LIVE UPDATES
Bota

Rezoluta e Srebrenicës/ Pse cilësohet si një akt i rëndësishëm simbolik?

Një ditë përkujtimi për viktimat e gjenocidit të Srebrenicës? Pala boshnjake e mirëpret, veçanërisht të mbijetuarit dhe të afërmit e tyre. Serbët nga ana tjetër i druhen dënimit kolektiv.

24 May 2024, 07:47 Nga r.ll
Rezoluta e Srebrenicës/ Pse cilësohet si një akt i
foto ilustruese

BOSNJE HERCEGOVINË- "Ti dhe foshnja kaloni, dhe i vogli të dalë këndej", i tha një ushtar mamasë sime. Mami ngriu e shokuar. Por një ushtar tjetër tha atëherë: 'Lëre fëmijën të shkojë, ka mjaft.' Ai më shtyu drejt nënës sime, ajo më futi në autobus, që do të thoshte shpëtimi”, kujton Adem Mehmedoviç, i cili i mbijetoi gjenocidit në korrik 1995, kur ishte tetë vjeç.

Dhjetë vjet më parë ai u kthye në Srebrenicë, ku tani jeton dhe punon në administratën e qytetit. Për atë që u vendos në Kombet e Bashkuara, ai thotë: "Është vetëm një gjest simbolik dhe satisfaksion për viktimat. Dhe Kombet e Bashkuara, sigurisht që mbajnë një pjesë të përgjegjësisë për gjenocidin në Srebrenicë."

Mehmedoviç është i bindur se rezoluta nuk do të ndryshojë shumë gjë në qytet. "Është mirë që pranohet, por nuk duhet të kesh pritshmëri shumë të mëdha”, thotë ai për DW. Prandaj, mendon ai, nuk ka as arsye për reagimet e ashpra të politikanëve nga Republika Srpska dhe Serbia.

Sulmi në zonën e mbrojtur nga OKB

Në prill 1992, kur filloi lufta në ish-republikën jugosllave të Bosnjë-Hercegovinës, në qytetin e Srebrenicës në lindje të vendit, jo shumë larg kufirit me Serbinë, jetonin kryesisht myslimanë nga  Bosnja - boshnjakë. Në këtë zonë kishte edhe fshatra të banuara kryesisht me serbë.

Në vitin 1993 Këshilli i Sigurimit i OKB-së e shpalli enklavën e Srebrenicës zonë të mbrojtur. Si forcë mbrojtëse atje u vendosën rreth 170 ushtarë të armatosur lehtë, fillimisht kanadezë dhe më vonë holandezë. Kur më 11 korrik 1995 njësitë ushtarake të serbëve të Bosnjës nën udhëheqjen e komandantit të tyre të përgjithshëm, Ratko Mlladiç përparuan në zonën e mbrojtjes, ushtarët holandezë të OKB-së u dorëzuan pa luftë. Pas pushtimit të enklavës ushtria dhe policia e Republika Srpska e pjesës serbe të Bosnjë-Hercegovinës dhe njësia ushtarake speciale serbe Skorpioni vranë më shumë se 8.300 burra dhe djem boshnjakë. Më vonë Gjykata Ndërkombëtare për krimet e luftës në ish-Jugosllavi (ICTY) e përcaktoi krimin si gjenocid. Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (GJND) e konfirmoi këtë në vitin 2007. Por ajo konstatoi gjithashtu se Serbia nuk ishte e përfshirë drejtpërdrejt në gjenocid. Megjithatë sipas GJND autoritetet e Beogradit në atë kohë nuk bënë asgjë për të parandaluar gjenocidin.

Deri tani 6.751 viktima janë varrosur në Memorialin e Srebrenicës në qytetin e Potoçarit, në jug të Srebrenicës. Eshtrat e shumë të tjerëve kërkohen ende. Në gjyqe të ndryshme përpara Gjykatës për Krimet e Luftës në ish-Jugosllavi (ICTY) rreth 50 njerëz u dënuan me më shumë se 700 vjet burg për gjenocid dhe krime në Srebrenicë, duke përfshirë Mlladiqin dhe Radovan Karaxhiçin, liderin e atëhershëm politik të serbëve.

Interpretimi serb: Masaker, jo gjenocid

Në Republikën Srpska dhe Serbi mohohet se krimet në Srebrenicë përbënin gjenocid. Parlamenti i Serbisë e dënoi masakrën e Srebrenicës në vitin 2010 pa përdorur termin gjenocid. Rezoluta aktuale e OKB-së interpretohet si sulm ndaj Serbisë dhe serbëve si komb, edhe pse ata nuk përmenden fare në tekstin e rezolutës.

Edhe para votimit në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së, Aleksandar Vulin, ish-shefi i inteligjencës dhe tani zëvendëskryeministër i Serbisë, tha në një intervistë për mediat serbe: "Ajo që do të ndodhë është përfundimi i komplotit kundër Republika Srpska dhe Republikës të Serbisë”. Gjermania dhe Ruanda, të cilët iniciuan rezolutën, donin t`i "shpallnin serbët një komb gjenocidal".

Është e vështirë që të gjesh mes serbëve në Srebrenicë bashkëbisedues për temën e rezolutës. Shumica e njerëzve tundin dorën dhe thonë: "Mos më pyet". Por njëri prej tyre është dakord të flasë, vetëm me kusht që të mos i përmendet emri. Ai thotë se ka qenë ushtar serb. Për DW ai thekson, se në Srebrenicë nuk ka pasur gjenocid, sepse "nëse gjenocidi nënkupton synimin për të shfarosur dhe shkatërruar një popull të tërë, atëherë këtu kjo nuk ka ndodhur".

Në fillim të luftës, thotë ai, boshnjakët bënë kërdinë nëpër fshatrat serbe, duke vrarë të gjithë, fëmijët në djep, gratë, pleqtë e pazotë. "Unë kam qenë dëshmitar. Ne duhet të merremi me të gjitha këto me ndershmëri. Nuk mund të fajësohet gjithmonë vetëm njëra palë. Ata që vranë kanë emra, nga të dyja palët. Dhe të gjithë duhet të thonë se çfarë ka ndodhur saktësisht dhe kush ka qenë përgjegjës për çfarë, që të kërkohet individualisht përgjegjësi”, thotë ai për DW.

Srebrenica - një qytet fantazmë

Pas luftës Srebrenica ra nën juridiksionin e Republika Srpska, më e vogla nga dy entitetet në Bosnje-Hercegovinë. Megjithatë popullsia është ulur me dy të tretat në krahasim me periudhën e paraluftës. Gjithsej rreth 13,000 njerëz jetojnë në qytet dhe fshatrat përreth, dhe një shumicë e vogël deklarohen si boshnjakë. Sot Srebrenica i ngjan një qyteti fantazmë. Nuk ka pothuajse asnjë dyqan dhe as një stacion autobusi. Në Srebrenicë nuk mund të blesh as një gazetë ditore. Të rinjtë largohen, sepse nuk shohin perspektivë për veten.

"Shenjë e humanitetit të vërtetë"

Rezoluta për gjenocidin e Srebrenicës, që u votua në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara të enjten më 23 maj, u propozua nga Gjermania dhe Ruanda. Ajo shpall 11 korrikun ditën ndërkombëtare të përkujtimit të gjenocidit të Srebrenicës dhe bën thirrje për përfshirjen në programet mësimore të fakteve rreth gjenocidit të pranuara nga gjykata.

Në versionin përfundimtar të rezolutës për Srebrenicën është përfshirë amendamenti i Malit të Zi, i cili thotë se përgjegjësia penale për gjenocidin sipas ligjit ndërkombëtar është individuale dhe nuk mund t'i atribuohet asnjë grupi etnik, fetar apo një komuniteti si të tërë./DW

rezoluta e srebrenices

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin