LIVE UPDATES
Bota

Greva e pazakontë e transgjinores/ Qëndroi 12 ditë përpara 'drejtësisë' në Sofje: Dua të kem fëmijë dhe të martohem

Gabriella Bankova humbi shtatë kilogramë gjatë grevës së urisë. Ajo i dha fund asaj më 25 nëntor 2023. Por lufta e Bankovës për të drejtat e saj nuk mbaron me kaq.

4 December 2023, 08:30 Nga h.k
Greva e pazakontë e transgjinores/ Qëndroi 12 ditë përpara
Gabriella Bankova

BULLGARI-Dymbëdhjetë ditë, kaq gjatë rezistoi Gabriella Bankova. E ulur në shkallët e Pallatit të Drejtësisë në Sofje dhe pa ngrënë asgjë, edhe pse uria e sfiliste gjithnjë e më shumë. Greva e urisë, thotë ajo për DW, ishte një vendim spontan nga njëra anë. E megjithatë ishte përgatitur në një farë mase prej një kohe të gjatë. Sepse Gabriella Bankova është trans. Megjithatë shteti bullgar refuzon ta njohë këtë fakt. Në nëntor, kur një gjykatë refuzoi të ndryshojë në “femër” kolonën “gjinia” në kartën e saj të identitetit, Bankova nuk dinte më ç´të bënte. Dhe u ul para Pallatit të Drejtësisë.

Gabriella Bankova humbi shtatë kilogramë gjatë grevës së urisë. Ajo i dha fund asaj më 25 nëntor 2023. Por lufta e Bankovës për të drejtat e saj nuk mbaron me kaq. “Mendoj se është koha për një reformë në drejtësi”, thotë 32-vjeçarja për DW.

Pa martesë, pa adoptim, pa trashëgimi Seksioni evropian i Shoqatës Ndërkombëtare të Lesbikeve, Gay, Biseksualëve, Transgjinorëve dhe Intersekseve (ILGA) publikon një indeks vjetor të ylberit, ku vlerëson 49 vende në Evropë në bazë të ligjeve dhe politikave të tyre të barazisë për komunitetinLGBTQ. Në vitin 2023 Bullgaria zuri vendin e 40-të. Nga të gjitha vendet e BE vetëm Rumania dhe Polonia u renditën më poshtë.

Personat LGBTQ përballen me pengesa ligjore në Bullgari. Organizata “Deystvie”, që bën fushatë për barazi sociale dhe ligjore për njerëzit nga komuniteti LGBTQ në vend, shqyrtoi para pesë vjetësh 79 ligje bullgare. Rezultati: Në Bullgari njerëzve ndryshe u mohohen rreth 300 aspekte të këtyre ligjeve. Çiftet e të njëjtit seks nuk lejohen të martohen, nuk mund të adoptojnë fëmijë së bashku dhe as të trashëgojnë pasurinë e partnerit.

E drejta për vetëvendosjen gjinore, e cila është kaq e rëndësishme për Bankovën dhe personat e tjerë trans, nuk ekziston. Ndryshimi zyrtar i përcaktimit gjinor ose ndryshimi i emrit është i pamundur.

Gjërat e vetëkuptueshme bëhen një luftë e përditshme. 

Për shkak se në kartën e saj të identitetit shkruhet ende gjinia “mashkull”, Gabriella Bankovës shpesh i është refuzuar qëndrimi në spital si dhe shërbimet e tjera shëndetësore, tregon ajo.

Para pak kohe ajo u sëmur me pneumoni, por nuk mundi të blinte antibiotikë, sepse i nevojitej një recetë nga mjeku, të cilën nuk e mori dot. Sepse institucionet shëndetësore besonin, se ajo përdorte një letërnjoftim të rremë dhe në fakt nuk kishte sigurim shëndetësor.

32-vjeçarja tregon se për të njëjtën arsye i janë refuzuar edhe kontratat e punës dhe të qirasë. Në jetën e saj të përditshme identiteti i saj përplaset vazhdimisht me “m” në letërnjoftim.

Ndryshimi i gjinisë? I pamundur

Diskutimet e para për mundësinë e ndryshimit ligjor të gjinisë në Bullgari nisën në fillim të viteve 1990. Deri në vitin 2017 ka patur vazhdimisht zhvillime pozitive, thotë Denitsa Lyubenova, avokate dhe kryetare e Deystvie. Ngaqë nuk kishte një praktikë të qartë gjyqësore, njerëzit trans herë pas here mund ta ndryshonin statusin e tyre gjinor në gjykatë.

Por në vitin 2018, në mesin e fushatës kundër ratifikimit të Konventës së Stambollit, Gjykata Kushtetuese vendosi që termi “gjini” të kuptohet vetëm në kuptimin biologjik, se ka “vetëm dy gjini”. Tre vjet më vonë filloi procesi i interpretimit. Në shkurt 2023 Gjykata e Lartë njoftoi se kishte marrë vendimin, se nuk ekziston një kornizë ligjore, që të rregullojë ndryshimin ligjor të gjinisë. Ose e thënë ndryshe: transgjinorët në Bullgari zyrtarisht nuk kanë më mundësi ta përshtasin gjininë e tyre.

Nuk ka statistika, se sa njerëz në Bullgari gjenden në një situatë të ngjashme me atë të Gabriella Bankovës. Avokatja Lyubenova është e sigurt se ka mjaft të tillë. Vetëm organizata e saj Deystvie përfaqëson aktualisht rreth 30 deri në 40 persona.

“Gjyqësori bullgar me vendimet e viteve të fundit ka bërë, që ne të shpallemi njerëz, që nuk janë të mirëpritur në shoqëri”, thotë me hidhërim Bankova.

Reagime të përziera para Pallatit të Drejtësisë

Gabriella Bankova u arrestua dy herë nga policia gjatë grevës së saj të urisë, ngaqë ndër të tjera ajo gjoja nuk ishte në gjendje të identifikonte veten. E pajustifikuar, thotë Bankova. Ajo tregon njollat blu në kyçin e dorës së djathtë dhe thotë se në stacionin e policisë është fyer, poshtëruar, zhveshur dhe madje edhe lënduar fizikisht. “Çfarëdo që të bëjnë, ata nuk më thyejnë dot. Unë jam mendërisht më e fortë se kurrë”, thotë ajo.

Gjatë grevës së saj të urisë Bankova përjetoi përpara Pallatit të Drejtësisë dy anët e shoqërisë bullgare. Disa kalimtarë e kishin ofenduan hapur dhe me agresivitet – sidomos adoleshentë dhe burra në moshë të re. Bankova beson se shkaku janë partitë nacionaliste, ekstremiste të djathta, apo populiste, të cilat vazhdimisht nxisin kundër personave LGBTQ në Bullgari. Në disa raste nuk ka vetëm gjuhë urrejtjeje, por edhe dhunë fizike.

Në tetor 2022, për shembull, politikani i djathtë populist Boyan Stankow dhe dhjetë persona të tjerë sulmuan pikën e takimit të LGBTQ Rainbow Hub në Sofje dhe plagosën një punonjës. Megjithatë shumë kalimtarë u solidarizuan me të dhe donin të mësonin më shumë për jetën e personave trans, thotë Bankova. “Edhe njerëzit, që nuk më flisnin drejtpërdrejt, më buzëqeshnin,” thotë ajo.

Duke u ulur para Pallatit të Drejtësisë, ajo tregoi se në Bullgari ekzistojnë personat transgjinorë dhe se ata, si gjithë të tjerët, kanë të drejtë për një jetë normale dhe dinjitoze. Prandaj greva e urisë ishte vetëm fillimi. “Tani fillojmë punën e vërtetë”, thotë Bankova./DW

gabriella bankova

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin