LIVE UPDATES
Bota

Kompanitë kosovare hyjnë në tregun e veriut

Ky ndryshim ka të bëjë me hapjen e supermarketeve, restoranteve, pastiçerive dhe kafeneve që janë në pronësi të biznesmenëve kosovarë, biznese këto që gjenden në mbarë Kosovën, në jug të Ibrit. Këto kompani kryesisht udhëhiqen nga shqiptarë të Kosovës.

16 August 2024, 07:43 Nga N.F
Kompanitë kosovare hyjnë në tregun e veriut
Veri i Kosovës

KOSOVË- Në vend të “Dolçe vita”, “C’est la vie”. Në vend të Këshillit Kombëtar Serb, pastiçeria "Missini". Në vend të mishtores "Laziq", supermareketi "Meridian". Në qendër të Mitrovicës së Veriut, ditëve të fundit vërehet një pamje ndryshe nga dy dekadat e kaluara.

Ky ndryshim ka të bëjë me hapjen e supermarketeve, restoranteve, pastiçerive dhe kafeneve që janë në pronësi të biznesmenëve kosovarë, biznese këto që gjenden në mbarë Kosovën, në jug të Ibrit. Këto kompani kryesisht udhëhiqen nga shqiptarë të Kosovës.

Deri vonë, lokalet ku po hapen bizneset e reja, ishin përdorur nga serbët lokalë. Mirëpo, Agjencia Kosovare e Privatizimit thotë se tani këto objekte janë nën kontrollin e saj dhe janë shpallur tenderë përmes të cilëve këto objekte janë marrë me qira apo janë blerë.

Për çfarë po shpresojnë pronarët e rinj?

Në afërsi të urës kryesore mbi lumin Ibër në Mitrovicë të Veriut, në 28 vjetët e fundit ka ekzistuar një kafene e quajtur “Dolçe vita”. Pronari vinte nga radhët e komunitetit serb.

Lokali dikur i takonte ndërmarrjes shoqërore, Luks, ndërsa sot është në pronësi të Agjencisë Kosovare të Privatizimit. Pasi kjo agjenci shpalli tender publik, objekti u ble nga një shqiptar i Kosovës dhe kafeneja ka marrë emrin “C’est la vie”. Menaxheri i kësaj kafeneje, Nexhat Haliti, thotë për Radion Evropa e Lirë se ky biznes ka klientë shqiptarë dhe serbë.

“Sot (15 gusht) është bërë një muaj që kur kemi nisur të punojmë. Nuk kemi pasur as provokimin më të vogël nga serbët, edhe ata po vijnë si klientë. Ne nuk u hapëm [kafenenë] vetëm për shqiptarët, por edhe për serbët, për të gjithë njerëzit. Serbët kur vijnë këtu duhet të ndihen si në shtëpinë e tyre”, thotë Haliti. Për Halitin, bashkëjetesa mes komuniteteve në Kosovë është e pashmangshme.

“Duhet të jetojmë së bashku. Jemi fqinj”, thotë ai. Ai shton se punëtorët po ashtu duhet të jenë nga komunitetet e ndryshme që jetojnë në Kosovë, duke treguar se do të punësojë një kamerier nga komuniteti serb.

“Missini” është një zinxhir i pastiçerive që do të hapet në shtator në Mitrovicë të Veriut, konfirmoi për Radion Evropa e Lirë, pronari i këtij biznesi, Astrit Misini, i cili është nga Mitrovica e Jugut.

Ai tregon se aktualisht është duke renovur lokalin që ka marrë me qira nga Agjencia Kosovare e Privatizimit. Misini thotë se ka vendosur të zgjerojë biznesin e tij në veri për shkak se gjendja e sigurisë në këtë pjesë të Kosovës, sipas tij, është stabilizuar.

“Duke pasur parasysh situatën e krijuar nga shteti, ndihemi të sigurt për të investuar. Lokali ndodhet nën banesat në sheshin e qytetit. Punëtorët janë duke rinovuar, fqinjët nga komuniteti serb na kanë pritur shumë mirë”, thotë ai. Misini thotë se fillimisht planifikon të punësojë 12 punëtorë.

“Ka persona njerëz që janë të interesuar, kanë aplikuar qytetarë nga komuniteti boshnjak dhe serb. Ne do të punësojmë qytetarë nga këto komunitete”, thotë ai.

Misini tha se klientët e tij në Mitrovicën e Jugut janë pikërisht serbët që jetojnë në komunat në veri të Ibrit.

Mitrovica e Veriut është një nga katër komunat në veri të Kosovës, të banuara me shumicë serbe, ku në dy vjetët e fundit tensionet kanë qenë të larta për shkak të përpjekjeve të Qeverisë të udhëhequr nga Albin Kurti për të shtrirë autoritetin në këtë pjesë. Largimi nga përdorimi i targave serbe, i dinarëve serbë, mbyllja e disa institucioneve që punojnë sipas sistemit serb janë disa nga vendimet që janë zbatuar dhe që kanë nxitur pakënaqësi dhe protesta nga popullsia lokale serbe. Tensionet kulmuam në shtator të vitit 2023, kur një grup i serbëve të armatosur sulmuan Policinë e Kosovës në Banjskë të Zveçanit.

Qytetarët për ndryshimet: "Si të përshtatemi kur gjithçka ndodh kundër vullnetit tonë”


Qytetarët në Mitrovicë të Veriut kanë mendim tjetër sa i përket ndryshimeve të fundit në qytet dhe ardhjen e biznesmenëve të rinj. Disa qytetarë thonë se bashkëjetesa mes shqiptarëve dhe serbëve është e mundur dhe tregojnë se ata edhe në të kaluarën kanë jetuar së bashku, ndërsa të tjerë besojnë se zgjerimi i tregut të Kosovës në veri është për shkak të vendimit politik, e jo ekonomik.

Momo Millaçiq, i cili jeton në Mitrovicën e Veriut si banor i zhvendosur nga Peja, thekson se pronarët e lokaleve të reja komerciale me siguri që kanë “dokumente valide”.

“Ne kemi kundërshtuar shumë gjëra [Qeverinë e Kosovës], por çfarë të bëni, duhet ta pranoni”, thotë ai për REL-in.

Ndërkaq, Sërxhan Simonoviq, e sheh si “shqiptarizim të veriut” ardhjen e biznesmenëve shqiptarë në Mitrovicë të Veriut. Ai shton se shumë procese në këtë pjesë zhvillohen kundër vullnetit të popullatës shumicë serbe.

Kjo, thotë ai, është “një taktikë për t'i larguar të gjithë ata që mund t'i bëjnë një lloj rezistence autoriteteve të Kosovës”. Simonoviq po ashtu beson se ardhja e biznesmenëve shqiptarë ka prapavijë politike.

“Tregu në katër komunat në veri është i papërfillshëm dhe shumë i vogël për të krijuar përfitime të konsiderueshme”, thotë ai dhe shton se deri më tani serbët shkonin në Mitrovicë të Jugut kur donin të tregtonin me ndonjë nga zinxhirët e mëdhenj të shitjes me pakicë. Radojko Jovanoviq nga Mitrovica e Veriut nuk i sheh si diçka të mirë ndryshimet e fundit.

“[Lokalet] po u jepen shqiptarëve kushedi në bazë të çfarë procedurash. Besoj se ka serbë që mund t’i marrin me qira apo edhe t’i blejnë këto lokale”, thotë Jovanoviq.

Megjithatë, ai beson se këto sipërmarrje do të performojnë mirë “sepse shqiptarët janë tregtarë të mirë”. Mendim të ngjashëm shpreh edhe Dragica nga Mitrovica e Veriut. Ajo thotë se me siguri do të jetë kliente e bizneseve të reja, pasi lokalet ku shkonte më parë, tashmë janë mbyllur.

“Ne përshtatemi me gjithçka. Kështu është, nuk mund të ndryshojmë asgjë. Për të pranuar, do të shohim se si, çfarë nga imponohet, kush mund të durojë. Jemi mësuar, kemi jetuar me ta [shqiptarët]”, thotë ajo.

Përderisa më parë nuk kishte biznesmenë shqiptarë në qendrën e Mitrovicës së Veriut, ata ishin të pranishëm në vendbanimet multietnike në këtë qytet dhe bashkëpunimi ndëretnik ka ekzistuar gjithmonë. Kështu, dyqanet në Lagjen e Boshnjakëve janë në pronësi kryesisht të shqiptarëve, ndërsa klientët janë kryesisht serbë. Pjesëtarët e komunitetit serb shpesh bëjnë tregti edhe në Mitrovicë të Jugut, ku ka edhe rrjete të mëdha të supermarketeve./REL

kompanitë kosovare veri

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin