LIVE UPDATES
Bota

REL: Vonesa në konstituimin e Kuvendit është shkelje kushtetuese

Sipas tij, ky aktgjykim vendos kufij për sjelljen e aktorëve politikë dhe konfirmon se demokracia funksionon vetëm kur institucionet ushtrojnë kompetencat e tyre në kohë dhe sipas Kushtetutës.

18 August 2025, 18:49 Nga E. D
REL: Vonesa në konstituimin e Kuvendit është shkelje kushtetuese
foto ilustruese

KOSOVË- Zahir Çerkini, profesor i së Drejtës Kushtetuese në Universitetin “Isa Boletini” në Mitrovicë, thotë se aktgjykimi i fundit i Gjykatës Kushtetuese për konstituimin e Kuvendit tregon se vonesat në këtë proces nuk janë vetëm çështje politike, por edhe shkelje e normave kushtetuese që garantojnë funksionimin e shtetit.

“Dështimi i konstituimit nuk mund të përdoret si arsye e drejtpërdrejtë për zgjedhje të reja; është më tepër një problem që duhet të zgjidhet brenda mekanizmave të vetë Kuvendit dhe me orientim të qartë nga Gjykata Kushtetuese”, thotë ai në një intervistë me shkrim për Radion Evropa e Lirë.

Sipas tij, ky aktgjykim vendos kufij për sjelljen e aktorëve politikë dhe konfirmon se demokracia funksionon vetëm kur institucionet ushtrojnë kompetencat e tyre në kohë dhe sipas Kushtetutës.

Ai shton se nëse Kuvendi dështon të zgjedhë kryetarin dhe kryesinë brenda afatit, krijohet një situatë e re kushtetuese që kërkon qartësim institucional.

Gjykata Kushtetuese e Kosovës publikoi më 18 gusht aktgjykimin e plotë mbi çështjen e konstituimit të Kuvendit. Më 8 gusht, ajo u dha deputetëve afat prej 30 ditësh për të zgjedhur kryeparlamentarin e ri përmes votimit të hapur, duke përcaktuar se i njëjti kandidat mund të votohet vetëm tri herë dhe se të gjithë deputetët duhet të marrin pjesë në votim.

Radio Evropa e Lirë: Zoti Çerkini, si e vlerësoni aktgjykimin e fundit të Gjykatës Kushtetuese për konstituimin e Kuvendit? Çfarë nënkupton ai praktikisht?

Zahir Çerkini: Aktgjykimi i Gjykatës Kushtetuese për konstituimin e Kuvendit paraqet një vendim me rëndësi të veçantë në kuadër të zhvillimeve të fundit politike dhe institucionale.

Në aspektin kushtetues, ai përforcon parimin se Kuvendi, si organi më i lartë përfaqësues i qytetarëve, duhet të funksionojë pa vonesa dhe sipas procedurave të përcaktuara qartë nga Kushtetuta.

Një element i rëndësishëm i këtij aktgjykimi është fakti se u ruajt koncepti i fitores në zgjedhje, duke ia lënë ekskluzivisht partisë ose koalicionit fitues të drejtën për të propozuar kandidatin për kryetar të Kuvendit.

Ky është një mekanizëm që garanton respektimin e vullnetit qytetar të shprehur në zgjedhje dhe forcon legjitimitetin demokratik.

Gjykata është treguar e kujdesshme që interpretimi i saj të mbështetet në parimet themelore të Kushtetutës dhe të konstitucionalizmit perëndimor, duke synuar ruajtjen e rendit kushtetues dhe të balancave ndërmjet institucioneve.

Në praktikë, ky aktgjykim nënkupton se vonesat e mëtejshme në konstituimin e Kuvendit nuk janë vetëm çështje politike, por paraqesin edhe shkelje të normave kushtetuese që garantojnë funksionimin e shtetit.

Prandaj, ky vendim ka një funksion mbrojtës: ai vendos kufij të qartë për sjelljen e aktorëve politikë dhe forcon parimin se demokracia funksionon vetëm kur institucionet konstituohen dhe ushtrojnë kompetencat në kohë dhe sipas Kushtetutës dhe ligjit.

Radio Evropa e Lirë: Në aktgjykim nuk përmenden pasoja konkrete nëse Kuvendi dështon ta respektojë vendimin. Çfarë ndodh nëse edhe pas 30 ditësh Kuvendi nuk arrin ta zgjedhë kryetarin?

Zahir Çerkini: Nëse Kuvendi dështon të zgjedhë kryetarin dhe kryesinë brenda afatit, atëherë kemi një situatë të re kushtetuese që kërkon qartësim institucional. Në një rast të tillë, është e pritshme që presidentja ose ndonjë subjekt tjetër i autorizuar ta rikthejë çështjen në Gjykatën Kushtetuese për interpretim shtesë mbi hapat e mëtejmë.

Idetë se vendi duhet të shkojë automatikisht në zgjedhje në këtë fazë, nuk kanë mbështetje kushtetuese. Kushtetuta parashikon zgjedhje të reja vetëm pasi Kuvendi të jetë konstituuar dhe të realizohet një nga rrethanat kushtetuese të përcaktuara për shpërndarjen e tij.

Prandaj, përsëritja e gabimit të njohur si ‘rasti Hoti’, ku interpretimet çuan drejt një rruge të diskutueshme në pikëpamje kushtetuese për shpalljen e zgjedhjeve, duhet të shmanget.

Në këtë kuptim, dështimi i konstituimit nuk mund të përdoret si arsye e drejtpërdrejtë për zgjedhje të reja; është më tepër një problem që duhet të zgjidhet brenda mekanizmave të vetë Kuvendit dhe me orientim të qartë nga Gjykata Kushtetuese.

Radio Evropa e Lirë: Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, tha se Qeveria e tij i ka respektuar gjithmonë aktgjykimet e Gjykatës Kushtetuese, por shtoi se nëse aktgjykimi i fundit është “pazakonshëm i padrejtë, ndoshta duhet të konsiderojmë se çfarë duhet të bëjmë”. Nga perspektiva kushtetuese, a mund të zgjedhin aktorët politikë se deri ku do t’i zbatojnë vendimet e Gjykatës Kushtetuese?

Zahir Çerkini: Pavarësisht çdo gjykimi politik, qytetarët dhe aktorët politikë duhet ta kuptojnë se një shoqëri është vërtet e emancipuar nëse i bindet rendit të saj kushtetues.

Çështjet kushtetuese nuk janë thjesht çështje të zakonshme juridike dhe politike; ato janë çështje “elitare”, sepse lidhen me parimet, vlerat dhe funksionimin e vetë shtetit.

Kushtetuta përfaqëson kontratën më të lartë politike dhe juridike të një shoqërie demokratike, ndërsa Gjykata Kushtetuese është organi i fundit i autorizuar për ta interpretuar dhe mbrojtur atë.

Prandaj, respektimi i aktgjykimeve të Gjykatës nuk është një opsion që aktorët politikë mund ta zgjedhin ose jo, por një obligim i domosdoshëm.

Çdo veprim i kundërt do t’i minonte themelet e shtetit ligjor dhe do të rrezikonte të prodhonte krizë të thellë institucionale.

Në këtë kuptim, respektimi i vendimeve të Gjykatës Kushtetuese është test i pjekurisë demokratike dhe tregues i emancipimit politik e shoqëror.

Radio Evropa e Lirë: Sipas jush, a mund të propozohet sërish Albulena Haxhiu për kryetare të Kuvendit?

Zahir Çerkini: Po, zonja Albulena Haxhiu mund të propozohet sërish për kryetare të Kuvendit. Megjithatë, kjo duhet të bëhet duke respektuar kufijtë dhe udhëzimet që tashmë i ka përcaktuar aktgjykimi i fundit i Gjykatës Kushtetuese./REL

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin