LIVE UPDATES
Bota

Ekspertët: Bisedimet e OKB-së për klimën 'nuk janë më të përshtatshme për qëllimin', kanë nevojë për një rregullim urgjent!

Në një letër drejtuar OKB-së, figura të larta thonë se vendet nuk duhet të jenë nikoqire e bisedimeve nëse nuk mbështesin largimin e energjisë fosile.

15 November 2024, 09:32 Nga ZH.LL
Ekspertët: Bisedimet e OKB-së për klimën 'nuk janë
Foto ilustruese

BAKU- Bisedimet për klimën COP të Kombeve të Bashkuara "nuk janë më të përshtatshme për qëllimin" dhe kanë nevojë për një rregullim urgjent, kanë thënë ekspertët kryesorë, duke përfshirë një ish-sekretar të përgjithshëm të OKB-së dhe ish-shefin e OKB-së për klimën.

Në një letër drejtuar OKB-së, figura të larta thonë se vendet nuk duhet të jenë nikoqire e bisedimeve nëse nuk mbështesin largimin e energjisë fosile.

Këtë javë, presidenti i Azerbajxhanit u tha udhëheqësve botërorë të mbledhur në vendin e tij për COP29 se gazi natyror ishte një "dhuratë nga Zoti" dhe ai nuk duhet të fajësohet për sjelljen e tij në treg. Kjo erdhi disa ditë pasi BBC raportoi se një zyrtar i lartë Azerbajxhan dukej se kishte përdorur rolin e tij në COP për të organizuar një takim për të diskutuar marrëveshjet e mundshme të karburanteve fosile.

Bisedimet e OKB-së për klimën kanë bërë përparim të rëndësishëm në vitet e fundit, pavarësisht faktit se nevojitet një marrëveshje unanime midis pothuajse 200 vendeve për të ndërmarrë veprime.

Marrëveshja e Parisit për klimën, e nënshkruar në vitin 2015, përshkruan një plan afatgjatë për të frenuar temperaturat në rritje, ndërsa vendet përpiqen ta mbajnë atë rritje nën 1.5C këtë shekull.

Ata gjithashtu kanë rënë dakord të largohen nga lëndët djegëse fosile në sistemet e energjisë dhe të trefishojnë energjinë e rinovueshme deri në vitin 2030. Por ndërsa autorët e kësaj letre i njohin këto arritje, ata mendojnë se procesi i ngadalshëm COP "nuk është më i përshtatshëm për qëllimin" në trajtimin e një krize klimatike që lëviz me shpejtësi.

"Struktura e saj aktuale thjesht nuk mund të sjellë ndryshimin me shpejtësi dhe shkallë eksponenciale, gjë që është thelbësore për të siguruar një ulje të sigurt klimatike për njerëzimin," thanë nënshkruesit e saj.

Ata përfshijnë ish-sekretarin e përgjithshëm të OKB-së Ban-Ki Moon, ish-shefen e klimës së OKB-së, Christiana Figueres dhe ish-presidenten e Irlandës, Mary Robinson.

Ky vit ka të ngjarë të jetë më i ngrohti i regjistruar, me emetimet e gazeve të ngrohjes së planetit ende në rritje, ndërsa ndikimet e ngrohjes shpesh tejkalojnë aftësinë e vendeve për t'u përballur.

"Planeti Tokë është në gjendje kritike," tha shkencëtari kryesor i klimës Johan Rockström, një tjetër nënshkrues.

"Tridhjetë vjet negociata kanë dhënë rezultate shumë domethënëse," i tha ai programit të BBC-së Today.

"Nuk po vë në dyshim procesin COP, përkundrazi, ne kemi nevojë për të më shumë se kurrë, por duhet të kalojmë në modalitetin e veprimit," tha Prof Rockström.

Në konferencën në Baku, negociatorët nga shtetet e vogla ishullore ishin veçanërisht të shqetësuar për çdo përpjekje për të ndryshuar natyrën e COP, ku të gjitha vendet janë të barabarta. Ata shqetësohen se nëse vendimet merren midis emetuesve të mëdhenj në forume të tilla si grupi G20 i kombeve më të pasura, zëri i tyre i vogël në ishull do të përjashtohet.

"Ne nuk jemi pjesë e atyre diskutimeve," tha Micahi Robertson, i cili është një këshilltar i Aleancës së Shteteve të Ishujve të Vogël në këto bisedime.

Letra është nxitur nga shqetësimet në rritje për disa nga vendet e zgjedhura për të pritur bisedimet COP dhe aftësinë e tyre për të dhënë një përparim të rëndësishëm në luftën kundër temperaturave në rritje.

Pak përpara se të fillonte konferenca e fundit, një regjistrim sekret tregoi shefin ekzekutiv të ekipit COP29 të Azerbajxhanit, Elnur Soltanov, duke diskutuar "mundësitë e investimit" në kompaninë shtetërore të naftës dhe gazit me një njeri që paraqitej si një investitor i mundshëm.

Në fillim të COP29, udhëheqësi autoritar i vendit, Ilham Aliyev, mbrojti eksportet aktuale të gazit të Azerbajxhanit dhe planet për të zgjeruar prodhimin me një të tretën në dekadën e ardhshme.

"Është një dhuratë e Zotit," i tha ai një auditori në Baku. "Çdo burim natyror qoftë nafta, gazi, era, dielli, ari, argjendi, bakri, të gjitha ato që janë burime natyrore," tha ai. "Dhe vendet nuk duhet të fajësohen se i kanë ato dhe nuk duhet të fajësohen për sjelljen e këtyre burimeve në treg sepse tregu ka nevojë për to, njerëzit kanë nevojë për to."

Përdorimi i naftës dhe gazit janë shkaqet kryesore të ngrohjes globale, pasi ato lëshojnë gazra që ngrohin planetin si dioksidi i karbonit kur digjen.

Presidenti Aliyev goditi gjithashtu Francën për kryerjen e "krimeve" kolonialiste dhe "shkeljeve të të drejtave të njeriut" në territoret jashtë shtetit.

Pikëpamjet e tilla të shprehura fort janë jashtëzakonisht të rralla nga drejtuesi i një hosti COP, ku qëllimi është të ndërtohet konsensus se si të trajtohen temperaturat në rritje.

Autorët e letrës janë gjithashtu të shqetësuar nga procesi i përzgjedhjes për pritjen e COP-ve. Azerbajxhani pasoi nga një tjetër prodhues i madh i naftës, Emiratet e Bashkuara Arabe, të cilat mbajtën konferencën në Dubai vitin e kaluar.

"Në COP-in e fundit, lobistët e karburanteve fosile tejkaluan në numër përfaqësuesit e institucioneve shkencore, komuniteteve indigjene dhe kombeve të cenueshme," tha ish-shefi i klimës i OKB-së, Christiana Figueres. "Ne nuk mund të shpresojmë të arrijmë një tranzicion të drejtë pa reforma të rëndësishme në procesin COP që sigurojnë përfaqësim të drejtë të atyre që janë më të prekurit."

Autorët thonë se vendet pritëse “duhet të demonstrojnë nivelin e tyre të lartë të ambicies për të mbështetur qëllimet e marrëveshjes së Parisit”. Ata gjithashtu duan COP më të vogla dhe më të shpeshta me përgjegjësi të qartë për premtimet që bëjnë vendet.

 

baku cop29 ekspertet samiti i klimes

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin