LIVE UPDATES
Bota

Pas heqjes të digës, në lumin Klamath vërehen peshqit e parë

Diga hidroelektrike e fundit, nga 4 të tilla të amortizuara, u hoq këtë vit nga lumi Klamath, një lumë rreth 400 kilometra i gjatë, që shrihet nga jugu i Oregonit në brigjet e Kalifornisë.

21 December 2024, 22:56 Nga I.A

Pas heqjes të digës, në lumin Klamath vërehen peshqit e

SHBA- Në pjesën perëndimore të Shteteve të Bashkuara, aktivistët që kishin përkrahur projektin më të madh në botë të heqjes të digave, po festojnë sukseset e para, por njëherësh po hasin edhe pengesa. Korrespondenti i Zërit të Amerikës, Matt Dibble, sjell materialin, nga lumi Klamath në kufirin mes shteteve të Kalifornisë dhe Oregonit.

Diga hidroelektrike e fundit, nga 4 të tilla të amortizuara, u hoq këtë vit nga lumi Klamath, një lumë rreth 400 kilometra i gjatë, që shrihet nga jugu i Oregonit në brigjet e Kalifornisë.

Është projekti më i madh i zbatuar ndonjëherë për çmontime digash, me synimin për të rifituar ekosistemin e lumit dhe për të rikthyer peshqit e larguar prej kohësh. Përpjekja masive duket se po jep rezultat.

Vetëm dy muaj pasi u hoq diga e fundit, në fund të gushtit, u vunë re peshq salmon duke lëshuar vezët, në një degë të lumit, ku nuk kishin mundësi të shkonin prej100 vjetësh.

Por zhbërja e kësaj ndërhyrjeje të njeriut para një shekulli mbart me vete rreziqe mjedisore.

Dave Coffman, është drejtues i projektit për lumin Klamath, nga kompania “Resource Environmental Solutions”. Ai thotë se e ka pritur këtë moment prej 5 vjetësh.

"Fatmirësisht, rikthimi i ekosistemit të lumit dhe përfitimet prej saj, do të jenë shumë më të dobishme se sa ndikimi afatshkurtra", shprehet ai.

Si pasojë e tharjes së ujëmbledhësave që ndodheshin pas digave, u çliruan tonelata të tëra me llum të grumbulluar prej kohësh. Ujrave të përzier me llucë u mungonte oksigjeni, duke bërë që disa peshq të ngordhnin. Mbas tharjes, mbetën afërsisht 900 hektarë me shtresa të trasha llumi, duke “i zënë në kurth” disa kafshë që po kërkonin ujë.

Tashmë të tharë, rezervuarët janë terrene që sfidojnë përpjekjet për rikthimin e florës.

“Ne nuk po mbjellim në tokë pjellore, por në një sipërfaqe të vdekur algash, të cilat tashmë kanë krijuar këtë shtresë llumi në shtratin e rezervuarit. Ky i fundit, pas tharjes, është ngurtësuar si betoni”, thotë zoti Coffman.

Gjatë pesë viteve të fundit, pjesëtarë kryesisht të fisit Yurok kanë mbledhur fara nga bimët dhe pemët autoktone.

Pranverën e shkuar, farat u hodhën me helikopterë dhe me dorë, për të përfituar nga shirat e fundit, para vapës së verës.

“Bëhet fjalë për rreth 29 tonë fara. Viti i parë ishte fantastik. Mbjellja me dorë ishte jashtëzakonisht e suksesshme. Dhe ai peizazh, ishte plot jetë. Bletët, zogjtë, gjitarët", tregon Josh Chenoweth, ekologjist i fisit Yurok.

Por jo të gjitha krijesat janë të mirëseardhura. Kuajt e egër enden lirshëm dhe kullosin bimësinë këtu. Tufa, e cila u mblodh nga një fermer lokal për të shuar zjarret, tani kërcënon përpjekjet për ri-bimësi.

“Numri i kuajve të egër në është rritur nga një numër i vogël, në ndoshta 200 tani”, shprehet zoti Coffman.

"Këtu mund të shihni gjurmë kuajsh. Janë dëmtime nga thundrat e kuajve, kuaj që vijnë këtu dëmtojnë bimësinë", tregon Daniel DiIulio nga kompania “Resource Environmental Solutions”.

Ekipi po ngre një gardh 15 kilometra të gjatë për të mos lejuar kuajt, si dhe po heq barërat e këqija me dorë, si pjesë e përpjekjeve për rikthimin e ekosistemit, përpjekje që pritet të vazhdojnë dhe për të paktën pesë vjet të tjerë./VOA

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin