LIVE UPDATES
Bota

Shpërthimi që bëri jehonë në mbarë botën dhe përhapi frikë, 38 vjet nga katastrofa bërthamore e Çernobilit

Termocentrali bërthamor "Vladimir Ilyich Lenin", i njohur edhe si "Çernobil", u bë funksional në vitin 1977, megjithatë, disa vite më vonë ai do të bëhej sinonim i frikës dhe shkatërrimit pasi aty ndodhi aksidenti më i keq bërthamor në botë shkruan CNN.

26 April 2024, 07:34 Nga N.F
Shpërthimi që bëri jehonë në mbarë botën dhe
Foto ilustruese

ÇERNOBIL- Më 26 prill 1986, ndodhi katastrofa më e madhe bërthamore e regjistruar ndonjëherë. Kanë kaluar plot tridhjetë e tetë vjet nga ajo ditë, megjithatë shenja e saj është gdhendur thellë në njerëzimin.

Çernobili, një qytet i vogël në Ukrainën veriore (atëherë Republika Socialiste Sovjetike e Ukrainës), veçanërisht qyteti i Pripyat që ndodhet 15 km larg, u zgjodh në vitin 1972 për të pritur termocentralin e parë bërthamor të Bashkimit Sovjetik. Termocentrali bërthamor "Vladimir Ilyich Lenin", i njohur edhe si "Çernobil", u bë funksional në vitin 1977, megjithatë, disa vite më vonë ai do të bëhej sinonim i frikës dhe shkatërrimit pasi aty ndodhi aksidenti më i keq bërthamor në botë shkruan CNN.


Hiroshima është e zbehtë

Natën e së shtunës, 26 prill 1986, reaktori nr. 4 shpërtheu, duke lëshuar sasi masive radioaktiviteti në atmosferë. Dy shpërthimet e njëpasnjëshme u shkaktuan gjatë një prove të kryer atë natë fatale nga operatorët e reaktorit bërthamor për të kontrolluar nëse sistemi i ftohjes do të funksiononte në rast ndërprerjeje të detyruar të energjisë.

Aksidenti renditet në krye të Shkallës Ndërkombëtare të Ngjarjeve Bërthamore, pasi sasia e radioaktivitetit të lëshuar vlerësohet të ketë qenë gati 200 herë më e madhe se radioaktiviteti i lëshuar nga dy bombat atomike të hedhura në Hiroshima dhe Nagasaki së bashku.

Mëngjesin e 28 prillit, sensorët në termocentralin bërthamor Forsmark në Suedi, i vendosur më shumë se 1000 km larg uzinës së Çernobilit, regjistruan nivele të radioaktivitetit që alarmuan stafin e uzinës. Punonjësit në Forsmark raportuan incidentin tek Autoriteti Suedez i Mbrojtjes nga Rrezatimi, i cili përcaktoi se rrezatimi vinte nga një burim jashtë vendit.

Në të njëjtën ditë, qeveria suedeze kontaktoi qeverinë sovjetike, e cila mohoi se kishte ndodhur ndonjë gjë, dhe vetëm kur qeveria suedeze tregoi se do të paraqiste një paralajmërim zyrtar në Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike, ajo pranoi se një aksident kishte ndodhur. u zhvillua në Çernobil.

Re radioaktive


Një re radioaktive “mbuloi” vendet fqinje dhe u përhap pothuajse në të gjithë kontinentin evropian. Shiu radioaktiv arriti deri në Irlandë, ndërsa Ukraina, Bjellorusia dhe Rusia ishin vendet më të prekura, duke thithur 63% të ndotjes nga aksidenti. Qyteti më i afërt i Pripyat u evakuua dy ditë pas katastrofës, pasi banorët e tij tashmë ishin ekspozuar ndaj niveleve shumë të larta të rrezatimit.

Një gardh me tela me gjemba dhe një shenjë paralajmëruese ku shkruhet: “Zonë e ndaluar. Nuk lejohet kalimi rreth qytetit të Pripyat, i cili u evakuua pas shpërthimit të reaktorit bërthamor. Të nesërmen, në orën 11:00, autobusët mbërritën në Pripyat për të larguar njerëzit. Evakuimi filloi në orën 14:00.

Vdekjet


Për sa i përket vdekjeve të menjëhershme që i atribuohen aksidentit, katastrofa bërthamore e Çernobilit rezultoi të ishte çdo gjë tjetër veçse një forcë jashtëzakonisht shkatërruese. Ndërsa bombardimet në Hiroshima dhe Nagasaki shkaktuan pothuajse 200,000 viktima direkte (mbi 100,000 të vdekur dhe po aq të plagosur), shpërthimi i Çernobilit shkaktoi dy vdekje direkte dhe 29 vdekje nga ekspozimi akut ndaj rrezatimit gjatë tre muajve të ardhshëm.

Në total, 237 persona u transportuan nga Çernobili në Moskë dhe u trajtuan në një klinikë speciale. Prej tyre, 134 shfaqën simptoma të sindromës akute të rrezatimit. Gjithsej 50 njerëz vdiqën nga sindroma akute e rrezatimit dhe rreth 4000 të tjerë mund të vdesin në të ardhmen nga shkaqe që lidhen me ekspozimin ndaj rrezatimit.

Numri përfundimtar i vdekjeve në Çernobil, megjithëse i vështirë për t'u vlerësuar, mund të rezultojë të jetë dukshëm më i lartë. Vlerësimet aktuale e vendosin atë midis 4,000 vdekjeve (Kombet e Bashkuara, 2005) dhe 90,000 (Greenpeace International).


Në Ukrainë, në pesë vitet e para pas katastrofës, rastet e kancerit tek fëmijët u rritën me më shumë se 90%. Gjatë njëzet viteve të para pas aksidentit. Rreth 5,000 raste të kancerit të tiroides u regjistruan në Rusi, Ukrainë dhe Bjellorusi në njerëz që ishin më të rinj se 18 vjeç në ditën e shpërthimit bërthamor. Organizata Botërore e Shëndetësisë vlerëson se rreth 5000 vdekje nga kanceri janë të lidhura me aksidentin e Çernobilit, por kjo shifër shpesh kontestohet nga ekspertë të pavarur.

Në Ukrainë në vitin 2005, 19,000 familje morën ndihmë shtetërore për shkak të humbjes së një anëtari të familjes, vdekja e të cilit lidhej me aksidentin e Çernobilit. Fatkeqësia shkaktoi dëme gjenetike edhe te njerëzit e lindur pas shpërthimit. Shkencëtarët janë veçanërisht të shqetësuar për rastet e paqëndrueshmërisë së mikrosatelitit (MSI), një gjendje që ndikon në aftësinë e ADN-së për të kopjuar dhe riparuar vetveten, e cila është zbuluar te fëmijët, prindërit e të cilëve u ekspozuan ndaj rrezatimit pas aksidentit.

Edhe para pushtimit rus të Ukrainës, mund të vizitohej qyteti i Pripyat, i cili ishte kthyer në një muze të hapur. Agjencitë e udhëtimit organizuan udhëtime ditore në qytetin që dikur ishte shtëpia e 49,000 banorëve. Mbetjet e pranisë njerëzore mbeten si një kujtesë e zymtë e tragjedisë që ndodhi atje.

 

katastrofa më e madhe bërthamore cernobil


Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin