LIVE UPDATES
Bota

Greqia voton: Premtimet parazgjedhore dhe realiteti

Grekët po zgjedhin sot (21.05) një parlament të ri. Premtimet e mëdha kanë një traditë të gjatë në fushatat parazgjedhore greke.

21 May 2023, 12:00 Nga k.m.
Greqia voton: Premtimet parazgjedhore dhe realiteti
Foto ilustruese

"Nuk është e dëmshme të bësh një premtim gjatë fushatës elektorale, por mund të jetë e dëmshme nëse nuk e zbaton një premtim të fushatës," paralajmëroi George Papandreu, kreu i parë i qeverisë në Greqinë e pasluftës dhe themeluesi i një prej klaneve politike më me ndikim në vend. Politikani mendjemprehtë e kuptoi që herët se e vetmja rrugë për të shkuar përpara në politikën greke është t'u japësh premtime të mëdha zgjedhësve, që kanë bërë edhe shumica e pasardhësve të tij.

Një shembull veçanërisht i mirë: në prag të zgjedhjeve parlamentare më 2012, në kulmin e krizës së borxheve në Greqi, lideri i atëhershëm i opozitës, Alexis Tsipras premtoi në një fjalim mbi buxhetin se do të anulonte masat shtrënguese të diktuara nga një ligj, qoftë edhe në kundërshtim me vendimet e kreditorëve ndërkombëtarë. Sipas motos: Masat shtrënguese do të ndalohen menjëherë.

Deklarata luftarake e tij shkaktoi entuziazëm tek votuesit e majtë. Por gjërat rezultuan krejt ndryshe: pas fitores së zgjedhjeve të vitit 2015, kryeministri majtist Tsipras u përball me realitetin e politikës financiare dhe iu desh të binte dakord për huatë e reja si dhe kërkesat për shtrëngime e kursime. Më pas ai deklaroi në parlament se Greqia nuk kishte zgjidhje tjetër veçse të zbatonte programin e miratuar të reformave, çdo gjë tjetër do të çonte në katastrofë.

Shifra të pasakta u raportuan në Bruksel

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se Tsipras është edhe përgjegjës për krizën e borxhit. Në fund të fundit, para mandatit të tij, konservatorët dhe socialistët, të cilët duket se kanë sunduar për një përjetësi, kishin përcaktuar jetën politike në Greqi ku vazhdimisht grumbulloheshin borxhe të reja. Vetëm në vitet 2004-2009, kryeministri konservator Kostas Karamanlis, nipi i ish-kryeministrit Konstantinos Karamanlis, gati dyfishoi borxhin kombëtar dhe madje raportoi shifra të rreme në Bruksel.

Edhe atëherë, në kohën e Karamanlisit, kishte spekulime për falimentimin e vendit. Por pak përpara zgjedhjeve parlamentare të 2009-s, ministri i tij i Financave, Giorgos Alogoskufis, siguroi se nuk kishte asgjë për t'u shqetësuar. Ai tha se "Greqia është e armatosur mirë kundër krizës financiare ndërkombëtare", as ky premtim elektoral nuk vlente shumë dhe ishte i pabazë.

"Ka mjaft para"

Në atë moment, shpresa socialiste e Jorgo Papandreut, djalit dhe nipit të ish-kryetarëve të qeverive, u shua nga sondazhet e opinionit publik. Ai premtoi tepër gjëra të mira. Që në 100 ditët e para të mandatit të tij, pasuria do të shpërndahej më drejtë, thuhej në fushatën e tij elektorale. I pyetur nga gazetarët se kush duhet të paguajë për të gjitha këto, Papandreu bëri një premtim parazgjedhor që hyri në histori: "Ka mjaft para".

Çuditërisht, ai fitoi një shumicë absolute në Parlament. Por votuesit u zhgënjyen përsëri. Sapo mori detyrën, kryeministri socialist shpalli një "betejë titanike” kundër falimentimit që kërcënon atdheun. Pjesa tjetër e historisë është e njohur: Papandreu kërkoi mbështetje financiare nga Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) dhe BE, dhe në këmbim u angazhua për masat shtrënguese që bënë që prodhimi në Greqi të tkurret me më shumë se 30 për qind në vitet në vijim.

"Makina të lira për të gjithë"

Fushata elektorale greke ka të bëjë gjithmonë me kredi të lira ose lehtësime tatimore. Klasik në këtë drejtim është premtimi i liderit konservator të opozitës Konstantinos Mitsotakis përpara zgjedhjeve të përgjithshme të 1985-ës se ai do të shkurtonte në mënyrë drastike taksat dhe detyrimet për blerjet e makinave në mënyrë që çdo familje të mund të përballonte një makinë të re.

Në të njëjtën kohë, duhet ditur se në vitet 1980, qeveria socialiste në Athinë taksonte rëndë produktet industriale nga jashtë për të mbrojtur industrinë vendase dhe për të përmirësuar arkën e shtetit. Ajo ishte në gjendje ta bënte këtë pasi nuk kishte ende një treg të vetëm evropian. Në atë kohë, një makinë gjermane e rangut të mesëm ishte një ëndërr e paarritshme për shumë familje në Greqi.

Pikërisht këtu donte të fillonte politikani liberal Konstantin Mitsotakis, babai i kryeministrit aktual Kyriakos Mitsotakis dhe ta bënte sërish partinë e tij tërheqëse për klasën e mesme punëtore. Por socialistët në pushtet në atë kohë u kundërpërgjigjën me një slogan të fushatës zgjedhore që mobilizoi veçanërisht votuesit e rinj: "Më mirë të ngasësh një motoçikletë sesa të votosh për Mitsotakis!” Kryeministri socialist Andreas Papandreu doli si fitues i qartë në zgjedhjet e qershorit 1985.

Gënjeshtrat

Një nga arsyet për këtë, megjithatë, ishte "publiciteti negativ" në SHBA: katër javë përpara zgjedhjeve, gazeta pro-qeveritare Avriani botoi një foto nga Lufta e Dytë Botërore që tregonte Mitsotakis si një djalë të ri në Kretë, miqësor me dy nazistë gjermanë. Ironike, duke qenë se Mitsotakis ishte përfshirë në rezistencë dhe madje ishte në burg.

Konservatorët kanë akuzuar kreun socialist Andreas Papandreu për "falsifikim" dhe konspiracion politik. Asgjë nuk ndihmoi. Në vitin 2016, gazetari investigativ në Athinë, Kostas Vaksevanis, shkroi se akuzat naziste kundër Mitsotakis ishin të sajuara dhe të lidhura me ndërhyrjen e Stasit. Të gjitha mediat greke e konsideruan të besueshëm këtë interpretim të historisë. Por çfarë lidhje kishte Stasi me socialistët në pushtet në atë kohë? Kjo pyetje mbetet e hapur edhe sot e kësaj dite.

zgjedhjet ne greqi 2023

Sondazh

Bota 21 May 2023, 10:11 k.m.

Po vjen ASTEROIDI JK!

Foto ilustruese SHBA- Një asteroid i quajtur 2023 JK, me madhësinë e një aeroplani komercial, do të kalojë pranë Tok&eum...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin