LIVE UPDATES
Bota

Ekspertët e teknologjisë: Video-lojërat dhe inteligjenca artificiale ushqejnë dezinformatat për luftërat

Që nga sulmi që Hamasi kreu ndaj Izraelit më 7 tetor, loja e simulimeve ushtarake, “Arma 3”, është bërë burim i një morie videosh, që janë përdorur për të përhapur dezinformata përmes llogarive që kanë qindra mijëra ndjekës në rrjetet sociale.

17 November 2023, 08:09 Nga r.ll
Ekspertët e teknologjisë: Video-lojërat dhe inteligjenca
foto ilustruese

IZRAEL- Kishte diçka që nuk shkonte në një video të Rrezes së Hekurt, sistemit më të ri të mbrojtjes ajrore laserike të Izraelit, por shumë njerëz, mes milionave që e shikuan dhe e shpërndanë atë në rrjetet sociale, nuk ishin në dijeni.

Xhirimi mëtoi të shfaqte dhjetëra raketa të grupit ekstremist palestinez Hamas, i shpallur organizatë terroriste nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimi Evropian, duke fluturuar në qiellin e natës, para se të shiheshin shkëndija shpërthimesh në ajër, teksa arma e re me laser e Izraelit, e cila ende nuk është futur në përdorim, i rrëzonte ato.

Kaloi një javë, dhe u regjistruan miliona shikime, para se verifikuesit të zbulonin të vërtetën. Rrjetet sociale, Facebook dhe X, më pas i etiketuan postimet.

“Kjo është videolojë”, thuhej në sqarimin e vendosur në X, që dikur njihej si Twitter.

Që nga sulmi që Hamasi kreu ndaj Izraelit më 7 tetor, loja e simulimeve ushtarake, “Arma 3”, është bërë burim i një morie videosh, që janë përdorur për të përhapur dezinformata përmes llogarive që kanë qindra mijëra ndjekës në rrjetet sociale.

Ekspertët e teknologjisë dhe të video-lojërave paralajmërojmë se përderisa krijuesit e lojërave po e shfrytëzojnë inteligjencën artificiale për t’i bërë produktet e tyre më realiste, disa modifikues të lojërave po e përdorin po të njëjtën teknologji për të prodhuar video të rreme, që vështirë dallohen. Kjo, më pas, ndihmon në përhapjen e narrativëve të rremë për ngjarjet dhe konfliktet nëpër botë.

“Teknologjia e inteligjencës artificiale po avancon shpejt. Studiot krijuese të lojërave po e përdorin atë në proceset e tyre kreative, ashtu sikurse edhe modifikuesit”, thotë Michael Cook, hulumtues i përdorimit të inteligjencës artificiale në krijimin e video-lojërave në King’s College, në Londër.

Kjo përbën sfidë për kompanitë e rrjeteve sociale, platformat e së cilave përdoren për të publikuar video të fabrikuara dhe për të përhapur narrativë të rrejshëm.

“Edhe sot, ne shpesh nuk i vërejmë gabimet në fotografitë e krijuara nga inteligjenca artificiale, kur i shikojmë ato shpejt në Facebook. Gjendja do të përkeqësohet, para se të përmirësohet”, shprehet Cook për Fondacionin Thomson Reuters.

“Fatkeqësisht, unë mendoj se kjo do të ndikojë që njerëzit, thjesht, të ndalen së besuari krejtësisht atë që e shohin në internet”, paralajmëron ai.

“Arma 3” i lejon përdoruesit ta modifikojnë lojën në masë të madhe, për të përfshirë harta, armë dhe automjete specifike, pa aftësi të avancuara teknike. Kjo e bën të lehtë krijimin e videove dhe shpërndarjen e lajmeve të rreme.

“Gjetja dhe demantimi i këtyre videove të rreme është kryesisht përpjekje e përbashkët: një që përfshin krijuesit, pastaj lojtarët e lojës ‘Arma’ dhe komunitetet e tyre, dhe organizatat e specializuara për verifikimin e lajmeve”, thotë Pavel Krizka, zëdhënës i kompanisë Bohemia Interactive, e cila e ka krijuar video-lojën “Arma 3”.

Por, sipas tij, “edhe me ndihmën e këtyre profesionistëve, eliminimi i problemit është i pamundur”.

Më 2022, “Arma” është përdorur për të krijuar një video prej 36 minutash, e karakterizuar si lajm i fundit për pushtimin rus të Ukrainës; një vit më parë, loja është përdorur për të krijuar një xhirim që thuhej se shfaqte një sulm ajror pakistanez në Afganistan.

Krizka thotë se kompania merret me këto lloj video që nga viti 2009. Për më tepër, avancimet në teknologjinë që përdoret për krijimin e lojërave dhe në inteligjencën artificiale nënkuptojnë që problemi vetëm sa do të përkeqësohet, vlerëson ai.

Dallimi i fabrikimit nga realiteti

Industria globale e video-lojërave vlen rreth 187.7 miliardë dollarë, teksa shpenzime të mëdha bëhen për aparate si PlayStation i Sony-t, dhe Xbox i Microsoft-it, si dhe për vetë video-lojërat.

Aktualisht, video-lojërat kanë të meta të qarta, të cilat zbulojnë origjinën e tyre, shpjegon Krizka.

Realizimi i lëvizjeve natyrale të njerëzve është ende gjë shumë e vështirë, edhe për lojërat më moderne, ashtu siç është gjurmimi i lëvizjes së elementeve të zjarrit, tymit apo pluhurit pas një shpërthimi.

Për ta luftuar këtë, aktorë të këqij ulin cilësinë e pamjeve të marra nga video-lojërat apo e xhirojnë ekranin me një telefon të mençur – duke dridhur qëllimisht dorën – për të sugjeruar se pamjet janë xhiruar në fronte të vërteta luftimesh.

Verifikuesit e lajmeve munden, prapëseprapë, ta dallojnë origjinën e videos origjinale, thotë Pippa Allen-Kinross, redaktore e lajmeve në Full Fact, një organizatë londineze e verifikimit të lajmeve, por këto praktika e lehtësojnë shpërndarjen e dezinformatave online.

Megjithatë, teksa teknologjia që përdoret për krijimin e video-lojërave po përmirësohet, lëshimet mund bëhen diçka e së kaluarës, teksa kompanitë po synojnë të krijojnë gjithnjë e më shumë realizëm në lojërat e tyre të ardhshme.

Ndalja e përhapjes së videove të rreme

Ndërkohë, kompanitë e rrjeteve sociale janë gjendur nën trysni për atë që shihet si dështim i tyre për të luftuar në mënyrë adekuate dezinformatat, një çështje që zmadhohet nga konfliktet nëpër botë.

Platformat sociale përdorin inteligjencën artificiale për të moderuar përmbajtjen në to, por realizmi i video-lojërave i ka sfiduar sistemet e tyre.

Më 2019, kur një sulm me të shtëna në masë në Zelandë të Re u transmetua drejtpërdrejt në Facebook, kompania që e zotëron atë, Meta, tha se sistemi i saj automatik i detektimit nuk u aktivizua, për shkak të mungesës së raportimit nga njerëzit dhe ngjashmërisë me përmbajtjen e video-lojërave.

“Një tjetër sfidë është dallimi automatik i kësaj përmbajtjeje nga përmbajtja e parrezikshme, vizualisht e ngjashme – për shembull, nëse sistemet tona ndalin mijëra video nga lojërat që transmetohen drejtpërdrejt teksa luhen, verifikuesit tanë mund të mos i shohin videot e rëndësishme nga bota reale, ku ne mund t’i alarmojmë reaguesit e parë për të ofruar ndihmë në terren”, shkroi asokohe Guy Rosen, ish-nënpresident i menaxhimit të produkteve në Meta.

E, sipas Allen-Kinross, “teksa video-lojërat avancohen dhe bëhen më realiste, dallimi i tyre nga ngjarjet e vërteta do të bëhet më i vështirë”.

Barriera hyrëse për gjenerimin e dezinformatave do të vazhdojë të ulet nga avancimet në fushën e video-lojërave dhe të inteligjencës artificiale, por problemi më serioz është më shumë social sesa teknologjik, pohojnë ekspertët.

“Një dezinformatë është efektive kur ajo prek shqetësimet, vlerat dhe identitetet e njerëzve”, thotë Sacha Altay, hulumtues në Laboratorin për Demokraci Digjitale në Universitetin e Cyrihut.

“Për ta bërë këtë, nuk të nevojitet teknologjia e sofistikuar, duhet vetëm të kuptosh kërkesën aktuale për narrativë të caktuar. Këtë e bëjnë udhëheqësit populistë - e rrokin mikrofonin dhe bërtasin”.

Marrë nga REL.

konflikti izrael-palestine

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin