LIVE UPDATES
Bota

Përse po rriten tensionet Rusi – Lituani?

Kryeministrja e Estonisë Kaja Kallas tha se nuk mendon se ekziston një kërcënim ushtarak për Lituaninë, duke shtuar se Rusia po përpiqet të krijojë trysni ndaj BE-së për të lehtësuar sanksionet.

23 June 2022, 22:44 Nga I.A
Përse po rriten tensionet Rusi – Lituani?
Kamione

RUSI- Tensione të reja mes Moskës dhe Perëndimit po shfaqen pasi Lituania vendosi të ndalë transportin e disa mallrave përmes territorit të saj drejt rajonit rus Kaliningrad, në kuadrin e sanksioneve të vendosura ndaj Kremlinit, nga Bashkimi Evropian. Moska paralajmëroi se do të kundërpërgjigjet ndaj sanksioneve që vijnë si pasojë e sulmit të tij ndaj Ukrainës, në një mënyrë që do të ketë “ndikim domethënës negativ” mbi popullin lituanez, duke rritur kështu frikën për një përplasje të drejtpërdrejtë mes Rusisë dhe NATO-s.

Por cilat janë arsyet e rritjes së tensioneve për Kaliningradin, një territor i Rusisë në Detin Baltik, por që është i ndarë nga pjesa tjetër e vendit?

TERRITORI MË NË PERËNDIM I RUSISË

Rajoni i Kaliningradit ishte dikur pjesë e provincës gjermane Prusia Lindore, që u mor nga Bashkimi Sovjetik pas Luftës së Dytë Botërore, në përputhje me marrëveshjen e Potsdamit të vitit 1945 mes fuqive aleate. Kryeqytetit të Prusisë Jugore, Konigsberg, iu ndërrua emri në Kaliningrad, sipas emrit të udhëheqësit bolshevik Mikhail Kalinin.

Mendohet se rreth 2 milionë gjermanë u larguan nga ky territor në muajt e fundit të Luftës së Dytë Botërore dhe ata që qëndruan u dëbuan me forcë pasi përfundoi konflikti i armatosur.

Autoritetet sovjetike e shndërruan Kaliningradin në një port kryesor, si dhe një qendër peshkimi, duke inkurajuar njerëz nga rajonet e tjera që të zhvendoseshin aty. Që nga periudha e Luftës së Ftohtë, Kaliningradi gjithashtu shërbeu si një bazë kryesore për flotën ruse në Detin Baltik.

Por, që nga rënia e Bashkimit Sovjetik dhe me pavarësinë e vendeve të Baltikut, Kaliningradi u gjend i veçuar nga pjesa tjetër e Rusisë, dhe i rrethuar nga Lituania, Letonia dhe Estonia, tashmë të gjitha vende anëtare të NATO-s. Në jug të tij gjendet Polonia, gjithashtu vend anëtar i NATO-s.

Ndërsa marrëdhëniet e Rusisë me Perëndimin janë përkeqësuar, roli ushtarak i Kaliningradit është rritur. Vendndodhja e tij e ka pozicionuar në vijën e parë të përpjekjeve të Moskës për t’iu kundërvënë atyre që ajo i quan politika armiqësore të NATO-s.

Kremlini ka shtuar atje në mënyrë sistematike forcat e tij ushtarake, duke i pajisur me armatime moderne, përfshirë raketat e vetëdrejtuara të preçizionit të lartë “Iskander”, si dhe një mori sistemesh të mbrojtjes ajrore.

Ndërsa rëndësia ushtarake e rajonit është rritur, varësia e tij nga mallrat që vijnë nga Polonia dhe Lituania e ka bërë atë veçanërisht të ekspozuar.

Lituania theksoi se ndalimi i lëvizjes së mallrave të përfshira nga sanksionet ishte pjesë e paketës së katërt të sanksioneve të BE-së kundër Rusisë, duke vënë në dukje se masa ndaluese zbatohet vetëm për çelikun dhe metalet e hekurta, duke filluar nga 17 qershori.

Qeveria në Vilnius hodhi poshtë përshkrimin e masave nga Rusia si një bllokadë, duke theksuar se mallrat që nuk përfshihen nga sanksionet, si dhe pasagjerët e linjave hekurudhore mund të vazhdojnë të udhëtojnë përmes Lituanisë.

Në përputhje me vendimin e BE-së, qymyri do të ndalohet në gusht dhe dërgesat e naftës dhe produkteve të naftës do të ndalen në dhjetor.

Moska protestoi zyrtarisht për ndalimin e dërgesave në Kaliningrad, si shkelje e marrëveshjeve Rusi-BE për tranzitin e lirë të mallrave në rajon.

Guvernatori i Kaliningradit Anton Alikhanov tha se ndalimi do të prekë deri në gjysmën e të gjithë artikujve të sjellë në rajon, përfshirë çimenton dhe materiale të tjera ndërtimi.

Nikolai Patrushev, sekretari i fuqishëm i Këshillit të Sigurisë të Rusisë dhe i besuar i afërt i Presidentit Vladimir Putin, vizitoi Kaliningradin të martën për t'u takuar me zyrtarët lokalë. Ai i përshkroi kufizimet si "veprime armiqësore" dhe paralajmëroi se Moska do të përgjigjet me masa të papërcaktuara që "do të kenë një ndikim të rëndësishëm negativ në popullsinë e Lituanisë".

Zoti Patrushev nuk dha detaje, por Guvernatori Alikhanov sugjeroi se përgjigja ruse mund të përfshijë ndërprerjen e fluksit të mallrave përmes porteve të Lituanisë dhe vendeve të tjera baltike.

Megjithatë, Lituania ka reduktuar ndjeshëm varësinë e saj ekonomike dhe energjetike nga Rusia, duke u bërë së fundmi vendi i parë i BE-së që ndaloi përdorimin e gazit rus. Ajo nuk importon më naftë ruse dhe ka pezulluar importet e energjisë elektrike ruse. Transporti i shumicës së mallrave tranzite ruse përmes porteve të Lituanisë tashmë është ndalur nga sanksionet e BE-së, por Moska mund të vendosë të kufizojë tranzitin për ngarkesat nga vendet e treta përmes Lituanisë.

Presidenti Putin do të vendosë për përgjigjen e Rusisë pasi të marrë raportin e zotit Patrushev.

Ngërçi i Rusisë me Lituaninë është pjesë e marrëdhënies së tyre të vështirë që daton që nga aneksimi i vendit nga Moska, së bashku me Estoninë dhe Letoninë, në vitin 1940. Të treja vendet mbështetën lëvizjen për pavarësi në periudhën e drejtimit të ish-udhëheqësit sovjetik Mikhail Gorbachev dhe e rifituan atë kur BRSS-ja u shpërbë në vitin 1991.

Disa në Perëndim kanë patur prej kohësh frikë se Rusia mund të synojë ndërmarrjen e veprimeve ushtarake për të siguruar një korridor tokësor midis aleates së saj Bjellorusisë dhe rajonit të Kaliningradit, nëpërmjet të ashtuquajturës Ngushtica Suwalki, një rrip toke prej 65 kilometrash në Poloni, përgjatë kufirit me Lituaninë.

Retorika në televizionin shtetëror rus është rritur në një nivel të lartë, me komentatorin Vladimir Solovyov që akuzon Perëndimin për rrezikshmëri që i ka kurdisur orët drejt Luftës së Tretë Botërore.

Ministri lituanez i Mbrojtjes Arvydas Anusauskas paralajmëroi të mërkurën për rrezikun e provokimeve ruse mes tensioneve për Kaliningradin. “Kur ke një forcë ushtarake dhe ata udhëhiqen nga të mangët – kërkoj falje për shprehjen – sigurisht që mund të presësh gjithçka”, tha ai, duke shtuar se Lituania ndihet e sigurt dhe mbështetet te aleatët e saj në NATO.

Me pjesën më të madhe të ushtrisë ruse të bllokuar në Ukrainë, çdo përdorim i forcës në Balltik mund të jetë përtej aftësive të armëve konvencionale të Moskës.

Kryeministrja e Estonisë Kaja Kallas tha se nuk mendon se ekziston një kërcënim ushtarak për Lituaninë, duke shtuar se Rusia po përpiqet të krijojë trysni ndaj BE-së për të lehtësuar sanksionet.

"Rusia luan shumë mirë me frikën tonë, në mënyrë që ne të tërhiqemi nga vendimet tona", tha zonja Kallas në një intervistë për agjensinë e lajmeve Associated Press.

Një përpjekje ruse për të përdorur forcën kundër Polonisë ose Lituanisë do të shkaktonte një konflikt të drejtpërdrejtë me NATO-n, e cila është e detyruar të mbrojë cilindo nga anëtarët e saj sipas klauzolës së mbrojtjes reciproke të kartës së saj, të njohur si Neni 5.

Të martën, zëdhënësi i Departamentit amerikan të Shtetit, Ned Price theksoi përkushtimin "e hekurt" të Uashingtonit ndaj kësaj klauzole, të cilën ai e cilësoi si parimin "themelor" të NATO-s.

Zëvendësministri i Jashtëm rus Sergei Ryabkov u përgjigj duke paralajmëruar BE-në dhe NATO-n kundër "lojërave të rrezikshme retorike" për Kaliningradin. "Disa forca të fuqishme dhe me ndikim në Perëndim po bëjnë gjithçka që munden për të përkeqësuar më tej tensionet në marrëdhëniet me Rusinë", tha ai, duke shtuar se "disa thjesht nuk kanë kufi në shpikjen e skenarëve sipas të cilëve një përballje ushtarake me ne, do të ishte diçka e pashmangshme".

Marrë nga VOA

lufta ukraine-rusi arvydas anusauskas kaja kallas

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin