LIVE UPDATES
Bota

DW: A do të rishpërthejë lufta midis SHBA-së dhe Iranit?

Ato janë, që Irani të dorëzojë uraniumin e pasuruar dhe të heqë dorë nga pasurimi i mëtejshëm, dhe që Teherani të hapë Ngushticën e Hormuzit për trafikun detar dhe të mos mbledhë tarifa tranziti.

22 April 2026, 21:54 Nga D.S

DW: A do të rishpërthejë lufta midis SHBA-së dhe Iranit?

Skenari 1: afrimi dhe negociatat e mëtejshme
Shtetet e Bashkuara të Amerikës i japin publikut shpresë se një marrëveshje me Iranin do të pasojë menjëherë, se regjimi në Teheran dëshiron një zgjidhje.

Për këtë, nga pikëpamja amerikane, duhet të përmbushen 15 kërkesa, dy prej të cilave janë me interes të veçantë. Ato janë, që Irani të dorëzojë uraniumin e pasuruar dhe të heqë dorë nga pasurimi i mëtejshëm, dhe që Teherani të hapë Ngushticën e Hormuzit për trafikun detar dhe të mos mbledhë tarifa tranziti.

Në fillim të prillit, Irani paraqiti një plan me dhjetë pika brenda të cilit janë në fokus disa kërkesa nga pala iraniane. Kështu, kërkohet që SHBA-ja dhe Izraeli të heqin dorë në shtigje afatgjatë nga sulmet ndaj Iranit. Meqenëse armëpushimi vlen edhe për Libanin dhe milicinë pro-iraniane Hezbollah, Teherani kërkon më tej që asetet iraniane të zhbllokohen dhe sanksionet të hiqen.

Të dyja palët në këtë konflikt duan ta paraqesin marrëveshjen mbi kërkesat kryesore si një sukses. Por në të kaluarën, negociatat mbi programin bërthamor të Iranit në veçanti kanë rezultuar jashtëzakonisht komplekse. Wall Street Journal dhe CNN raportuan se informacioni i fundit kishte të bënte me periudhën kohore për të cilën Irani do të duhej të hiqte dorë nga pasurimi i uraniumit - Uashingtoni thuhet se kërkoi 20 vjet, Irani ofroi pesë vjet.

Çështje të tjera komplekse që lidhen me këtë përfshijnë se çfarë do të ndodhë me uraniumin tashmë të pasuruar, çfarë do të ndodhë me centrifugat e pasurimit - dhe si do të verifikohet marrëveshja?

Për Presidentin e SHBA-së Donald Trump, do të jetë gjithashtu çështje e paraqitjes së marrëveshjes si më të mirë se marrëveshja bërthamore e Iranit nga e cila ai u tërhoq në vitin 2018. Megjithatë, Teherani mund të konsiderojë se të paturit e një bombe bërthamore siguron mbrojtje më të mirë kundër sulmeve të ardhshme. Por ai ka kuptuar gjatë kësaj lufte se çfarë presioni mund të ushtrojë vetëm përmes kontrollit të Ngushticës së Hormuzit.

Skenari 2: Ngushtica e Hormuzit mbetet e bllokuar
Është e mundur që situata aktuale të zgjasë për ca kohë: SHBA-ja dhe Irani vazhdojnë të dërgojnë kërcënime të ndërsjella, pa shkelur armëpushimin që ka qenë në fuqi që nga 8 prilli.

Në thelb, ultimatumi i Presidentit të SHBA-së Donald Trump duhet të skadojë këtë të martë në mbrëmje (22 prill) sipas kohës së Uashingtonit. Megjithatë, në një intervistë me agjencinë e lajmeve Bloomberg, Trump tha se armëpushimi përfundon "të mërkurën në mbrëmje sipas kohës së Uashingtonit", pra natën nga e mërkura në të enjte. Kjo i dha atij dhe Iranit më shumë kohë dhe mundësi për t'u rikthyer në negociata.

Nëse është gati të shtyjë ultimatumin e tij, presidenti amerikan dha përgjigje kontradiktore në lidhje me këtë: "Nëse nuk ka marrëveshje, luftimet do të vazhdojnë" tha ai dhe shtoi, "nëse duhet ta bëjmë, atëherë do ta bëja".

Në rast të vazhdimit të armëpushimit pa negociata zyrtare për paqe, bllokada dypalëshe e Ngushticës së Hormuzit do të vazhdonte. Irani aktualisht nuk lejon anijet të kalojnë nëpër këtë kalim detar midis Gjirit Persik dhe Gjirit të Omanit - me pasoja dramatike për ekonominë botërore, sepse që nga fillimi i luftës, vendet e Gjirit Persik nuk mund të transportojnë më naftë dhe gaz të lëngshëm nga deti.

Mungesa e karburantit do të përkeqësohej më tej, ndërkohë që në BE po diskutohet me të madhe se si të veprohet në rast të mungesës së karburanteve për avionë. Kështu, Irani mban një instrument të fuqishëm në duart e tij për të ushtruar presion mbi Trump. Si rezultat i luftës, inflacioni u rrit edhe në SHBA. Ky trend ndoshta do të vazhdonte me vazhdimin e bllokadës.

Por Trump ka edhe një tjetër kartë të fortë në dorë, që e përdor për të ushtruar presion, e të cilën nuk e kishte para raundit të parë të negociatave në Pakistan. Ai ka bllokuar Ngushticën e Hormuzit, ushtria amerikane po e pengon Iranin të shesë naftën e tij - me pasoja përkatëse për ekonominë tashmë të dëmtuar të vendit.

Eksperti i Lindjes së Mesme Hans-Jakob Schindler i Qendrës Ndërkombëtare për Kundër-Terrorizëm e quajti bllokadën amerikane të Ngushticës së Hormuzit "një mjet jashtëzakonisht të fuqishëm për presion financiar" në një deklaratë për programin e dytë të televizionit publik gjerman ZDF. Sipas tij, amerikanët treguan se e marrin seriozisht bllokadën duke sekuestruar një anije iraniane.

Skenari 3: dështimi i negociatave - lufta vazhdon
Në rast se mosmarrëveshjet dhe mosbesimi midis SHBA-së dhe Iranit rezultojnë të pakapërcyeshme për momentin, Trump ka kërcënuar me pasoja drastike: nga shkatërrimi i të gjitha termocentraleve dhe urave në Iran, deri në shkatërrimin e "një qytetërimi të tërë".

Sa larg do të shkojnë Amerika dhe Izraeli me këto kërcënime në rast dështimi mbetet për t'u parë. Mund të supozohet se Shtetet e Bashkuara, përveç sulmeve të reja ajrore ndaj Iranit, do të mbajnë një bllokadë të anijeve dhe porteve iraniane, në mënyrë që ta kthejnë ndoshta mjetin më efektiv të presionit të Iranit në këtë luftë kundër vetë Teheranit.

Në atë rast, Irani ndoshta do të përpiqet të rrisë presionin mbi SHBA-në, vendet perëndimore dhe vendet e Gjirit Persik duke bllokuar Ngushticën e Hormuzit. Në luftimet e deritanishme, Irani ka sulmuar edhe objektet e naftës dhe gazit në vendet fqinje të Gjirit Persik në mënyrë që t'i ndëshkojë ato për aleancën e tyre me SHBA-në dhe kështu të rrisë koston e kësaj lufte.

Nuk dihet se sa raketa dhe dronë ka ende Irani. Gazeta New York Times raportoi të dielën se zyrtarët amerikanë thanë se Irani ende ka 40 përqind të dronëve të tij, 60 përqind të raketahedhësve të tij dhe 70 përqind të raketave. Përveç kësaj, sipas Institutit për Studimin e Luftës, Garda Revolucionare e Iranit po u kërkon aleatëve të saj rajonalë të bashkohen në sulme të reja ndaj Izraelit, shteteve të Gjirit dhe SHBA-së nëse shpërthen përsëri lufta./DW

shba iran

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin