LIVE UPDATES
Bota

Libia: Një vend në qendër të shkatërrimit dhe ndarjes

Më shumë se 6,000 janë të vdekurit e regjistruar zyrtarisht, ndërsa të zhdukurit i kalojnë 10,000, sipas vlerësimeve që është e pamundur të jenë të sakta në një vend që është ndarë thellë në 12 vitet e fundit dhe popullsia e të cilit është në prag të një krize humanitare.

13 September 2023, 16:26 Nga I.A
Libia: Një vend në qendër të shkatërrimit dhe ndarjes
Libia

LIBI- Libia është në qendër të një katastrofe që kufizohet me botën tjetër. Më shumë se 6,000 janë të vdekurit e regjistruar zyrtarisht, ndërsa të zhdukurit i kalojnë 10,000, sipas vlerësimeve që është e pamundur të jenë të sakta në një vend që është ndarë thellë në 12 vitet e fundit dhe popullsia e të cilit është në prag të një krize humanitare.

Vendi që ka pësuar shkatërrimin më të madh është Derna (Darni i lashtë), një qytet që, për fat të keq, përveç që është qendra e fenomenit ekstrem Daniel, është edhe në gjendje të rrënuar absolutisht nga një prej dy qeverive që vendi ka pasur që nga ajo kohë, rënia e Gadafit dhe pas.

Kush e kontrollon zonën?

Derna, në fakt pjesa më e madhe e qytetit që sot është rrëmbyer nga ujërat e vrullshëm, u krijua kur Libia ishte nën pushtimin italian në gjysmën e parë të shekullit të 20-të. Qyteti ishte i famshëm për plazhet e tij, shtëpitë e bardha, të vogla piktoreske dhe kopshtet me palma. Pas rënies së Gaddafit në vitin 2011, ai u kthye në një xhep islamistësh ekstremistë, u bombardua nga forcat ajrore egjiptiane dhe më në fund në 2019 ra në duart e Khalifa Haftar. Nën Haftarin në Derna si në qytetet e tjera në Libinë lindore është bërë pak në drejtim të modernizimit të infrastrukturës dhe aq më pak në drejtim të investimeve në projekte të reja.

Si Libia kaloi në kaos pas Gadafit

Shumica e projekteve, duke përfshirë digat që u shembën në zonë duke përhapur terror dhe vdekje, datojnë që nga viti 1970, ndërsa bazuar në atë që raportohet nga mediat perëndimore, Khalifa Haftar nuk u beson banorëve dhe kompanive të zonës, e kështu edhe disa projekte të vogla që miratuan vitin e kaluar për digat në zonë u bënë nga kompani me qendër në Bengazi.

Një shtet, dy qeveri dhe dy kryeministra

Që nga viti 2014, ka pasur dy qeveri në Libi që kanë ndarë efektivisht vendin. Secila palë mbështetet logjikisht nga "lojtarë" të ndryshëm ndërkombëtarë dhe pretendon sovranitet absolut mbi vendin jashtëzakonisht të pasur me naftë. Në Tripoli, kryeministri Abdul Hamin Djebba është kreu i qeverisë së njohur ndërkombëtarisht të vendit. Në Bengazi Osama Hamad është kryeministri i palës lindore i cili mbështetet nga aktori më i fortë ushtarak në rajon, Khalifa Haftar.

Problemi madhor në Libi nuk ka mundur të zgjidhet me asnjë iniciativë ndërkombëtare, ndërkohë që zgjedhjet e planifikuara për vitin 2021 nuk u zhvilluan kurrë. Deri në vitin 2020, të dy palët ishin madje në luftë të hapur me forcat e Haftarit që rrethuan Tripolin. Konfliktet civile kanë kushtuar jetën e mijëra njerëzve duke sjellë mercenarë nga Turqia dhe Rusia në tokat libiane (Wagner). Khalifa Haftar mbështetet hapur nga Egjipti , Rusia , Jordania dhe Emiratet e Bashkuara Arabe , ndërsa qeveria perëndimore mbështetet nga Italia, Turqia dhe Katari.

Një vend i pasur me banorë të varfër

Depozitat e naftës në Libi janë ndër më të rëndësishmet në të gjithë rajonin dhe vendi mbështet pjesën më të madhe të PBB-së së tij në eksportet e arit të zi. Që nga rënia e regjimit të Gadafit , kontrolli i burimeve të prodhimit të pasurisë ka kaluar në duart e disa komandantëve të luftës, të cilët krahas rritjes së fuqisë së tyre, kanë zhvilluar edhe ushtri personale.

Pasuria kombëtare nuk shpërndahet në asnjë mënyrë mes më shumë se 6.7 milionë qytetarëve të vendit, ndërkohë që shërbimet publike dhe infrastruktura po shemben. Goditja e Danielit ishte thjesht "dora e padukshme" që tërhoqi perden përpara dramës së vërtetë që po përjetohej nga një nga vendet më të pasura në burime dhe më të varfrat në qeverisje në Afrikën Sub-Sahariane.

libia 

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin