LIVE UPDATES
Bota

Çfarë dihet për varret masive të zbuluara në Gazë?

Megjithëse nuk përcaktohet me ligj ndërkombëtar, varri masiv është një varr që përmban shumë trupa, dhe vërtetësia e tij mund të jetë e rëndësishme në vërejtjen e krimeve të mundshme të luftës.

26 April 2024, 20:06 Nga M.B
Çfarë dihet për varret masive të zbuluara në
Foto ilustruese

GAZA- Zbulimi i varreve masive në dy spitale në Gazë, të cilat përmbajnë qindra trupa njerëzish sipas autoriteteve palestineze, i kanë nxitur shefin e OKB-së për të drejtat e njeriut dhe të tjerët të bëjnë thirrje për nisjen e një hetimi ndërkombëtar. Megjithëse nuk përcaktohet me ligj ndërkombëtar, varri masiv është një varr që përmban shumë trupa, dhe vërtetësia e tij mund të jetë e rëndësishme në vërejtjen e krimeve të mundshme të luftës. Autoritetet palestineze thanë se një varr i zbuluar në spitalin Nasser, ndërtesën kryesore mjekësore në Gazën qendrore, përmban gati 400 trupa. Ai u zbulua pasi trupat izraelite u tërhoqën nga qyteti Han Junis.

Reporterët e agjencisë së lajmeve Reuters i panë të hënën punëtorët e ekipeve të emergjencës duke i nxjerrë nga dheu trupat në spitalin e rrënuar Nasser. Një tjetër zonë varreze u zbulua nga autoritetet palestineze në spitalin Al Shifa në veri të Gazës, i cili ishte sulmuar nga forcat speciale izraelite. Reutersi i ka verifikuar pamjet e gërmimit të varreze në afërsi të këtij spitali prej nëntorit. Zëdhënësja e Kombeve të Bashkuara, Ravina Shamdasani, tha të martën se nevojitet një hetim për ta vërtetuar numrin e trupave, por shtoi se “është e qartë se janë gjetur shumë trupa atje”.

“Disa prej tyre i kishin duart e lidhura, gjë që, natyrisht, lë të kuptohet se ka shkelje të rënda të ligjit ndërkombëtar për të drejtat e njeriut, dhe këto duhet të hetohen më thellësisht”, tha Shamdasani, duke folur në emër të komisionarit të lartë të OKB-së për të drejtat e njeriut, Volker Turk.

Gjykata Ndërkombëtare Penale në Hagë e ka një hetim aktiv për mizoritë e kryera më 7 tetor nga pjesëtarët e Hamasit, grupit të shpallur organizatë terroriste nga SHBA dhe BE, si dhe për përgjigjen e ushtrisë izraelite. Zyra e prokurorit ka juridiksion në territoret palestineze, por nuk ka bërë komente publike për zbulimin e varreve masive. Shembujt e fundit përfshijnë konfliktet në Sudan dhe në Ukrainë. Kievi thotë se më shumë se 1.400 njerëz u vranë në një qytet në Buça gjatë okupimit të tij nga forcat ruse, pas fillimit të pushtimit të plotë të Ukrainës nga Moska, më 24 shkurt 2022. Më shumë se 175 viktima ishin gjetur në varre masive.

Në shënimin e dyvjetorit të ngjarjeve në Buça, prokurori i përgjithshëm i Ukrainës, Andriy Kostin, tha këtë muaj se vrasjet “bartin shenja të gjenocidit”. Në rajonin perëndimor të Sudanit, Darfur, së paku 1.000 trupa ishin varrosur në varrezën Al Ghabat gjatë masakrave disajavëshe në qytetin El Geneina nga prilli deri në qershor 2023. Sipas Konventës së Gjenevës nga viti 1949, të cilën e ka nënshkruar edhe Izraeli, palët në konflikt duhet t’i ndërmarrin të gjitha masat e mundshme për ta parandaluar “përdhosjen e trupit” të të vdekurit.

Ligji i së drejtës ndërkombëtare humanitare (IH) kërkon që i vdekuri të nderohet, si dhe të parandalohet përdhosja e varreve dhe të sigurohet identifikimi dhe varrosja e mirëfilltë e mbetjeve mortore. IHL e parandalon gjithashtu gjymtimin, përdhosjen dhe llojet e tjera të mungesës së respektit për të vdekurin, ndërsa palëve u kërkon të ndërmarrin masa për t’i mbrojtur varret, përfshirë ato që përmbajnë shumë mbetje mortore. Në vitin 2002, në një rast të vrasjes së palestinezëve në kampin e refugjatëve Xhenin në Bregun Perëndimor, Gjykata Supreme e Izraelit nxori aktvendim se Ministria e Mbrojtjes e Izraelit ishte përgjegjëse, në përputhje me ligjin ndërkombëtar, për “lokalizimin, identifikimin, evakuimin dhe varrosjen e trupave” të palestinezëve të vrarë në luftime.

Gjykatësit thanë se trupat nuk duhet të varrosen në varre masive, por duhet t’u dorëzohen autoriteteve palestineze. Sipas Statutit të Romës të Gjykatës Ndërkombëtare Penale, përdhosja apo gjymtimi i trupave të vdekur është krim lufte dhe është shkelje e ndaluar në bazë të dinjitetit personal. Akuzat nga autoritetet palestineze se Forcat e Mbrojtjes së Izraelit (IDF) i kishin varrosur trupat ishin “të pabaza”, tha IDF-ja.

Dëshmitë nga zhvarrosjet prej varreve masive kanë luajtur rol vendimtar në gjyqet e Gjykatën Ndërkombëtare Penale për ish-Jugosllavinë (ICTY), e cila e shpalli gjenocid vrasjen e 8.000 burrave dhe djemve myslimanë nga forcat serbe të Bosnjës më 1995. Në gjyqin e gjeneralit serb të Bosnjës, Radisllav Kërstiq - i cili ishte njeriu i parë që u dënua për akuzat për gjenocid nga ICTY-ja - gjykatësit gjetën prova nga zhvarrosjet të cilat treguan se qindra viktima ishin varrosur me sy të mbyllur dhe me duart të lidhura pas shpinës. Sipas tyre, kjo ishte dëshmi e mjaftueshme për të ardhur në përfundim se ata nuk ishin vrarë në luftime.

“Varret masive përmbajnë dëshmi vendimtare për ta gjetur të vërtetën rreth ngjarjeve që kanë ndodhur”, tha Komisioni Ndërkombëtar për Persona të Zhdukur të mërkurën, në një komunikatë për Gazën.

Ky Komision, i cili ndihmoi në identifikimin e mijëra viktimave të varrosura në varre masive gjatë lugëtarëve në Ballkan në vitet ’90, tha se në rast se janë kryer krime “këto procese e bëjnë më të lehtë të sillen para drejtësisë kryerësit e tyre”.

Nëse rivarrosja apo hapja e varreve masive ka shkaktuar përdhosje të mbetjeve mortore, mund të ngrihen aktakuza nga Gjykata Ndërkombëtare Penale. Raportimet për përpjekjet për mbulimin e krimeve duke futur njerëz në varre masive mund të përdoren në gjykatë si prova për ta mbështetur qëndrimin se kryerësit e dinin se vrasjet ishin të jashtëligjshme. Rastet e konfirmuara të njerëzve të vrarë me duart të lidhura pas shpine mund të përdoren nga gjykatësit për të konkluduar se të vrarët nuk ishin luftëtarë aktivë. Sipas statutit të Gjykatës Ndërkombëtare Penale, vrasja apo plagosja e një luftëtari në paraburgim është krim lufte./ REL

gaza

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin