LIVE UPDATES
Bota

"Moska e sheh rajonin si oborrin e shtëpisë së saj!" Bashkëpunimi Kinë-Rusi në Arktik ngre shqetësime

Pas një takimi në Moskë më 21 gusht midis Kryeministrit kinez Li Qiang dhe Kryeministrit rus Mikhail Mishustin, Kina lëshoi një komunikatë të gjerë mbi mënyrat se si të dy vendet po rrisin bashkëpunimin.

28 August 2024, 21:30 Nga M.B
"Moska e sheh rajonin si oborrin e shtëpisë së saj!"
Foto ilustruese

ARKTIK- Ndërsa Kina dhe Rusia kërkojnë të thellojnë bashkëpunimin në Arktik, analistët nënvizojnë shqetësimet lidhur me rritjen e konkurrencës gjeopolitike në rajon, çka i detyron vendet të mendojnë më shumë se si t'u përgjigjen kërcënimeve të mundshme. Pas një takimi në Moskë më 21 gusht midis Kryeministrit kinez Li Qiang dhe Kryeministrit rus Mikhail Mishustin, Kina lëshoi një komunikatë të gjerë mbi mënyrat se si të dy vendet po rrisin bashkëpunimin. Për sa i përket Arktikut, Pekini dhe Moska u zotuan të forcojnë bashkëpunimin në fusha që përfshijnë transportin detar, sigurinë e lundrimit, teknologjinë dhe ndërtimin e anijeve polare.

“Të dy vendet do të inkurajojnë kompanitë e tyre që të angazhohen në mënyrë aktive për të bashkëpunuar në transportin përmes Arktikut, bazuar në parimet e tregut dhe t’i kushtojnë vëmendje të veçantë mbrojtjes së ekosistemit të Arktikut”, thuhet në komunikatë.

Analistët thonë se kjo është pjesë e përpjekjeve të Pekinit dhe Moskës për të thelluar bashkëpunimin në fusha të tilla si transporti, eksplorimet për energjinë dhe siguria e Arktikut.

“Kina ka investuar në projektet energjetike ruse në Arktik, ka bashkëpunuar me Rusinë në zhvillimin e anijeve dhe infrastrukturës dhe ka kryer stërvitje ushtarake në rajonin e rëndësishëm strategjik”, thotë Patrik Andersson, analist i organizatës “Swedish National China Center”.

Në korrik, Komanda e Mbrojtjes së Hapësirës Ajrore të Amerikës së Veriut njoftoi se kishte gjurmuar katër avionë bombardues strategjik me rreze të gjatë veprimi, dy kinezë dhe dy rusë, që fluturonin në qiellin bregdetar të Alaskës.

Që nga viti 2023, Pekini dhe Moska kanë bashkëpunuar për të zhvilluar “Rrugën e Detit të Veriut” përgjatë vijës bregdetare të Arktikut rus, për të cilën Presidenti Vladimir Putin ka thënë se është "absolutisht thelbësore". Dy vendet nënshkruan gjithashtu një memorandum mirëkuptimi që synon thellimin e bashkëpunimit të sigurisë midis rojeve të tyre bregdetare. Pavarësisht përpjekjeve për të thelluar bashkëpunimin në Arktik, zoti Andersson thotë se ka ende disa pika fërkimi midis Pekinit dhe Moskës.

“Historikisht Rusia është treguar e matur për ta ftuar Kinën në Arktik, sepse Moska e sheh rajonin si oborrin e shtëpisë së saj”, tha ai për Zërin e Amerikës në një intervistë nga Stokholmi.

“Ndërsa balanca e fuqisë dypalëshe po zhvendoset gjithnjë e më shumë në favor të Kinës që nga fillimi i Luftës së Ukrainës, Rusia po bëhet më e varur ekonomikisht dhe politikisht nga Kina, çka mund ta detyrojë Moskën që të marrë në konsiderata forcimin e bashkëpunimit me Pekinin në disa fusha ku më parë hezitonte”, thotë zoti Andersson.

Ndërsa patrullimi i përbashkët ajror i kohëve të fundit pranë Alaskës ka tërhequr shumë vëmendje, zoti Andersson thotë se qëllimi i bashkëpunimit të tyre ushtarak në Arktik mbetet i paqartë.

“Është e vështirë të përcaktohet se çfarë nënkuptojnë këto prova, nëse ata në të vërtetë janë të gatshëm për një bashkëpunim të ngushtë ushtarak në rajon ose nëse kanë të bëjnë kryesisht me qëndrimin dhe frenimin e Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të saj në Arktik”, tha ai për Zërin e Amerikës.

Shtimi i vëmendjes ndaj Arktikut

Analistët thonë se disa vende nordike po bëhen më të vetëdijshme lidhur me kërcënimin e mundshëm që mund të sjellë në rajon Kina përmes bashkëpunimit të saj me Moskën.

“Ndërsa zyrtarët në Finlandë po vëzhgojnë zhvillimet në Arktik, padyshim ka një ndërgjegjësim në rritje lidhur me kërcënimet ose sfidat e mundshme që vijnë nga rritja e pranisë kineze në rajon”, thotë Minna Alander, eksperte për sigurinë e Arktikut në Institutin Finlandez për Marrëdhëniet Ndërkombëtare.

Ajo tha se Rusia mbetet shtytësi kryesor për militarizimin e Arktikut, por që Kina mund të paraqesë sfida për Finlandën dhe shtetet tjera të Arktikut për shkak të strategjive të saj më të fshehta.

“Ekziston gjithmonë një dyshim që shumica e hulumtimeve që Kina po i bën në stacionin e saj në Svalbard të Norvegjisë nuk janë thjeshtë vetëm për përparimin e njerëzimit”, tha ajo për Zërin e Amerikës.

Ekspertët rajonalë thonë se shtetet nordike duhet të hartojnë strategjitë e tyre për t’u përballur me rreziqet e mundshme.

“Mendoj se po fillojmë ta kuptojmë ndërlikueshmërinë e kërcënimeve hibride që mund të kanosen nga Kina dhe Rusia (në Arktik), por ne nuk kemi krijuar mjetet për të na ndihmuar që të përballemi me ato sfida,” thotë analisti Patrik Oksanen pranë organizatës ‘Forumi i Botës së Lirë në Stokholm’.

Ai i tha Zërit të Amerikës se lidhjet ekonomike me Kinën po ndërlikojnë përpjekjet e Suedisë për të hartuar një plan strategjik për t’u përballur me sfidat e reja.

“Nuk ka gatishmëri për të bërë diçka që mund të interpretohet si përshkallëzim i situatës me Kinën, por do të duhet që brenda një periudhe të shkurtër t’u japim përgjigje kërcënimeve të mundshme që Kina dhe Rusia paraqesin në rajonin e Arktikut”, thotë analisti Oksanen.

Marrëveshja e akullit

Sipas zonjës Alander, ajo pret që shtete si Finlanda dhe Suedia, të cilat u bënë anëtare të NATO-s në vitin 2023, të rrisin bashkëpunimin në Arktik me aleatët e tjerë të NATO-s.

“Është në interesin e Finlandës të zhvillojë marrëdhënie me anëtarët e tjerë të NATO-s në sektorë si siguria, ekonomia dhe tregtia, ndërsa Finlanda ka investuar shumë në këto marrëdhënie transatlantike”, i tha ajo Zërit të Amerikës.

Në muajin korrik, Shtetet e Bashkuara, Kanadaja dhe Finlanda njoftuan për një nismë trepalëshe, të quajtur “Marrëveshja e Akullit”, për të bashkëpunuar në prodhimin e anijeve akullthyese polare.

Qeveria kanadeze tha se nisma merr parasysh “përparësinë e vendeve për të garantuar sigurinë në Arktik, përfshirë mbrojtjen e vazhdueshme të normave dhe rregullave tradicionale ndërkombëtare.”

Joar Forssell, ligjvënës suedez i Partisë Liberale, i tha Zërit të Amerikës se krahas bashkëpunimit të shtuar ndërmjet aleatëve të NATO-s, shtetet nordike po shqyrtojnë mundësitë për të thelluar koordinimin për çështjet që lidhen me Arktikun.

Ndërkohë që vendet e NATO-s, krahas Rusisë dhe Kinës, përpiqen të shtojnë bashkëpunimin me partnerët në Arktik, zonja Alander thotë se kjo prirje do të çojë drejt një tensioni më të madh gjeopolitik në rajon, i cili për një kohë të gjatë ka qenë larg betejave politike globale.

“Dikur ekzistonte një slogan ‘Sa më lart në veri, aq më i ulët tensioni’ (për të përshkruar gjendjen në Arktik) por fatkeqësisht, tani gjasat janë që kjo parullë në të ardhmen do të shndërrohet në ‘sa më lart në veri, aq më i lartë tensioni’”, i tha ajo Zërit të Amerikës./ VOA

arktik

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin