LIVE UPDATES
Bota

Eksperti i mbrojtjes: Sfida e NATO-s, përshtatja me ndryshimin e rendit transatlantik

Samiti i 7-8 korrikut, që mbledh 32 shtetet anëtare të NATO-s zhvillohet në kohën kur vazhdon agresioni rus kundër Ukrainës, kur po rritet presioni ndaj aleatëve evropianë për të marrë përsipër barrë më të madhe për mbrojtjen dhe në kohën kur ka pikëpyetje lidhur me të ardhmen e raporteve transatlantike nën udhëheqjen e presidentit amerikan, Donald Trump.

8 July 2026, 13:28 Nga E. D
Eksperti i mbrojtjes: Sfida e NATO-s, përshtatja me ndryshimin e rendit
Presidenti amerikan, Donald Trump, dhe sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, gjatë sesionit të punës në samitin në Ankara.

Teksa udhëheqësit e NATO-s janë mbledhur në Ankara për samitin që pritet ta përcaktojë drejtimin në të ardhmen të aleancës, kryeqytetet evropiane po shikojnë përtej objektivave për shpenzimet për mbrojtjen dhe njoftimet për blerje ushtarake, duke u fokusuar në atë që shihet si sfida kryesore e takimit: nëse aleanca mund të tregojë unitet politik në një moment të ndryshimeve të mëdha gjeopolitike.

Samiti i 7-8 korrikut, që mbledh 32 shtetet anëtare të NATO-s zhvillohet në kohën kur vazhdon agresioni rus kundër Ukrainës, kur po rritet presioni ndaj aleatëve evropianë për të marrë përsipër barrë më të madhe për mbrojtjen dhe në kohën kur ka pikëpyetje lidhur me të ardhmen e raporteve transatlantike nën udhëheqjen e presidentit amerikan, Donald Trump.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, tha se qëllimi i samitit është të sigurohet që aleanca “do të vazhdojë të japë rezultate”.

Agjenda e Trumpit vë në pah rolin e tij qendror në samit, me pjesëmarrje në sesionin e punës të udhëheqësve, takime dypalëshe dhe një konferencë për media në përfundim të vizitës, përpara largimit nga Ankaraja.

Pjesa më e madhe e deklaratave rreth samitit është përqendruar te pasiguria lidhur me angazhimin afatgjatë të Uashingtonit për sigurinë e Evropës.

Megjithatë, Michael Hikari Cecire, studiues i politikave të mbrojtjes dhe sigurisë në RAND Corporation, vlerësoi se kjo mënyrë e interpretimit anashkalon një transformim më të thellë strategjik që tashmë është duke ndodhur.

“Komentet e zakonshme rreth samitit të NATO-s në Ankara ka të ngjarë të përqendrohen te shqetësimet e njohura: një SHBA politikisht e paqëndrueshme, gjithnjë e më e përqendruar në hemisferën e saj dhe një Evropë e shqetësuar për qëndrueshmërinë e rendit të krijuar pas vitit 1945”, tha Cecire në një intervistë për Radion Evropa e Lirë. “Por, kjo narrativë krize nuk e pasqyron realitetin më të thellë strukturor”.

Në vend se të jemi dëshmitarë të dështimit të raporteve transatlantike, Cecire argumentoi se vetë kjo marrëdhënie po evoluon.

Sipas Cecire, ajo që po ndodh nuk është dështimi i marrëdhënieve transatlantike, por transformimi i tyre.

“Raportet transatlantike jo domosdo po dështojnë, por më shumë po ndryshon gjeometria e tyre”, tha ai, duke e përshkruar këtë si një kalim “nga hierarkia e vjetër në formë piramide, e dominuar dhe e varur nga Uashingtoni, drejt një partneriteti më dypalësh mes të barabartëve, që të lidhur nga realitete të palëkundshme operacionale”.

Sipas Cecire, SHBA-ja dhe Evropa mbeten të pandashme në aspektin strategjik pavarësisht ndryshimeve në dislokimin e forcave amerikane dhe ndryshimit të prioriteteve të sigurisë.

“Duke nisur nga zinxhirët e furnizimit në mbrojtje e deri te dislokimi i forcave, SHBA-ja dhe Evropa mbeten, në thelb, të varura nga njëra-tjetra”, tha ai.

Sipas tij, kjo do të thotë se detyra kryesore e samitit shkon përtej sigurimit të aleatëve për angazhimin e Amerikës ndaj Evropës.

“Detyra e vërtetë e samitit nuk është që të zhvillojë një betejë mbrojtëse për ruajtjen e një status quo-je, por të ndërtojë një kornizë më fleksibile që pasqyron këtë rend të ri makro”, tha Cecire.

Argumenti i tij flet për një aleancë që po hyn në një fazë të re, në të cilën Evropa pritet të marrë më shumë përgjegjësi për sigurinë e saj, duke mbetur njëkohësisht thellësisht e integruar me kapacitetet ushtarake të SHBA-së dhe sa i përket planifikimit operacional.

Për Evropën, tha Cecire, kjo “mund të nënkuptojë që të heqë dorë nga premisat themelore të NATO-s, të vendosura nga vetë Uashingtoni gjatë Luftës së Dytë Botërore”, dhe të marrë përgjegjësi më të madhe “për sigurinë e kontinentit dhe për paqen dhe prosperitetin botëror”.

Ai pranoi se një tranzicion i tillë do të ishte i kushtueshëm, politikisht i vështirë dhe do të ishte një ndryshim i thellë kulturor, por u shpreh se ai gjithashtu do t’i jepte Evropës “një rol dhe përgjegjësi të re si një aktore e normalizuar dhe proaktive e sigurisë”.

Në të njëjtën kohë, Cecire theksoi se prioritetet strategjike të Uashingtonit po ndryshojnë, por nuk po zhduken.

Sipas tij, SHBA-ja është e angazhuar për “një strategji të sigurisë kombëtare dhe mbrojtjes më të përqendruar te hemisfera dhe territori i saj”, teksa vazhdon të demonstrojë angazhime globale përmes konfliktit me Iranin, fokusit në rajonin Indo-Paqësor dhe mbështetjes së vazhdueshme te dislokimi i forcave dhe bashkëpunimi me aleatët në Evropë dhe gjetkë.

Përderisa Cecire e sheh samitin si pjesë të një tranzicioni afatgjatë strategjik, zyrtarët evropianë thonë se suksesi i menjëhershëm i tij do të vlerësohet nga aftësia e aleatëve për të shfaqur kohezion politik.

Zyrtarë të lartë evropianë i thanë Radios Evropa e Lirë para samitit se shqetësimi i tyre kryesor lidhet më pak me qëllimet për shpenzimet për mbrojtjen dhe më shumë me shmangien e përçarjeve publike që mund ta dobësojnë besueshmërinë e NATO-s.

Një zyrtar i lartë evropian tha se udhëheqësit shpresojnë që në Ankara të përsëritet atmosfera e bashkëpunimit që ishte në samitin e mbajtur muajin e kaluar të G7-ës në Francë, ku Trump iu bashkua udhëheqësve të tjerë duke mbështetur që t’i bëhet më shumë presion Rusisë përmes sanksioneve që kanë për shënjestër eksportet e naftës dhe sektorin bankar.

Ky rezultat u vlerësua nga disa kryeqytete evropiane si dëshmi se koordinimi transatlantik mbetet i mundur që të arrihet, pavarësisht tensioneve.

Zyrtarët pranuan se mosmarrëveshjet publike, veçanërisht ato që përfshijnë Uashingtonin, mund të lënë në hije marrëveshjet e arritura prapa dyerve të mbyllura dhe të dobësojnë mesazhin e NATO-s për parandalim./REL

donald trump

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin