LIVE UPDATES
Bota

“Generation99”/ Të rinjtë nga Kosova e Serbia në Kumanovë

Si e shikojnë të rinjtë nga Kosova e Serbia, të cilët kanë lindur në kohën e luftës së vitit 1999 të ardhmen e këtyre vendeve? Me iniciativën e DW ata u takuan në Kumanovë ku u nënshkrua Marrëveshja që i dha fund luftës.

2 June 2024, 08:50 Nga I.A
“Generation99”/ Të rinjtë nga Kosova e Serbia në
Generation99

TIRANË- Shenjat rrugore janë të komplikuara dhe nëse nuk keni kujdes, shpejt mund të humbisni rrugën nëpër kthesat e ngatërruara. Rrugët janë në gjendje shumë më të keqe. Drejtuesit e dy autobusëve, njëri me tabela nga Kosova e tjetri nga Beogradi, dy herë detyrohen të kthehen në rrugë.

Më në fund shfaqet para nesh hyrja e aeroportit sportiv të Kumanovës, tre kilometra nga Serbia dhe gjashtë kilometra larg nga Kosova. Asgjë në vështrim të parë nuk të kujton se 25 vjet më parë, më 9 qershor 1999, këtu është nënshkruar një marrëveshje që i dha fund luftës së përgjakshme: Marrëveshja Teknike-Ushtarake, mes forcave të NATO-s dhe Serbisë.

Vetëm nëse shikon me shumë vëmendje, mund të shohësh gjurmët metalike në beton, gjurmët e vendit ku ishte e vendosur një tendë e madhe ku është mbajtur takimi i përfaqësuesve të NATO-s dhe Serbisë. Të rinjtë nga Prishtina dhe Beogradi u befasuan paska, pasi risnin të kishte ndonjë shenjë më konkrete se aty është nënshkruar Marrëveshja e Kumanovës.

"Gjenerata 99"

Por ky aeroport sportiv ka një rëndësi të veçantë, jo vetëm për shkak të nënshkrimit të Marrëveshjes. Pikërisht ky vend i vogël ka qenë një qendër e rëndësishme logjistike prej nga janë koordinuar sulmet ndaj forcave serbe në vitin 1999. Erëza Krasniqi dhe David Petroviq, që kanë lindur në kohën e luftës, thonë se ata kanë dëgjuar shumë për luftën. Por janë të habitur që askush nuk ka shënuar asgjë për këtë ngjarje të rëndësishme në vendin ku është nënshkruar marrëveshja.

"Unë natyrisht që nuk e kam përjetuar luftën, sepse kam lindur në atë kohë. Por ky vend më zgjon emocione të shumta dhe më kujton historitë e luftës. Ishte një kohë shumë e dhimbshme për ne shqiptarët”.

Isthe koha kur forcat serbe dëbuan me dhunë nga shtëpitë e tyre rreth 800.000 shqiptarë dhe vranë mbi 12.000. Mijëra persona akoma konsiderohen të pagjetur. Nga lufta kanë kaluar 25 vjet, por plagët akoma janë të freskëta dhe të thella.

Erëza dhe Davidi janë vetëm dy nga pjesëmarrësit e projektit "Generation99” i organizuar për herë të dytë nga Deutsche Welle. Herën e parë të rinjtë shqiptarë dhe serbë, të lindur në kohën e luftës,  janë takuar këtu para pesë vitesh, në përvjetorin e 20-të të nënshkrimit të Marrëveshjes së Kumanovës. Tani disa prej tyre takohen për herë të dytë, si Afërdita, Gentiana, Irena, Aleksandar, apo dhe Gresa, Ibrahimi. Për herë të parë pjesë e projektit ishin edhe Aleksandra, Mergimja, Xhyzidja, Medina, Milica, Sara. Shumë prej tyre tanimë kanë bërë hapat e parë serioz në gazetari dhe janë e ardhmja e këtij profesioni në Kosovë e Serbi. Nga sjellja dhe interesimi i tyre shihet se janë të interesuar shumë për detajet e rëndësishme!

Ide konstruktive kundër paragjykimeve

Një takim për të biseduar dhe shkëmbyer ide, për të analizuar pak të kaluarën, por më shumë për të shikuardrejt të ardhmes së raporteve jo vetëm mes Kosovës e Serbisë, por edhe mes të rinjve. Ndoshta për të dhënë edhe ndonjë sugjerim konkret... Këto ishin vetëm disa nga idetë bazë të diskutimit të përbashkët, i cili pas vizitës në aeroportin e Kumanovës, u mbajt në një lokal të afërt në komunën me mbi 100.000 banorë, e dyta më e madhe për nga numri i banorëve në Maqedoninë e Veriut, por një zonë që ende ka një rrugë përpara drejt zhvillimit.

"Luftërat e viteve 1990 kanë ende ndikim në shoqëritë e Ballkanit Perëndimor. Këtu është e rëndësishme t'i kundërvihen paragjykimeve dhe tensioneve me ide konstruktive dhe t'i jepet një zë brezit të ri”, shpjegon iniciatorja e projektit, drejtuesja e Programit të DW për Evropën, Adelheid Feilcke. Kjo është arsyeja, pse Deutsche Welle mblodhi profesionistë të rinj të medias, të cilët kanë lindur në vitin 1999 dhe mund të shprehin mendimet e tyre për të kaluarën, por edhe të hedhin ide për të ardhmen e raporteve mes tyre.

"Projekt i shkëlqyer që jep shpresë se të rinjtë mund të bisedojnë së bashku"

Jehonë këtij takimi iu dha nga Radio Televizioni i Kosovës por edhe nga televizioni gjerman "Phoenix”, si dhe përfaqësues të disa mediave nga Kosova e Serbia, që ishin ndër pjesëmarrësit e projektit. Interesim kishte edhe nga mediat lokale të Maqedonisë së Veriut. E ftuar në diskutim ishte edhe ambasadorja gjermane në Maqedoninë e Veriut, Petra Drexler. Ajo kujtoi se ka lindur në ish-Gjermaninë Lindore dhe foli për përvojat e saj personale nga "integrimi gjermano-gjerman”.

"Janë këto ndjenja dhe këndvështrime të ndryshme për jetën së bashku. Prandaj është e rëndësishme ajo që po ndodh këtu mes serbëve dhe kosovarëve. Ky është një projekt i shkëlqyer që jep shpresë se të rinjtë mund të bisedojnë së bashku sot. Se kanë ide konkrete, sepse bëhet fjalë për të ardhmen e tyre”, thotë Drexler.

"Ne nuk jemi aspak të ndryshëm"

Nën drejtimin e Vjosa Çerkinit dhe Aleksandar Bugarin, pjesëmarrësit u ndanë në grupe të ndryshme për të punuar me analiza konkrete për të kaluarën dhe ide për të ardhmen. Ata propozuan edhe ide për projekte të përbashkëta mediatike në të ardhmen. Vetëm brezi i ri mund të mbajë çelësat e së ardhmes, si u tha në takim edhe nga ambasadorja gjermane në Shkup.

"Ndonjëherë mjafton vetëm të dëgjosh të tjerët, të njohësh këndvështrime të tjera”, tha një nga pjesëmarrëset e projektit, Irena Çuçkoviq. "Më pas e kuptojmë shpesh se shkojmë në të njëjtat festivale muzikore, se kemi shumë të përbashkëta në kulturë, mentalitet, se na pëlqen ushqimi i ngjashëm... Që nuk jemi aspak të ndryshëm”.

"I think we can make the change!” (Mendoj se ne mund ta bëjmë ndryshimin) tha Aferdita Lukaj nga Prishtina. Aleksandri nga Novi Sadi dhe të tjerë, që ishin të njëjtit mendim. Nga pjesëmarrësit u dëgjua se në këtë moment tingëllojnë këto fjalë mbase si një "Mission impossible”, (Mision i pamundur). Por edhe rruga më e gjatë dhe më e mundimshme fillon me hapat e parë.  

Marrë nga Monitor.al

generation99

Sondazh

Bota 2 June 2024, 08:06 I.A

Aventura të përbashkëta

SHBA- Asnjë kompani nuk është e veçuar, si një ishull. Të gjitha lidhin kontrata dhe garojnë me firmat e tjera. Anasjellt...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin