LIVE UPDATES
Bota

"Evropa në dilemë"/ Analiza: A është koha për të vendosur shërbimin e detyrueshëm ushtarak?

Agresioni rus në Ukrainë në vitin 2022 e kapi Evropën në befasi dhe frika për fuqinë e NATO-s u rrit më tej pasi presidenti i SHBA-së Donald Trump “përmbysi” aleancën transatlantike, duke thënë se Evropa duhet të kujdeset për sigurinë e saj.

16 March 2025, 14:01 Nga E. D
"Evropa në dilemë"/ Analiza: A është koha për
foto ilustruese

EVROPË- Të frikësuar nga perspektiva e shkëputjes së sigurisë së SHBA-së dhe tre viteve të luftës së Moskës kundër Ukrainës, vendet evropiane po debatojnë për vendosjen e shërbimit të detyrueshëm ushtarak për të rritur mbrojtjen e tyre përballë agresionit rus. Agresioni rus në Ukrainë në vitin 2022 e kapi Evropën në befasi dhe frika për fuqinë e NATO-s u rrit më tej pasi presidenti i SHBA-së Donald Trump “përmbysi” aleancën transatlantike, duke thënë se Evropa duhet të kujdeset për sigurinë e saj.

“Ushtria ruse sot është më e madhe dhe më e mirë se në 24 shkurt 2022. Rusët kanë qëllime armiqësore kundër shteteve baltike dhe krahut lindor të BE-së”, tha Alexandr Burilkov, studiues në Institutin e Shkencave Politike (IPW) në Universitetin e Heidelberg.

Sipas një studimi të Burilkov, bashkëautor për institutin e mendimit Bruegel dhe Institutin Kiel, Evropa mund të ketë nevojë për 300,000 trupa të tjera për të penguar agresionin rus, përveç 1.47 milionë personelit ushtarak në detyrë aktive. Dhe nga Parisi në Varshavë, liderët kanë kërkuar të rrisin shpenzimet e mbrojtjes përballë kërcënimeve të SHBA-së për të tërhequr garancitë evropiane të sigurisë.

Por shumë vende, duke përfshirë Francën dhe Britaninë, kanë luftuar me rekrutimin dhe mbajtjen e trupave. Rifutja e një forme shërbimi kombëtar i detyrueshëm ose vullnetar mund të jetë edhe më i vështirë. Sipas një sondazhi të YouGov, shumica e njerëzve në Francë (68%) dhe Gjermani (58%) mbështesin shërbimin e detyrueshëm ushtarak për të rinjtë.

Italianët dhe britanikët janë të ndarë, ndërsa shumica e spanjollëve (53%) janë kundër. Por studimet tregojnë gjithashtu se shumë evropianë nuk janë të përgatitur për të mbrojtur vendet e tyre në fushën e betejës.

“Në një shoqëri liberale, vendosja e kufizimeve ushtarake është bërë pothuajse e pamundur për t’u zbatuar. Për sa kohë që nuk ka pushtim të territorit, pranimi i kostove politike të vendosjes së sanksioneve ndaj atyre që nuk respektojnë thirrjen duket e paimagjinueshme”, tha Benedikte Cheron, ekspert francez që studion lidhjet midis shoqërisë dhe forcave të armatosura.

Pas Luftës së Ftohtë, shumica e vendeve evropiane i dhanë fund rekrutimit të detyrueshëm. Vetëm nëntë vende Greqia, Qipro, Austria, Zvicra, Danimarka, Estonia, Finlanda, Norvegjia dhe Turqia nuk e pezulluan kurrë atë. Lituania vendosi shërbimin e detyruar në vitin 2015, një vit pasi Rusia aneksoi Krimenë. Suedia ndoqi shembullin në 2017 dhe Letonia në 2023.

Por duke pasur parasysh kostot politike dhe ekonomike, shumica e pesë shpenzuesve më të mëdhenj evropianë të NATO-s Franca, Gjermania, Britania e Madhe, Italia dhe Polonia nuk po planifikojnë ta bëjnë të detyrueshme pjesëmarrjen në forcat e armatosura. Megjithatë, Polonia e cila i dha fund rekrutimit në vitin 2008, kohët e fundit njoftoi planet për të ofruar trajnime ushtarake për 100,000 civilë në vit, duke filluar nga viti 2027.

“Skema do të jetë vullnetare, por autoritetet po planifikojnë një sistem motivesh dhe stimujsh”, tha kryeministri Donald Tusk.

Ndërkohë, kancelari i mundshëm i ardhshëm i Gjermanisë, Friedrich Merz, ka thënë se ai favorizon rikthimin e një “viti të detyrueshëm”, në të cilin të rinjtë mund të kryejnë shërbime ushtarake ose komunitare. Raportohet se në Britani, ushtarakët e fundit kombëtarë u çmobilizuan në vitin 1963 dhe qeveria nuk planifikon të ndryshojë kursin.

“Ne nuk po shqyrtojmë rekrutimin, por, sigurisht, kemi njoftuar një rritje të madhe në shpenzimet e mbrojtjes”, tha ministri i Zyrës së Kabinetit, Pat McFadden.

Në Francë, ku shërbimi i detyrueshëm ushtarak përfundoi në vitin 2001, presidenti Emmanuel Macron ka kërkuar mënyra për të inkurajuar të rinjtë të shërbejnë. Në komentet për gazetarë, ai tha se Franca nuk kishte më “logjistikë” për të kthyer shërbimin e detyrueshëm, por ai donte “të shikonte mënyra për të mobilizuar civilët” dhe do të bënte një njoftim në javët e ardhshme.

“Rikthimi i shërbimit të detyrueshëmdo të nënkuptonte transformimin e një pjese të madhe të ushtrisë”, tha historiani ushtarak francez Michel Goya.

Në Itali, ministri i Mbrojtjes Guido Crosetto ka përjashtuar mundësinë e rikthimit të shërbimit kombëtar, por është shprehur në favor të një force rezervë. Ndryshe, studiuesit thonë se politikanët e Evropës Perëndimore duhet të mësojnë nga vendet nordike dhe baltike, veçanërisht Finlanda dhe Suedia. Finlanda, e cila ndan një kufi të gjatë me Rusinë dhe u pushtua nga Bashkimi Sovjetik në vitin 1939, ka një nga forcat rezervë më të mëdha në Evropë.

“Ndarja lindje-perëndim është ende një problem. Pak njerëz në Evropën Perëndimore janë të gatshëm të luftojnë. Bindja e evropianëve për të dalë vullnetarë do të kërkonte fushata avokuese. Ekziston gjithashtu një marrëdhënie midis nëse njerëzit e shohin luftën si të fitueshme dhe nëse duan të shërbejnë, kështu që përmirësimi në mënyrë dramatike i aftësive ushtarake evropiane do t’i bëjë njerëzit më të sigurt”, tha Burilkov.

evrope

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin