgatitur për Shtetet Anëtare të ardhshme.

Sipas tij, një masë e parë është zgjerimi i votimit me shumicë të kualifikuar (QMV) brenda kornizës së Traktateve ekzistuese. Siç e përmendi ai, klauzolat kalimtare (domethënë dispozitat që lejojnë, në kushte të caktuara, kalimin nga unanimiteti në shumicë të kualifikuar) tashmë i lejojnë Këshillit të BE-së ose Këshillit Evropian të zëvendësojnë unanimitetin me votim me shumicë të kualifikuar. Megjithatë, aktivizimi i tyre kërkon unanimitet. Në këtë kontekst, Komisioni propozon gjithashtu të shfrytëzojë plotësisht bashkëpunimin e zgjeruar për të kapërcyer bllokimet.

Një mjet i ri i paraqitur nga Komisioni Evropian, pa i sqaruar ende plotësisht kriteret, është se nuk mjafton më që një vend kandidat të përmbushë kushtet sektoriale për të fituar akses në këto faza të integrimit gradual, por duhet të ketë edhe një përputhje strategjike me BE-në. Siç informohet protohema.gr, kjo është një përpjekje e BE-së për të përafruar aspiratat e saj gjeopolitike me ato të shteteve kandidate, me qëllim kufizimin e "mosmarrëveshjeve" në një BE të zgjeruar, në fusha të tilla si siguria, migracioni dhe marrëdhëniet e jashtme.

Status i veçantë për Ukrainën në politikën e përbashkët bujqësore të BE-së

Edhe pse përshpejtimi i negociatave të pranimit me Ukrainën është diçka që e dëshirojnë disa shtete anëtare të BE-së, me kancelarin gjerman Friedrich Merz që e deklaroi publikisht vetëm pak ditë më parë, madhësia e vendit dhe sektori i tij i madh bujqësor po shkaktojnë frikë te shtetet e tjera anëtare, si Franca dhe Polonia, të cilat duan të mbrojnë prodhimin e tyre bujqësor. Në këtë kontekst, propozimi i Komisionit për zgjerimin e ardhshëm të BE-së parashikon trajtim të ndryshëm në lidhje me aksesin e saj në tregun e BE-së për produktet bujqësore (gruri dhe drithërat) dhe pagesat direkte sipas Politikës së Përbashkët Bujqësore. Sipas një zyrtari evropian, ky përjashtim justifikohet nga fakti se sektori bujqësor ukrainas ndryshon ndjeshëm nga homologët e tij evropianë në aspektin e produktivitetit, kostove të prodhimit për njësi dhe, mbi të gjitha, orientimit të tij drejt eksportit.

Sipas tij, para luftës, eksportet bujqësore ukrainase drejtoheshin kryesisht në Afrikën e Veriut, veçanërisht për produkte të tilla si drithërat dhe drithërat. Pra, logjika është se nuk do të ishte e drejtë ta trajtonim Ukrainën pikërisht si një sektor të ri bujqësor brenda BE-së që përballet me probleme produktiviteti dhe ka nevojë për mbështetje financiare në shkallë të gjerë. Në të njëjtën kohë, nëse eksportet ukrainase që tradicionalisht drejtoheshin në Afrikën e Veriut dhe Lindjen e Mesme do të ridrejtoheshin masivisht në tregun e BE-së, mund të lindnin probleme serioze në vendet që i blinin ato.

Midis 27 shteteve anëtare, si dhe Komisionit dhe Parlamentit Evropian, ekziston një konsensus se, edhe pa reformën e Traktateve, BE mund të pranojë pranimin e vendeve të vogla si Mali i Zi, Shqipëria dhe Moldavia. Megjithatë, në çdo rast, testi i vërtetë i zgjerimit është Ukraina. Strategjia për hetimin dhe reformat pritet të diskutohet në Këshillin Evropian të javës së ardhshme./Dosja.al

bashkimi evropian

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin