LIVE UPDATES
Bota

Çfarë do të ndryshojë vdekja e Navalnyt dhe çfarë jo?

Vdekja e tij ndodhi në kohën kur kjo Rusi vazhdon të transformohet në një vend, ku zërat e pavarur nuk tolerohen dhe zgjedhjet kontrollohen rreptë, për të mbajtur larg çdo alternativë tjetër.

17 February 2024, 20:04 Nga Steve Gutterman
Çfarë do të ndryshojë vdekja e Navalnyt dhe
Aleksei Navalny

RUSIA- Për më shumë se një dekadë, e sidomos që nga burgosja e tij më shumë se tre vjet më parë, Aleksei Navalny ishte një faktor i rëndësishëm për politikën e Kremlinit. Një kundërshtar i pakompromis, vizion i të cilit ishte një Rusi ndryshe nga ajo që udhëheq Vladimir Putin. Vdekja e tij ndodhi në kohën kur kjo Rusi vazhdon të transformohet në një vend, ku zërat e pavarur nuk tolerohen dhe zgjedhjet kontrollohen rreptë, për të mbajtur larg çdo alternativë tjetër. Për më tepër, Rusia, tash e dy vjet, është e angazhuar në pushtimin e plotë të Ukrainës. Tani, me vdekjen e kritikut më të zëshëm të Kremlinit, a do të ndryshojë ndonjë gjë prej këtyre dhe, nëse po, në çfarë mënyre? Gjëja e parë që duhet shikuar, është fushata për zgjedhjet presidenciale të 15-17 marsit - tashmë vetëm një muaj larg. Marrë parasysh kontrollin e ngushtë të shtetit mbi politikën dhe median, Putin sigurisht se do të fitojë, por analistët thonë se Kremlini dëshiron që ai të fitojë me një diferencë që u tregon rusëve dhe botës se nuk ka alternativë. Kjo doli më shumë në pah kur Boris Nadezhdin - i vetmi kandidat i mundshëm, i cili është kundër luftës në Ukrainë - u ndalua të marrë pjesë në zgjedhje këtë muaj.

Autoritetet e morën vendimin pasi një numër i madh rusësh gjetkë, u pa duke mbledhur nënshkrime për kandidaturën e tij. Putini dhe Kremlini mund të jenë trembur se ai mund të merrte një numër të konsiderueshëm votash. Navalny, të cilit iu ndalua të sfidonte Putinin në zgjedhjet e fundit, më 2018, shprehu mbështetje për një iniciativë që u bën thirrje rusëve të paraqiten në qendrat e tyre të votimit në orën 12:00, në ditën e fundit të zgjedhjeve të ardhshme. Protesta u kodua si “Mesdita kundër Putinit”. Vetë Navalny, në disa raste, kishte thënë se kushtet e tmerrshme në burg dhe trajtimet e ashpra që i bënin, kishin për qëllim që ta vrisnin. Dhe, disa analistë dhe kritikë të Kremlinit e lidhin tani vdekjen e tij direkt me zgjedhjet në të cilat Putin - i cili ka qenë herë president, herë kryeministër që nga viti 1999 - pritet të sigurojë një mandat 6-vjeçar.

“Të martën dëgjova një audio-regjistrim të zërit të tij në një nga seancat e shumta gjyqësore, në të cilat ai ka marrë pjesë. Ishte zëri i një njeriu të gëzuar, energjik dhe të shëndetshëm”, tha për Deutsche Wellen politologia Yekaterina Shulman.

“Kjo do të thotë se ai u vra. Ai u vra që të mos ndërhynte në fushatën zgjedhore. Kjo është ajo që qëndron në sipërfaqe dhe nuk mund të injorohet”, sipas saj.

Mikhail Khodorkovsky, ish-manjat i naftës dhe aktivist opozitar rus, i cili jeton në mërgim, u bëri thirrje rusëve që ta shkruajnë emrin e Navalnyt në fletët e votimit kur të votojnë. Por, një akt i tillë, e sidomos protestat në rrugë për zgjedhjet, për fatin e Navalnyt ose për luftën në Ukrainë, paraqesin rrezik të madh për rusët.

“Në njërën anë, njerëzit tani do të kenë edhe më pak dëshirë për të votuar për Putinin; në anën tjetër, veprimi aktiv kundër [zgjedhjeve] do të bëhet edhe më i frikshëm”, shkroi analisti politik, Abbas Gallyamov, në Telegram.

“Një pikëpamje optimiste është se vdekja e Navalnyt mund të injektojë një jetë të re te Nadezhdini... dhe të lindë një lëvizje e vërtetë. Sipas një pikëpamjeje pesimiste, Nadezhdin do të heshtet, qoftë nga frika, qoftë me metoda më radikale dhe potencialisht të përhershme”, tha Samantha de Bendern, bashkëpunëtore në institutin britanik, Chatham House.

Në fakt, vdekja e një njeriu që simbolizonte opozitën ndaj zgjedhjeve jokonkurruese, mund të shërbejë vetëm për të rritur rrezikun e protestave për zgjedhje - ose për çdo gjë tjetër.

“Në një kohë, Navalny ishte i dobishëm për Rusinë, si shenjë se opozita ndaj Putinit tolerohej. Kjo dobi mori fund shumë kohë më parë”, tha Keir Giles, këshilltar i lartë në Chatham House.

“Tani, Rusia ka braktisur çdo pretendim se është diçka tjetër, pos një regjim represiv. Rusia është kthyer në zonën e saj të rehatisë historike, të vrasjes së kundërshtarëve brenda dhe jashtë vendit, pa u shqetësuar dhe pa u brengosur për dënimin ndërkombëtar”, shtoi Giles.

Navalny u bë kritik i zëshëm i luftës së Rusisë në Ukrainë dhe vdekja e tij duket se nuk ka gjasa të ketë ndonjë efekt në ndjekjen e qëllimeve të Kremlinit atje. Por, jehona jashtë vendit mund të luajë rol të madh në vazhdimin e mbështetjes perëndimore për mbrojtjen e Ukrainës. Cilido qoftë shkaku i vdekjes së Navalnyt, ai përbën një sfidë për Putinin dhe shtetin, sipas Tatyana Stanovayas, eksperte për Kremlinin dhe analiste në Qendrën Carnegie.

“Navalny ishte një figurë e rëndësishme dhe historike, që mishëronte një qëndrim të palëkundur politik kundër Putinit dhe përfaqësonte alternativën më të rëndësishme ndaj regjimit të Putinit. Fama e tij e pakrahasueshme, rëndësia që kishte tek elitat dhe përfshirja në politikën e brendshme e dalluan atë nga çdo figurë tjetër opozitare”, shkroi ajo në X.

“Dhe kjo krijon një problem të madh politik për regjimin - atij do t’i duhet të merret me trashëgiminë e Navalnyt”, sipas saj.

Por, mënyra se si Kremlini do të përpiqet ta trajtojë këtë sfidë, nuk është vështirë të parashikohet, shtoi ajo.

“Nuk kam dyshim se shumë shpejt do të jemi dëshmitarë të një vale të madhe represionesh e bastisjesh”, tha Stanovaya.

Vëzhgues të shumtë thanë se, pa marrë parasysh nëse vdekja e Navalnyt do të sjellë ndonjë ndryshim ose jo, ajo është një nga shenjat më të errët të një kohe të errët.

“Navalny po luftonte për një Rusi të bukur të së ardhmes dhe u dërmua nga Rusia e tmerrshme e së shkuarës dhe tashmes. Një e ardhme për këtë Rusi ekziston vetëm për një njeri - Putinin”, tha Alena Epifanova, nga Këshilli Gjerman për Marrëdhënie me Jashtë. “Ai është gati të vrasë këdo që i del në rrugë. Sot e dëshmoi sërish”./ REL

aleksei navalny rusia rihap turbinat e gazit

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin