LIVE UPDATES
Bota

Ish-zëvendës Sekretarja e Përgjithshme e NATO-s: Evropa vështirë se mund ta zëvendësojë mbrojtjen amerikane

Në një intervistë dhënë Radios Evropa e Lirë, Gottemoeller thotë se Evropa vështirë se do të mund ta zëvendësonte mbrojtjen që ofron SHBA-ja, nëse kjo e fundit - në një situatë hipotetike - tërhiqet nga NATO-ja.

16 February 2024, 07:56 Nga N.F
Ish-zëvendës Sekretarja e Përgjithshme e NATO-s: Evropa
Rose Gottemoeller

SHBA- Ish-zëvendësja e sekretarit të përgjithshëm të NATO-s, Rose Gottemoeller, thotë se “ftesa” që ish-presidenti amerikan, Donald Trump, ia bën Rusisë për të rritur agresion, “është e tmerrshme dhe skandaloze”.

“Nuk do ta kuptoja prej askujt, e aq më tepër prej një kandidati për president të Shteteve të Bashkuara”, thotë ajo.

Në një intervistë dhënë Radios Evropa e Lirë, Gottemoeller thotë se Evropa vështirë se do të mund ta zëvendësonte mbrojtjen që ofron SHBA-ja, nëse kjo e fundit - në një situatë hipotetike - tërhiqet nga NATO-ja.

Trump, i cili pritet të garojë sërish për president në zgjedhjet e nëntorit, ka kritikuar vazhdimisht aleatët e NATO-s se nuk shpenzojnë sa duhet në mbrojtje, ndërsa ka përmendur edhe mundësinë e tërheqjes së SHBA-së nga aleanca perëndimore. Gottemoeller thotë se Evropa duhet të fokusohet tani në modernizimin e armatimit të saj. Duke folur për Kosovën, thotë se për një kalim të suksesshëm të FSK-së në ushtri, ajo duhet të përqendrohet në “stërvitje, stërvitje, stërvitje”.

Radio Evropa e Lirë: Ish-presidenti amerikan, Donald Trump, duket sikur ftoi Rusinë t’i pushtojë ata anëtarë të NATO-s që nuk i përmbushin detyrimet financiare ndaj aleancës. Cili ishte reagimi juaj kur e dëgjuat këtë?

Rose Gottemoeller: Gjysmën e këtyre deklaratave të tij i kam dëgjuar në kohën kur kam qenë zëvendëse e sekretarit të përgjithshëm të NATO-s. Atëkohë, më 2017/18/19, presidenti Trump vazhdimisht i bezdiste aleatët e NATO-s, duke u kërkuar që të shpenzonin më shumë për mbrojtjen e tyre.

Ai, po ashtu, ka kërcënuar se nuk do të zbatonte Nenin 5 të Traktatit të NATO-s për mbrojtjen e aleatëve në Evropë, nëse ata do të sulmoheshin nga një agresor si Rusia. Kjo qasje ka qenë e vazhdueshme gjatë asaj periudhe dhe ka bërë që aleatët e NATO-s të fillojnë të shpenzojnë më shumë për mbrojtjen e tyre.

Ajo që është e re në situatën aktuale, është deklarata e tij se do t’i thoshte [presidentit rus, Vladimir] Putin të bëjë çfarë dreqi do, nëse aleatët e NATO-s nuk i paguajnë detyrimet. Ftesa që i bën Rusisë për ta rritur agresionin, mendoj se është e tmerrshme dhe skandaloze. Të jem e sinqertë, nuk do ta kuptoja prej askujt, e aq më tepër prej një kandidati për president të Shteteve të Bashkuara.

Radio Evropa e Lirë: E di se është e vështirë të supozohet, por a e mendon Trump atë që thotë?

Rose Gottemoeller: Po... Si ta them? Ai shpesh bën deklarata të pamenduara. Nuk jam e sigurt nëse ato ia kanë dhënë paraprakisht, por janë në përputhje me refrenin e tij, se aleatët e NATO-s duhet të paguajnë. Ai është biznesmen dhe krenohet me veten. Dhe nëse ju dëshironi diçka prej SHBA-së, ju duhet ta paguani, sipas tij. Kjo është mënyra se si ai mendon.

Radio Evropa e Lirë: Nëse zgjidhet president, a mendoni se do të përpiqet ta nxjerrë SHBA-në prej NATO-s, siç ka paralajmëruar disa herë?

Rose Gottemoeller: Kjo është diçka që ai e ka përmendur në periudha të ndryshme. Këtë kërcënim e ka bërë edhe në maj të vitit 2017, kur ka vizituar selinë e NATO-s për herë të parë. Unë mendoj se NATO-ja ka arritur t’u përgjigjet këtyre shqetësimeve.

Kur unë kam qenë në NATO, sekretari i përgjithshëm, Jens Stoltenberg, dhe unë si zëvendëse e tij kemi parë se si aleatët po përgjigjen, duke shpenzuar më shumë në mbrojtje. Ky ka qenë një zotim i bërë në Samitin e Uellsit më 2014. Dhe, kur aleatët kanë nisur të shpenzojnë më shumë, ai [Trump] është zmbrapsur nga ai lloj i kërcënimeve.

Tani, aleatët po i përgjigjen edhe më shumë nevojës për t’i rritur shpenzimet, jo për atë që thotë Trump, por për shkak të pushtimit rus të Ukrainës. Kur kanë dërguar shumë ndihma në Ukrainë - e cila ka pasur pajisje të vjetra, të epokës së Paktit të Varshavës - e kanë parë nevojën e krijimit të stoqeve të tyre me armë moderne, shumë prej tyre të blera nga kompanitë amerikane. Pra, po i rrisin buxhetet e mbrojtjes për të modernizuar mbrojtjen e tyre, forcat e tyre të armatosura.

Radio Evropa e Lirë: Në një situatë hipotetike, a do të mund ta zëvendësonte Evropa plotësisht mbrojtjen amerikane?

Rose Gottemoeller: Shtetet e Bashkuara dhe Britania e Madhe janë dy aleatet e NATO-s që kanë shprehur vullnetin për një ombrellë të zgjeruar parandaluese bërthamore. Andaj, është vështirë për t’u zëvendësuar, sepse Franca ka armë bërthamore, por nuk e ka bërë të njëjtin zotim ndaj NATO-s. Pra, qartazi, është një situatë e vështirë nëse SHBA-ja tërhiqet.

Megjithatë, mendoj se Federata Ruse nuk mund të jetë kurrë e sigurt se si do të përgjigjej SHBA-ja, nëse ajo ndërmerr veprime agresive. Sipas ligjit amerikan që është miratuar vitin e kaluar, do të ishte shumë e vështirë për Trumpin që ta tërhiqte SHBA-në nga aleanca e NATO-s. Një gjë e tillë do të duhej të dërgohej në Senat, ku nuk mendoj se do t’i kishte votat. Pra, këtu duhet të merren parasysh shumë faktorë.

Por, interesimi juaj nëse mbrojtja do të ishte e njëjtë, është shumë relevant, për shkak të pyetjeve që do të shtroheshin pastaj në lidhje me parandalimin e zgjeruar bërthamor të SHBA-së.

Radio Evropa e Lirë: Ashtu siç janë gjërat tani, a janë forcat ushtarake në Evropë të mirëpajisura për t’u përballur me konflikte të mundshme?

Rose Gottemoeller: Situata tani ka të bëjë me modernizimin dhe me rimbushjen e stoqeve, sepse Ukraina është furnizuar me shumë pajisje. Rimbushja po bëhet me sisteme të armëve që janë të përputhshme me NATO-n, kështu që NATO-ja po bëhet më e ndërveprueshme seç ka qenë, kur ka pasur përzierje të pajisjeve të epokës së Paktit të Varshavës dhe pajisjeve të përputhshme me NATO-n.

Kështu që, mendoj se po bëhet një rinovim i forcave të armatosura në të gjithë Evropën në përgjithësi, që do të jetë shumë i dobishëm për të ardhmen e aleancës dhe aftësinë e saj për të mbrojtur veten.

Radio Evropa e Lirë: Po çfarë mesazhesh i dërgojnë Rusisë deklaratat e Trumpit, sepse disa zyrtarë ushtarakë në Suedi, Gjermani, Mbretëri të Bashkuar e kanë paralajmëruar tashmë publikun e tyre që të përgatitet për luftë potenciale me Rusinë...

Rose Gottemoeller: Rusia, tani, është futur plotësisht në aventurën e saj në Ukrainë. Është një luftë e tmerrshme që ka nisur dy vjet më parë, në shkurt të vitit 2022.

Unë nuk besoj se Kremlini ka tani fuqi shtesë ushtarake, për të hyrë në një aventurë me Evropën. Duhet kujtuar se mbi 300.000 ushtarë [rusë] janë vrarë ose plagosur. Ata kanë qenë një ushtri e plotë dhe e gatshme në kohën kur ka nisur pushtimi i Ukrainës, dy vjet më parë.

Për më tepër, Rusia ka humbur pothuajse të gjitha tanket kryesore të fushëbetejës dhe i është dashur të përdorë rezerva më të vjetra. Aktualisht, nuk e ka armatimin më modern. Jam e sigurt se ai do të ndërtohet e rinovohet, por nuk do të prisja ndonjë veprim të menjëhershëm kundër NATO-s në Evropë. Do të ishte katastrofë për Vladimir Putinin dhe ushtrinë e tij.

Radio Evropa e Lirë: A duhet t’i shqetësojnë paralajmërimet e Trumpit edhe vendet e vogla si Kosovën, që ka një numër të konsiderueshëm të forcave amerikane si pjesë e misionit paqeruajtës të NATO-s?

Rose Gottemoeller: Mendoj se të gjithë aleatët e NATO-s dhe partnerët e NATO-s si Kosova, duhet ta kenë parasysh mundësinë që Trump të bëhet president dhe përgatitjet që duhet t’i bëjnë në këtë drejtim.

Forcat amerikane janë të rëndësishme për misionin paqeruajtës në Kosovë, por nuk janë të vetmet të përfshira në të. Italianët e kryesojnë atë mision me vite tashmë. Por, është mirë të mendohet përpara se çfarë do të nënkuptonte presidenca e Trumpit dhe çfarë hapash do të duhej të ndërmerreshin.

Unë jam gëzuar këtë mëngjes [14 shkurt] kur kam dëgjuar sekretarin e përgjithshëm të NATO-s, Stoltenberg, që ka folur për trendin në rritje të shpenzimeve në mbrojtje. Mendoj se mesazhi për fushatën e Trumpit është shumë i mirë.

Gjermania ka qenë në stres të madh në vitet 2017/18/19, duke thënë se nuk do ta arrijë pragun prej 2% të GDP-së për shpenzimet në mbrojte deri në vitet 2030. Kjo e ka zemëruar Trumpin dhe njerëzit e tij. Tani, Berlini njofton se pret që këtë vit ta arrijë 2-përqindëshin.

Këto janë mesazhe të rëndësishme dhe do të ndihmojnë për të siguruar një ambient më të mirë seç e kemi pasur në vitin 2017, nëse Trump rikthehet.

Radio Evropa e Lirë: Më lejoni t’ju bëj disa pyetje edhe për Kosovën. Ju e keni vizituar atë derisa keni qenë zëvendëse e sekretarit të përgjithshëm të NATO-s. Çfarë mendoni për situatën e sigurisë në këtë vend që, për pak ditë, shënon 16-vjetorin e pavarësisë?

Rose Gottemoeller: Është jashtëzakonisht komplekse. Më duhet të them se është përkeqësuar nga koha kur unë kam qenë zëvendëse e sekretarit të përgjithshëm dhe e kam vizituar, rreth 5 vjet më parë.

Shoh se ka tensione të vazhdueshme, tensione të larta në pjesën veriore të vendit. Qeveria e Serbisë vazhdon të luajë një lloj roli balancues, duke u përpjekur të tregojë një lloj marrëdhënieje partneriteti dhe bashkëpunimi me NATO-n, por, në të njëjtën kohë, duket se ndërmerr veprime që destabilizojnë situatën në Kosovë dhe nuk angazhohet në negociata për të zgjidhur probleme. Natyrisht, edhe Qeveria në Prishtinë duhet ta ketë rolin e saj në këtë drejtim.

Unë shpresoj se mund të ketë përparim në procesin e stabilizimit, sepse kjo është më e mira për Kosovën dhe pavarësinë e saj.

Radio Evropa e Lirë: Forca e Sigurisë e Kosovës është në proces të shndërrimit në ushtri. Çfarë është e rëndësishme për një tranzicion të suksesshëm?

Rose Gottemoeller: Para së gjithash, profesionalizmi është gjithmonë shumë, shumë i rëndësishëm. Kjo nënkupton: stërvitje, stërvitje, stërvitje, dhe punë të përbashkët me këshilltarët. Unë e di se aleatët e NATO-s, partnerë të Kosovës, e sigurojnë atë ndihmë. Nëse unë do ta këshilloja Kosovën, do t’i thosha se të bërit forcë ushtarake profesionale, shumë e trajnuar, në përputhje me NATO-n, me standardet e NATO-s, duhet të jetë një objektiv që duhet arritur.

Radio Evropa e Lirë: Sa kohë mund të marrë kjo?

Rose Gottemoeller: Është shumë e vështirë për mua ta them pasi nuk jam në terren dhe nuk kam qenë për kohë të gjatë. Qartazi, ka çështje politike, ushtarake dhe ekonomike që duhet t’i zgjidhë Qeveria në Kosovë, për shkak të këtyre ndryshimeve. Të gjitha këto transformime kërkojnë burime, janë të shtrenjta.

Marrë nga REL

rose gottemoeller nato trump

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin