LIVE UPDATES
Bota

Kriza e fundit në Bosnje-Hercegovinë dhe kërcënimet e Dodik, DW: Çfarë qëndrimi mbajnë kroatët dhe Kroacia zyrtare?

Veprimet e fundit separatiste të udhëheqjes serbe në Bosnjë-Hercegovinë (B-H) nuk kanë shumë shanse për momentin. Çfarë qëndrimi mbajnë kroatët në B-H si dhe Kroacia zyrtare lidhur me këto ngjarje?

12 March 2025, 08:13 Nga r.ll
Kriza e fundit në Bosnje-Hercegovinë dhe kërcënimet e Dodik,
foto ilustruese

SARAJEVË- Situata politike në Bosnjë-Hercegovinë është tensionuar shumë së fundmi për shkak të përpjekjeve të Milorad Dodikut, liderit të serbëve atje, për të vënë në dyshim institucionet qendrore të këtij vendi dhe autoritetin e Përfaqësuesit të Lartë të bashkësisë ndërkombëtare. Por nga perspektiva e kroatëve të Bosnjë-Hercegovinës, si dhe e vetë Republikëssë Kroacisë, kjo mosmarrëveshje shihet në një këndvështrim të veçantë.

Para së gjithash, sepse Dodik u bëri thirrje atyre të rezistojnë dhe të ringjallin të ashtuquajturin projekt separatist, Herceg-Bosna nga vitet 1990. Për më tepër, një sfidë e tillë mund të jetë delikate duke pasur parasysh dallimet në qasjen e udhëheqjes shtetërore kroate ndaj B-H.

Pak ditë pas fillimit të krizës mes entitetit të Republika Srpska dhe autoriteteve të B-H, nuk duket sikur përfaqësuesit kroatë në atë vend janë të interesuar për një aventurë sipas sugjerimeve të Dodikut.Udhëheqësi i tyre Dragan Çoviq mbetet joformalisht i afërt me Milorad Dodikun, kryeministri kroat Andrej Plenkoviq po vepron në mënyrë legaliste dhe të rezervuar ndërsa presidenti kroat Zoran Milanoviq nuk e ka komentuar këtë çështje.

"Para disa ditësh, mes rrëmujës për këtë temë, sapo po vrapoja pranë vilës së Çoviqit, sepse atje shkoj zakonisht. Pashë një turmë të pazakontë dhe nuk e dija që Dodik kishte ardhur për ta vizituar, e kuptova më vonë. Por Çoviqi nuk i ofroi më shumë se një mikpritje”, thotë Dragan Markovina, historian dhe komentator politik.

Kërcënim me armë bosh

"Kjo është mjaft e qartë," vazhdon ai, "kështu që ata nuk janë qartë të gatshëm t'i bashkohen atij për të minuar B-H. Milanoviq me siguri do të ishte i lumtur ta mbështeste atë, siç bëri para vendimit të gjykatës, por tani vlerëson se nuk ia vlen”.

Por çështja mbetet se sa reale është mundësia që Dodik të realizojë planin e tij, nëse vendos të shkojë deri në fund. "Nëse do të më kishit pyetur një ditë pas vendimit të gjykatës, me siguri do të kisha thënë, i impresionuar nga performanca e tij, se kisha frikë nga gjendja. Por tani e shoh që nuk do të ndodhë gjë, se është kërcënim me ‘armë bosh'. Ai është kryesisht i shqetësuar për veten e tij dhe mund të ndërmarrë ndonjë veprim, por as opozita në RS nuk po i jep mbështetje për ndonjë aksion madhor. Prandaj, Dodik nuk ka kapacitet të mjaftueshëm për shkëputje, megjithëse mund të shkaktojë ndonjë incident të kufizuar. Mendoj se potenciali i tij nuk është më i madh se kaq," beson Markovina.

Funksionaliteti dhe qëndrueshmëria e B-H në sprovë

Markovina vlerëson se incidente të tilla do të ishin problem edhe për Kroacinë, jo vetëm për shkak të kufirit jashtëzakonisht të gjatë që ndan me pjesën e RS të B-H. Por ai është i bindur se mes kroatëve tëB-H ka disponim për një përshkallëzim të gjendjes.

Studiuesi i shkencave politike, kroati Davor Gjenero ka frikë se rebelimi i Milorad Dodikut do të ketë pasoja negative për sovranitetin dhe unitetin, si dhe funksionalitetin dhe qëndrueshmërinë e B-H.

"Sepse edhe nëse Marrëveshja e Dejtonit do të anulohej, B-H mund të organizohet në përputhje me Marrëveshjen e mëparshme të Uashingtonit dhe si një shtet i vetëm do të shtrihej edhe në territorin e entitetit serb. Nëse do të mbetej funksionale", thotë ai.

Sarajeva është kryeqyteti i kroatëve në B-H

"Rreziku i dytë për B-H rrjedh nga fakti se qeveria aktuale kroate nuk mban qëndrimin ndaj kroatëve të B-H si dikur presidenti kroat Stipe Mesiq." Plenkoviq mban qëndrim të tillë, por ai nuk guxon t'u përcjellë me kaq forcë kroatëve në B-H se Sarajeva është kryeqyteti i tyre, ndërsa Zagrebi mund të ndihmojë vetëm në forcimin e një klime më të mirë politike.

Ajo që njerëzit në Sarajevë shpesh nuk e kuptojnë është fakti se qëndrimi i Çoviqit ndaj Republikës së Kroacisë nuk është si ai i Dodikut ndaj Serbisë. Gjenero beson se komunikimi është përkeqësuar dhe për shkak të qëndrimeve të Zoran Milanoviqit, i cili ka përsëritur gabimin e politikanëve kroatë që anashkalonin Sarajevën kur vizitonin B-H, duke u rreshtuar në dukje me ato që bën Serbia.

"Unë besoj se e gjithë kjo sot është vetëm një "stuhi në një filxhan çaji", nëse kemi parasysh se rendi ndërkombëtar në lidhje me B-H ende qëndron si më parë. Por nuk ka dyshim se Dodik dhe Aleksandar Vuçiq do të donin të fusnin në këtë lojë edhe kroatët”, thotë Davor Gjenero. Prandaj, nëse gjërat nuk lëvizin në drejtimin e duhur atëherë gjërat nuk do të qetësohen si duhet./DW

bosnje hercegovine kroaci

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin