15 September 2022, 08:02
Nga A.B
Ushtare
Përleshjet kufitare në mes të Armenisë dhe Azerbajxhanit kanë lënë të vdekur mbi 50 trupa ushtarake në të dyja anët.
Këto janë luftimet më të mëdha mes palëve, prej vitit 2020, kur lufta disaditëshe ka lënë mijëra njerëz të vrarë.
Mirëpo konflikti mes këtyre vendeve fqinje është i gjatë me dekada.
Armenia dhe Azerbajxhani kanë luftuar për rajonin e Nagrno-Karabakut për më shumë se tri dekada.
Ky rajon malor është pjesë e Azerbajxhanit, mirëpo është kontrolluar nga forcat etnike armene, që përkrahen nga Armenia, prej luftës separatiste që ka përfunduar më 1994.
Ky territor ka rreth 4.400 kilometra katrorë.
Përgjatë periudhës sovjetike, ky rajon i populluar kryesisht nga armenët, ka pasur status autonom brenda Azerbajxhanit.
Tensionet e vazhdueshme mes armenëve të krishterë dhe azerbajxhanasve myslimanë, datojnë prej vitit 1915 kur ka ndodhur masakra e 1.5 milion armenëve nga forcat otomane.
Për luftime është raportuar edhe në periudhën sovjetike.
Luftimet kanë shpërthyer më 1988 kur rajoni ka synuar që t’i bashkohet Armenisë dhe më pas më 1991, pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik.
Si pasojë e asaj lufte kanë vdekur rreth 30.000 njerëz dhe janë zhvendosur 1 milion të tjerë.
Pas përfundimit të luftës, përmes një armëpushimi më 1995, forcat armene jo vetëm që kanë kontrolluar Nagorno-Karabakun, por edhe zonat përreth.
Mekanizmat ndërkombëtarë kanë dështuar që të ndërmjetësojnë një marrëveshje potenciale mes dy vendeve.
Më 27 shtator të vitit 2020, Azerbajxhani pati nisur operacionin e quajtur “Grushti i hekurt”, për të rikthyer kontrollin e Nagorno-Karabakut.
Turqia, vend anëtar i NATO-s, që ka lidhje të ngushta etnike, kulturore dhe historike me Azerbajxhanin, i ka ofruar këtij të fundit mbështetje të madhe.
Përgjatë gjashtë javëve të luftimeve të ashpra me artileri të rëndë, raketa dhe dronë, - duke lënë të vdekur më shumë se 6.700 persona - trupat azerbajxhanse kanë zmbrapsur forcat armene prej zonave që kanë kontrolluar në Nagorno-Karabak.
Një marrëveshje e ndërmjetësuar nga Rusia më 10 nëntor, i ka mundësuar Azerbajxhanit që të rikthejë kontrollin në zonat e pushtuara nga forcat armene jashtë Nagorno-Karabakut për gati tri dekada, duke përfshirë rajonin Laçin, i cili gjendet në rrugën kryesore që çon në Nagorno-Karabak.
Forcat armene janë pajtuar po ashtu që të heqin dorë nga rajone të mëdha të Nagorno-Karabakut.
Rusia ka angazhuar rreth 2.000 trupa në rajon si paqeruajtës.
Kjo marrëveshje ka nxitur protesta të vazhdueshme në Armeni, pasi opozita e ka konsideruar marrëveshjen si tradhti dhe ka bërë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit, Nikol Pashinyan.
Pashinyan i ka mbijetuar presionit, duke e konsideruar marrëveshjen si rrugën e vetme për të parandaluar Azerbajxhanin nga marrja e kontrollit të gjithë Nagorno-Karabakut.
Përleshje sporadike në mes të forcave azerbajxhanase dhe armene janë raportuar shpesh në këtë zonë, mirëpo luftimet që kanë nisur të martën kanë qenë më seriozet prej paqes së arritur më 2020.
Të dyja palët kanë fajësuar njëra-tjetrën për nisje të armiqësive.
Armenia ka akuzuar Azerbajxhanin për sulm të paprovokuar, derisa Bakuja ka thënë se është duke iu përgjigjur bombardimeve të forcave armene.
Armenia ka thënë se të paktën 100 ushtarë të saj janë vrarë, derisa Azerbajxhani ka thënë të ketë humbur 50 ushtarë.
Rusia ka reaguar shpejt për të ofruar ndihmë në negociata për dhënie fund të armiqësive, mirëpo armëpushimi që ka tentuar të ndërmjetësojë, ka dështuar dhe përleshjet kanë vazhduar.
Në orët e vona të 13 shtatorit, presidenti rus, Vladimir Putin ka zhvilluar një bisedë telefonike me liderët e shteteve që janë pjesë e organizatës, Traktati për Siguri Kolektive, pjesë e së cilës janë disa shtete që kanë qenë në ish-Bashkimin Sovjetik, përfshirë edhe Armeninë.
Liderët janë pajtuar që të dërgojnë në zonat e luftës një mision për gjetje të fakteve, duke përfshirë edhe zyrtarë të lartë të të dyja palëve që janë përfshirë në konflikt./REL
lufta armeni-azerbajxhan
Bota
15 September 2022, 07:51
A.B
Momenti kur i bie te fiket
BRITANI E MADHE- Dhjetëra mijëra britanikë dhe jo vetëm që prej ditës së djeshme presin ...
Bota
15 September 2022, 07:51
s.s
Yvon Chouinard
SHBA- Themeluesi miliarderi i kompanisë Patagonia, Yvon Chouinard, thotë se ia ka dhënë kompaninë e tij nj&eu...
Bota
15 September 2022, 07:20
A.B
Zelensky
UKRAINË- Makina e presidentit të Ukrainës, Volodymyr Zelenskyy është përfshirë në një aksident t...
Bota
15 September 2022, 07:07
s.s
lufta ne ukraine
UKRAINË- Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se qytetet dhe fshatrat e rimarra nga forcat ruse ishin shkatërruar, nd...
Bota
14 September 2022, 23:09
I.A
Manuel Sarrazin dhe Albin Kurti
KOSOVË- Kryeministri Albin Kurti, priti në takim Emisarin e Gjermanisë për Ballkanin Perëndimor, ...
Bota
14 September 2022, 22:14
Foto ilustruese
Autoritetet në Kosovë thanë të mërkuren se ditëve të fundit janë përballur me sulme kibernetik...
Bota
14 September 2022, 21:58
e.k
Ushtria ukrainase
UKRAINË- Teksa lufta në Ukrainë po vijon që prej 24 shkurtit të këtij viti, duket se ukrainasit jan&eu...
Bota
14 September 2022, 21:42
e.k
Pamje nga katedralja Westminster Hall ku është vendosur arkivoli i Mbretëreshës Elisabeth
BRITANI- Mbretëreshës Elizabet...
Bota
14 September 2022, 21:43
I.A
Kyriakos Mitsotakis
GREQI- Kryeministri grek Kyriakos Mitsotakis i dërgoi një mesazh të qartë Turqisë ndërsa merrte...
Bota
14 September 2022, 21:32
I.A
Xhelal Sveçla
KOSOVË- Ministri i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla ka ndarë përmes rrjeteve sociale një video,...