LIVE UPDATES
Bota

Rënia e Murit të Berlinit, momenti që reformoi Evropën

Atmosfera ishte elektrike. Rreth tij, berlinezët u përqafuan, qanin dhe festonin në një gjendje gati mosbesimi se barriera, e cila kishte ndarë qytetin e tyre për gati tre dekada, po shembet.

9 November 2023, 22:00 Nga h.k
Rënia e Murit të Berlinit, momenti që reformoi Evropën
Renia e Murit te Berlinit

GJERMANI-Më 9 nëntor 1989, Muri i Berlinit që kishte ndarë prej kohësh qytetin dhe banorët e tij u shkatërrua. Në këtë klip ekskluziv të Arkivit të BBC-së si pjesë e serisë së re In History, Brian Hanrahan raporton teksa njerëzit vërshonin mbi kufi për një ribashkim emocional dhe anarkik.

Atmosfera ishte elektrike. Rreth tij, berlinezët u përqafuan, qanin dhe festonin në një gjendje gati mosbesimi se barriera, e cila kishte ndarë qytetin e tyre për gati tre dekada, po shembet.

Duke qëndruar në Mur, ndërsa njerëzit shkatërruan pjesë të tij me çekiç dhe daltë, ai kapi ndjenjën e euforisë kur një komb i ndarë u ribashkua.

Vetë Muri i Berlinit ishte ndërtuar në të njëjtën mënyrë siç u rrëzua, me shpejtësi dhe pa paralajmërim. Ajo u ngrit pothuajse brenda natës nga Republika Demokratike Gjermane (Gjermania Lindore) më 13 gusht 1961. Në atë kohë, sovjetikët pretenduan se ishte për të ndaluar spiunët perëndimorë që vinin në Lindje, por ishte kryesisht për të parandaluar eksodin e shtetasve gjermanolindorë që migronin në Gjermaninë Perëndimore në kërkim të mundësive më të mira.

Fillimisht një gardh me tela me gjemba, ai u zëvendësua shpejt nga një mur i lartë betoni i patrulluar nga roje të armatosura. Berlinezët lindorë u paralajmëruan se ata që përpiqeshin të arratiseshin në perëndim të qytetit do të shiheshin si disidentë dhe do të pushkatoheshin.

Për 28 vjet, Muri qëndroi si një barrierë fizike dhe ideologjike, duke ndarë jo vetëm familjen dhe miqtë, por një vend të tërë. Perëndimi i Berlinit lulëzoi ekonomikisht, i nxitur nga investimet nga SHBA dhe Evropa Perëndimore, ndërsa lindja e qytetit luftoi, e rrënuar nga mungesat dhe e monitoruar në mënyrë represive nga policia sekrete, Stasi. Muri u bë një simbol i fuqishëm i Luftës së Ftohtë, një manifestim fizik i ndarjes midis Lindjes Komuniste dhe Perëndimit Kapitalist.

Por nga fundi i viteve 1980, i gjithë blloku lindor ishte nën presion. Bashkimi Sovjetik ishte zhytur në një luftë të vështirë në Afganistan dhe përballej me probleme akute ekonomike dhe mungesa të mëdha ushqimore.

Përballë kësaj, Mikhail Gorbachev, lideri sovjetik që mori pushtetin në 1985, kishte nisur tashmë një sërë reformash politike, glasnost (hapje) dhe perestrojkë (ristrukturim), por ngjarjet po dilnin jashtë kontrollit të tij.

Grevat në kantieret polake kishin ndezur demonstrata masive në Hungari dhe thirrje nga Estonia, Letonia dhe Lituania, në atë kohë pjesë e Bashkimit Sovjetik, për pavarësinë e tyre. Gjermania Lindore ishte ende fort nën kontrollin e Partisë Socialiste të Unitetit, por vrulli po rritej dhe deri më 4 nëntor 1989, gjysmë milioni qytetarë ishin mbledhur në sheshin publik të Berlinit Lindor Alexanderplatz, duke bërë thirrje për ndryshim.

Pesë ditë më vonë, Republika Demokratike Gjermane, duke u përballur me presionin në rritje të publikut nga populli i saj, u zbut. Ata menduan se mund të qetësonin protestat duke liruar kontrollet kufitare, duke e bërë më të lehtë udhëtimin për Berlinezët Lindorë, pa e hapur plotësisht kufirin.
Një zëdhënës i qeverisë së Gjermanisë Lindore, Günter Schabowski, mbajti një konferencë shtypi të organizuar me ngut për të njoftuar ndryshimet. Por në një moment që do të ndryshonte rrjedhën e historisë, ai deklaroi gabimisht se gjermano-lindorët do të lejoheshin të kalonin kufirin lirisht, me efekt menjëherë.

Njoftimi habiti gazetarët në konferencën për shtyp, të cilët e përshëndetën fillimisht me mosbesim e më pas me ngazëllim. Lajmi u përhap me zjarr dhe brenda disa orësh, mijëra gjermano-lindorë filluan të dynden drejt postblloqeve përgjatë murit, BBC.

Ata u takuan nga roje kufitare të hutuar, duke luftuar për të kuptuar se cilat ishin udhëzimet e tyre në lidhje me këtë politikë të re. Rreth orës 22:45, të tronditur nga numri i madh i njerëzve që mbërrinin dhe pa ndonjë urdhër të qartë, rojet kufitare më në fund hapën portat dhe gjermano-lindorët të gëzuar u vërshuan në Berlinin Perëndimor.

renia e murit te berlinit

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin