LIVE UPDATES
Bota

Presidenti gjerman vlerëson rabinët e rinj e paralajmëron kundër antisemitizmit

Frank-Walter Steinmeier e quan shugurimin solemn të klerikëve të rinj hebrenj një "ditë gëzimi". Por sulme të reja vazhdojnë të shqetësojnë hebrenjtë e Gjermanisë.

23 November 2022, 09:02 Nga I.A
Presidenti gjerman vlerëson rabinët e rinj e paralajmëron
Frank-Walter Steinmeier

GJERMANI- Pesë rabinë të rinj. Judaizmi gjerman feston në Hanover shugurimin e pesë klerikëve që janë trajnuar vitet e fundit në seminarin ortodoks "Hildesheimer'schen" në Berlin. Që nga viti 1945 nuk janë shuguruar kaq shumë rabinë në Gjermani në një ceremoni të vetme. Shkak për këtë është edhe pandemia e koronas, e cila i kishte bërë të pamundura festime të tilla që nga viti 2020.

Frikë nga sulmet

Por vendi i festës, pjesët zyrtare solemne të të cilës thuhen dhe këndohen në hebraisht, është i veçantë. Hanoveri është vendndodhja e sinagogës së parë në Gjermani që u rindërtua pas Holokaustit. Së fundmi, në fillim të tetorit, ky vend kulti u bë i njohur në të gjithë vendin për shkak të një sulmi, të dyshuar si atentat. Gjatë liturgjisë së Yom Kippur-it, festës më të madhe hebraike, një dritare sinagoge u thye nga një përplasje. Frikë dhe panik. Komuniteti thirri policinë. Autoritetet kanë hetuar gjatë. Vetëm pak ditë më parë prokuroria dhe policia thanë se me siguri dritaren e ka goditur një pëllumb.

Këtë e ka shpjeguar presidenti i komunitetit hebre të Hanoverit, Michael Fürst, në fjalët e tij të mirëseardhjes, Zyrës Federale të Policisë Kriminale "e cila analizoi fenomenin duke marrë një mostër të ADN-së”. "Çfarë pëllumbi", thotë Fürst, "që fluturon në dritare në festën e Yom Kippurit". Tingëllon gjithashtu si një dyshim.

Kjo padyshim reflekton frikën e vazhdueshme të shumë hebrenjve në Gjermani që nga Yom Kippur-i i vitit 2019, kur dy persona ranë viktimë e sulmit në sinagogën e Halles nga një doras i së djathtës ekstreme. Presidenti gjerman Frank-Walter Steinmeier, i cili merr pjesë në ceremoni si folës e diskuton gjerësisht këtë temë. Sot, në Gjermani, "për hebrenjtë shpifet, ata i tallin, i sulmojnë fizikisht”, thotë ai. Halle nuk e ka ndryshuar këtë situatë, përkundrazi. "Numri i akteve kriminale antisemite po rritet në Gjermani”. Vetëm në mes të nëntorit një person i panjohur qëlloi me armë zjarri në derën e shtëpisë së rabinit pranë sinagogës së vjetër në Essen. Një sinagogë u dëmtua gjithashtu këtë fundjavë në Berlin. Presidenti gjerman thotë se është "i tronditur" dhe bën thirrje për vigjilencë. "Ne nuk duhet ta hedhim vështrimin mënjanë!"

Ky është shugurimi i parë i rabinëve në Gjermani, në të cilin merr pjesë Steinmeier, i dyti në përgjithësi. Në shtator 2014, kur ishte ministër i Jashtëm gjerman, ai mori pjesë në Wroclaw në shugurimin e katër rabinëve të trajnuar nga Kolegji liberal Geiger në Berlin. Sot, në Hanover, ai uron rabinët e rinj ortodoksë.

Ortodokse, jo liberale

Të tërheq vëmendjen se sa fort distancohet Michael Fürst nga forma ekzistuese e judaizmit liberal në fjalët e tij hyrëse. Rajoni në juglindje të Hanoverit konsiderohet përgjithësisht si rajoni i parë në të cilin u zhvillua një orientim progresiv i judaizmit në shekullin e 19-të. Në qytetin e vogël Seesen deri në vitin 1938 ekzistonte sinagoga e parë e reformuar në botë. Dhe tani Fürst pohon çuditërisht në mënyrë kritike se ky "rajon qendror" i jetës hebreje nuk ka "asnjë lidhje me termin liberal", edhe pse kjo pohohet shpesh sot. Atëherë, si dhe tani, ka qenë fjala për "judaizëm modern".

Pesë rabinët që shugurohen të hënën përfaqësojnë Judaizmin Ortodoks Modern dhe veçanërisht Judaizmin Evropian. Njëri prej tyre, Nehorai Daus, ka lindur dhe është rritur në Berlin. Katër të tjerët, Mendel Itkin, Meir Yisroel Myropolskyy, Shimshon Pushenco dhe Bryan Baruch Weisz, kanë lindur në Ukrainë, Moldavi ose Angli. Shumica prej tyre kanë familje. Të gjithë kanë studiuar në "Seminarin Rabinik të Hildesheim-it" në qendër të Berlinit. Qendra e Mësimit Ortodoks Brunnenstraße, e themeluar në vitin 1973 nga rabini Esriel Hildesheimer, ishte mbyllur dhe plaçkitur nga nazistët në vitin 1938. Ajo nuk u rihap deri në vitin 2009. Ndërkohë, ajo gëzon famë ndërkombëtare brenda ortodoksisë hebreje.

Zemra e judaizmit

Në deklaratat e tyre të publikuara me video, secili prej maturantëve nënvizoi rëndësinë e këtij institucioni arsimor. "Ai është për mua zemra e judaizmit në Gjermani," thotë Myropolskyy, për shembull. Kështu shfaqet më në fund pluraliteti i judaizmit të ringjallur në vendin e Shoah-ut. Që nga viti 2006, Judaizmi i reformuar ka shuguruar rabinë liberalë, të cilët janë trajnuar në Gjermani. Që nga viti 2009, janë shuguruar rabinë ortodoksë.

Presidenti i Kongresit Botëror Hebre, Ronald Lauder erdhi në Gjermani posaçërisht për ceremoninë. Pas Holokaustit, nënvizon ai, askush nuk mendonte se do të kishte përsëri një shans për jetën e hebrenjve në Gjermani.  Lauder, i cili mbështet masivisht rindërtimin e jetës hebreje në Evropën Qendrore dhe Lindore falë mjeteve financiare të fondacionit të tij, më pas i bën homazhe angazhimit të kancelarëve Konrad Adenauer (1949-1963) dhe Willy Brandt (1969-1974). Por Lauderi përmend edhe sulmin në Halle. Menjëherë pas incidentit, ai u ndal para derës së drurit të sinagogës e cila ndaloi sulmuesin. "Qeveria tani kujdeset për jetën e hebrenjve në Gjermani," paralajmëron ai.

Rektori i Seminarit Rabinik të Berlinit, Rabini Moshe Farbstein, uron rabinin Shimshon Pushenco
Presidenti i Këshillit Qendror të Hebrenjve në Gjermani, Josef Schuster, informon rabinët e rinj për detyrat e tyre. Ai përshkruan shqetësimet materiale të shumë anëtarëve të moshuar të komuniteteve hebreje që kanë ardhur në Gjermani nga Evropa Lindore në vitet dhe dekadat e fundit dhe që tani rrezikohen nga varfëria, sepse politikanët nuk u japin zgjidhje rasteve të vështira dhe i përdorin ato si "top loje". Schusteri sulmon gjithashtu narrativat konspirative të ekstremistëve të krahut të djathtë dhe populistëve të krahut të djathtë. Për ta, hebrenjtë "bëhen përsëri kurbanë".

Komuniteti hebre në Gjermani është "i trazuar” dhe "ndihet i pasigurtë”. Për këtë kontribuoi edhe shtrirja e antisemitizmit në ekspozitën e artit Documenta. "Komunitetet janë zemra e komunitetit hebre," u tha Schuster rabinëve të rinj. "Ju lutemi kujdesuni si duhet për ta."

Marrë nga DW

judaizmi mendel itkin meir yisroel myropolskyy shimshon pushenco

Sondazh

Bota 23 November 2022, 08:52 I.A

A do të lejohet Fracking në Gjermani?

Fracking GJERMANI- Kryetari i partisë liberale gjermane, FDP, Christian Lindner bën presion duke kërkuar nxjerrjen në Gjermani të...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin